Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/7624 K.2018/1297

Taraflar arasındaki, ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm, davacılar vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalının trafik sigortacısı olduğu aracı sevk ve idare eden birkısım davacıların eşi/ kardeşi/ oğlu/ babası olan ...'ın karıştığı kazada, sürücü ... ve birkısım davacıların yakını olan araçtaki yolcu ... ile ...'ın öldüğünü, davacıların ölenlerin desteğinden yoksun kaldıklarını ve cenaze gideri yapmak zorunda kaldıklarını belirterek belirsiz alacak davası olarak açtıkları davada şimdilik 5.200,00 TL. tazminatın, dava tarihinden işleyecek en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş.

09.02.2015 tarihli artırım dilekçesiyle, toplam taleplerini 647.347,40 TL'ye yükseltmiştir.Davalı vekili, poliçe limitiyle sınırlı biçimde ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında zarardan sorumlu olduklarını, davacı kardeşlerin destekten yoksun kalma tazminatı talep haklarının bulunmadığını, davadan önce temerrüde düşürülmediklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre;

davanın kısmen kabulü ile ...'nün ölümünden dolayı, davacı ... için 20.502,85 TL,... için 20.502,85 TL, ... için 23.120,98 TL, ... için 28.887,00 TL, ... için 34.013,27 TL. ve ... için 122.971,00 TL. destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline; ...'nün ölümünden dolayı, davacı ... için 31.192,00 TL, ... için 31.192,00 TL, ... için 47.219,95 TL. ve ... için 140.395,32 TL. destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline;

...'nün ölümünden dolayı, davacı ... için 73.102,19 TL. ve ... için 69.972,99 TL. destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, 2.000,00 TL. cenaze masrafının (defin, taziye vs. giderler) davalıdan tahsili ile müteveffa ...'nün destekten yoksun kalanları davacılar Hacer ve ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine; müteveffa ... ve ... için talep edilen cenaze giderlerine ilişkin talep bakamından sigorta limiti aşılacağından talebin reddine;

diğer davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ,..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ,... ve ... yönünden desteklik şartları oluşmadığından açılan davanın ayrı ayrı reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; davacıların yakınlarının ölümü nedeniyle yaptığını iddia ettiği cenaze gideri bakımından, mahkemece kabul edilen bedelin uygun bulunmasına; davalı vekili tarafından yargılama sırasında hatır taşıması konusunda yapılmış bir savunmanın bulunmadığı ve sigortalı araçta yolcu olarak bulunan ...'in araç sürücüsünün kardeşi ve ...'ın sürücünün amcasının oğlu olduğu,

bu derece yakın akrabalar arası taşıma bakımından hatır taşımasının sözkonusu olmadığı gözetildiğinde, hükmedilen tazminatlardan hatır taşıması nedeniyle indirim yapılmayışında bir usulsüzlük bulunmamasına göre; davacılar vekili ve davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle, ölenlerin yakınlarının, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53/3. maddesi gereği, destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.TBK'nun 53/3. maddesi gereği, ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde, onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir.

Yasa metninden de anlaşılacağı gibi destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.

Yoksun kalınan gerçek destek miktarının tespit edilebilmesi için öncelikle desteğin sağlığında elde ettiği net gelirin doğru saptanması icap eder.

Destekten yoksunluk zararının hesabında müteveffanın gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır.Dava dilekçesinde, kazada ölen ..., ... ve ...'ın inşaat ve fayans ustası olarak çalışıp gelir elde ettikleri iddia edilmiş; bu iddianın ispatı bakımından da tanık ve emsal araştırması delillerine dayanılmıştır. Davacı tarafın iddiası doğrultusunda yapılan gelir araştırmasına ilişkin ... Esnaf Odası, ...

İnşaat Mühendisleri Odası, kolluk tutanağı, davacı tanıklarının anlatımlarında bildirilen miktarların ortalaması olan 2.294,00 TL. aylık gelirin esas alınması suretiyle tazminat hesabının yapıldığı, 05.02.2014 tarihli raporda saptanan miktarların mahkemece hüküm altına alındığı görülmektedir.

