Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/8017 K.2017/1435

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... AŞ vekili ile davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili, 06.01.2006 tarihinde ... adına kayıtlı ve olay anında sevk ve idaresinde bulunan ..... plaka sayılı otomobil ile ... plaka sayılı aracın çarpışması sonucunda davalı ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... Plaka sayılı otomobilde yolcu konumunda bulunan müvekillerin murisi ....'ın hayatını kaybettiğini, kaza sonucu açılan kamu davasında ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2006/243 E. - 2007/124 Karar sayılı dosyası ile davalı ...'in mahkumiyetine karar verildiğini, ceza dosyasında alınan raporda davalının asli kusurlu olduğunun belirlendiğini, müvekkillerinin murisin eşi ve çocukları olduğunu, ..... plaka sayılı aracın Mali Mesuliyet Sigortasının....

Sigorta AŞ tarafından tanzim edildiğini belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak davacılardan ... için şimdilik 1.000,00 TL, ... için şimdilik 1.000,00 TL, ... için şimdilik 1.000,00 TL olmak üzere toplam 3.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, ... için 50.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL olmak üzere 100,000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan (sigorta şirketi hariç olmak üzere) tahsiline karar verilmesini talep etmiş,

yargılama sırasında davacılar ... ve ... yönünden maddi tazminat talebini ıslah ile arttırmıştır.

Davalı ... vekili, müvekkilinin davacıların murisi ... ile birlikte kendi sevk ve idaresindeki aracı ile trafik kazasına sebebiyet verdiğini, davanın zaman aşımından reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur. Davalı ... AŞ vekili, ölüm nedeniyle poliçe teminatının zarar gören başına 57.500,00 TL ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirket tarafından aktüer inceleme neticesi kusur durumuna göre belirlenen 3.177,00 TL destekten yoksunluk tazminatının .... ve ...'a ödendiğini, poliçe limitinin sınırlı bulunduğunu, yapılan ödemenin dikkate alınması gerektiğini, belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacı ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davasının kabulü ile.

157.957,70 TL'nin kaza tarihi olan 06/11/2006 tarihinden itibaren (davalı ... yönünden faizin başlangıç tarihi dava tarihi olan 13/06/2011 tarihi esas alınmak kaydıyla) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş. (poliçe teminat limiti dikkate alınarak sorumluluğu 57.500,00 TL. ile sorumlu olmak kaydıyla) ile davalı ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, davacı ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davasının kısmen kabulü ile.

302,19 TL'nin kaza tarihi olan 06/11/2006 tarihinden itibaren (davalı ... yönünden faizin başlangıç tarihi dava tarihi olan 13/06/2011 tarihi esas alınmak kaydıyla) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş. (poliçe teminat limiti dikkate alınarak sorumluluğu 57.500,00 TL ile sorumlu olmak kaydıyla) ile davalı ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, davacı ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davasının kabulü ile.

7.255,32 TL'nin kaza tarihi olan 06/11/2006 tarihinden itibaren (davalı ... yönünden faizin başlangıç tarihi dava tarihi olan 13/06/2011 tarihi esas alınmak kaydıyla) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş. (poliçe teminat limiti dikkate alınarak sorumluluğu 57.500,00 TL ile sorumlu olmak kaydıyla) ile davalı ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine,

davacıların manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile davacı ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın, davacılar Şükrü ve Semih için ayrı ayrı 10.000'er TL manevi tazminatın davaya konu kazanın meydana geldiği 06/11/2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ...'den alınarak adı geçen davacılara verilmesine, karar verilmiş, karar, davalı ... AŞ vekili ile davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, ayrıca manevi tazminatın takdirinde B.K.nun 47. maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nesafet kuralları çerçevesinde karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davacılar vekilinin ve davalı ... AŞ vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle, ölenin yakınlarının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK'nun 87/1. maddesinde "Yaralanan veya ölen kişi, hatır için karşılıksız taşınmakta ise veya motorlu araç, yaralanan veya ölen kişiye hatır için karşılıksız verilmiş bulunuyorsa, işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu ve motorlu aracın maliki ile işleteni arasındaki ilişkide araca gelen zararlardan dolayı sorumluluk, genel hükümlere tabidir" düzenlemesine yer verilmiş; aracın hatır için verildiği ya da hatır için taşıma yapılan durumda oluşacak zararlarla ilgili değerlendirmenin genel hükümlere tabi olduğu belirtilmiştir. Anılan kanun hükmünün atıf yaptığı genel hükümler, Türk Borçlar Kanunu'nun sorumluluğa ilişkin hükümleri olup, böylesi durumda 818 sayılı BK'nun 43. maddesi (6098 sayılı TBK md. 51) uygulama alanı bulacaktır.

Davaya konu trafik kazasında, davacılar desteğinin, arkadaşı olan davalının sevk ve idaresindeki araçta yolcu olarak bulunduğu görülmektedir. Muris ile araç maliki ve/veya sürücüsü arasındaki ilişki ve murisin araçta hatır için taşınıp taşınmadığının irdelenmesi, hatır için taşınması durumu varsa, 818 sayılı BK'nun 43. maddesinin (6098 sayılı TBK md. 51) uygulanıp uygulanmayacağının hükümde tartışılması gerekirken, eksik inceleme ile yazılı biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

3-Kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun "Tazminatın tenkisi" başlıklı 44. maddesinde (6098 sayılı TBK 52. md); zarar gören taraf, zarara razı olduğu veya kendisinin eylemi zararın doğmasına ya da zararın artmasına yardım ettiği ve zararı yapan kişinin durum ve mevkiini ağırlaştırdığı takdirde hakimin, zarar ve ziyan tutarını indirebileceği veya zarar ve ziyanı hüküm altına almaktan vazgeçebileceği açıklanmıştır.

Somut olayda; davacılar murisi ....'ın, davalı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki araçta yolcu olduğu, davalı sürücünün kazadan sonra yapılan ölçümde 1,14 promil alkollü olduğu, ceza dosyasında davalı sürücü ... ve diğer yolcu ...'ın, muris .... ile birlikte alkol aldıktan sonra araca bindikleri yönünde beyanda bulundukları, davalı sürücünün tam kusuru nedeniyle kazanın gerçekleştiği, muris Hasan'ın alkollü sürücünün aracına binmekle müterafik kusurlu olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre mahkemece, BK'nun 44. maddesi (TBK 52. md) uyarınca maddi tazminattan makul oranda hakkaniyete uygun indirim gerekip gerekmediğinin irdelenip tartışılması, ondan sonra varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

4-2918 sayılı KTK.’nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.2.b. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir.

Somut olayda, davacılar davadan önce davalı ... şirketine başvuruda bulunmuşlar ve davalı ... tarafından davacılar .... ve ... için dava tarihinden önceki tarih olan 09.07.2009 tarihinde ödeme yapılmıştır.

Bu durumda, mahkemece davacıların davalı sigortaya başvuru tarihi araştırılarak başvuru tarihinden itibaren 8. işgününün sonunda davalı ... şirketinin temerrüde düştüğü gözetilerek davalı ... yönünden faiz başlangıç tarihinin bu tarih olarak belirlenmesi gerekirken dava tarihinden temerrüde düştüğünün kabulü ile dava tarihinden itibaren faizle sorumlu tutulması doğru değildir.

5-Bozma kapsam ve şekline göre davacı vekilinin yargılama giderlerine yönelik temyiz itirazının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

6-Kabule göre de, davalı ... poliçe limiti ile sorumlu tutulurken sigorta şirketi tarafından davadan önce yapılan ödemenin dikkate alınmaması ve yine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilirken, hükmedilen maddi tazminat miktarının davalı ... yönünden sorumlu olacağı miktara oranlanarak hüküm kurulmamış olması doğru olmamıştır.