Davaya konu kazada ölen ...'ın 18 ve ...'in 20 yaşında olduğu, emsal araştırması kapsamında bildirilen bedellerin 4-5 yıllık fayans ustası için bildirilen bedeller olduğu, kazada ölenlerin geliri bakımından SGK ya da vergi dairesi gibi resmi kurumlardan araştırma yapılmadığı hususları gözetildiğinde; desteklerin geliri için yapılan araştırma yetersizdir.

Eksik inceleme ile karar verilemez.Bu durumda mahkemece; davacı tarafın desteklerin yaptığını iddia ettiği fayans ustalığı işinin bir işverenin yanında hizmet sözleşmesi ile yürütülebileceği ya da bağımsız olarak çalışılıyorsa vergi mükellefi olarak çalışmanın gerekeceği gözetilmek suretiyle, davacılar desteklerinin kaza tarihinden önceki SGK hizmet dökümü ile bağlı olarak çalıştıkları işyerinden en son gelirlerine ilişkin belgelerin ya da bağımsız olarak çalışmaları sözkonusuysa, ilgili vergi dairesinden kazançlarına ilişkin belgelerin getirtilmesi,

bu suretle temin edilen resmi belgelerdeki net kazançları dikkate alınarak tazminat hesabına esas gelirin net biçimde belirlenmesi gerekir.

Davacılar destekleri ..., ... ve ...'ın, ifade olunan biçimde saptanan geliri üzerinden; anılan yollarla gelirin saptanamadığı durumda ise, davalı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz ve ıslaha karşı itiraz dilekçelerindeki kabulünün davacılar için usuli kazanılmış hak doğurduğu da gözetilmek suretiyle, davalı tarafın kabulündeki 1.500,00 TL. gelir üzerinden tazminatın hesaplanması için bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, soyut gelir tespitine göre eksik incelemeyle yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

3-Davacı ... ve ...'ın desteği olan ..., kaza tarihinde 18 yaşında olup bekar ve çocuksuz ölmüştür. Mahkemenin hükme esas aldığı raporda bilirkişi tarafından, desteğin 23 yaşında evleneceği kabul edilerek, bekar olacağı 5 yıllık dönem için davacı anne babasına % 20'şer pay, evlendikten sonra % 15'er pay ve çocuğunun olmasından sonraki 17 yıllık dönem içinse % 10'ar pay ayıracağı kabul edilerek hesaplama yapıldığı görülmektedir.

Hükme esas alınan raporda davacılar Hacer ve ... için ayrılan destek paylarının düşük olduğu görülmektedir.Trafik kazası sonucu ölen çocuk ölmeseydi ana ve babaya bakması muhtemeldir. Uygulamada çocuğun 18 yaşına gelmesi ile birlikte gelir elde edeceği ana ve babasına destek olacağı varsayılmaktadır. Ancak ileriki yaşlarda çocuğun büyüyerek evleneceği ve en az iki çocuğunun olacağı, gelirinin bir kısmını ana ve babasına da ayıracağı varsayılır.

Bu şartlarda çocuğun gelir elde etmesi ile birlikte, evleninceye kadar gelirinin yarısını kendisine ayıracağı yarısını da ana ve babasının paylaşacağının varsayılması hayatın olağan akışına uygun düşecektir. Ancak çocuk yaşasa idi ileriki yıllarda evlenecektir. Evlenmesi ile birlikte pay esasına göre 2 pay

desteğe ayrılacak, 2 pay eşine, birer pay ana ve babaya verilecektir. Destek, ileriki yıllarda evlenmesi ile birlikte bir süre sonra ilk çocuğu ve yine bir süre sonra ikinci çocuğu olacağı varsayılır. Bu nedenle çocukların olacağı süreler içinde desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocuklara birer pay ayrılacak, ana ve babaya da birer pay verilecektir.Bu durumda mahkemece.

Dairemizin yerleşik uygulamaları ile belirlenen ve yukarıda ifade olunan destek payları esas alınmak suretiyle, davacı anne Hacer ve davacı baba ...'ın talep edebileceği tazminat miktarının belirlenmesi konusunda, rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınarak karar verilmesi gerekirken, destek paylarının hatalı (düşük) belirlendiği rapordaki hesaplamanın kabulü doğru görülmemiştir.SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekili ve davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE;