Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/9225 K.2015/13346

Davacı ... ile davalılar ... AŞ, Men-Ka Makine AŞ., ... İnşaat Tur. San. ve Tic. AŞ., ... Turizm İnş. Eğitim ve Sağlık Hiz. San. AŞ., ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Turizm ve Petrol Ürünleri San. Tic. AŞ., ..., ..., ... ve ... İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki dava hakkında ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 06.09.2012 gün ve 2007/59 - 2012/258 sayılı hüküm dairemizin 09.12.2014 gün ve 2013/4720 – 2014/18056 sayılı kararı ile onanmasına karar verilmiş olup, süresi içinde davalılar... Turizm İnş. Eğitim ve Sağlık Hiz. San. AŞ. ve ... İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ile ... ve ... vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla dosya incelendi, gereği düşünüldü:

- KARAR -

Davacı alacaklı vekili, borçlu davalı hakkında ... 3. İcra Müdürlüğünün 2005/5465 sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, borçlunun alacağı karşılayacak mal varlığı bulunmadığı ve hakkındaki takipleri sonuçsuz bırakmak için dava konusu taşınmazlarını diğer davalılara devrettiğinden bu devirlere ilişkin tasarrufun iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ayrı ayrı verdikleri dilekçelerinde, davanın zamanaşımına uğradığını ve haksız açıldığından reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Mahkemece, İİK'nun 280 maddesinde belirtildiği şekilde mal varlığı borçlarını yetmeyen ve hakkında aciz belgesi düzenlenen borçlunun üçüncü ve dördüncü ve diğer şahıslara yapılan kısa aralıklı mal satışının alacaklılardan mal kaçırma amacına yönelik olduğunun anlaşıldığından bahisle davanın kabulüne karar verilmiş hüküm davalılardan... A.Ş vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 09.12.2014 gün ve 2013/4720 – 2014/18056 sayılı kararı ile onanmasına karar verilmiş, bu kez davalılar

... Turizm İnş. Eğitim ve Sağlık Hiz. San. AŞ. ve ... İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ile ... ve ... vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.

Dava, İİK.277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

İcra ve İflas Kanununun 282. maddesi gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötü niyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir.

Borçlunun aciz ya da iflasından önce yaptığı iptale tabi tasarrufları, üç grup altında ve İİK.nın 278, 279 ve 280. maddelerinde düzenlenmiştir. Ancak, bu maddelerde iptal edilebilecek bütün tasarruflar, sınırlı olarak sayılmış değildir. Kanun, iptale tabi bazı tasarruflar için genel bir tanımlama yaparak hangi tasarrufların iptale tabi olduğu hususunun tayinini hakimin takdirine bırakmıştır (İİK.md.281).

Bu yasal nedenle de davacı tarafından İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerden birine dayanılmış olsa dahi mahkeme bununla bağlı olmayıp diğer maddelerden birine göre iptal kararı verebilir (Y.H.G.K.25.11.1987 Tarih, 1987/15-380 Esas ve 1987/872 Karar sayılı ilamı).

Genelde, borçlunun iptal edilebilecek tasarrufları, alacaklılarından mal kaçırılmasına yönelik olarak yapılan ivazsız veya aciz halinde yapılan tasarruflar ile alacaklılarına zarar verme kastıyla yapılan tasarruflardır.

Somut olaya dönüldüğünde davaya konu taşınmazlardan 330 ada 1 parsel sayılı taşınmazın son malik olan... Turizm İnş. AŞ.ye satış yapılmadan önce davalı ... İnşaat A.Ş. elinde dört yılı aşkın bir süre kaldığı keza diğer dava konusu taşınmaz olan 229 ada 11 parsel sayılı taşınmazın da davalı ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde iki yıldan fazla bir süre kaldıktan sonra

davalı ...’ya satıldığı dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Bu durumda kısa aralıklarla satış yapıldığına yönelik mahkeme gerekçesinde isabet olmadığı gibi taşınmazların sonraki maliklere satışlarının borçlu Holding ile bağlantısı da kurulmuş değildir.

Temyiz eden davalıların borçlu Holding’in alacaklılarından mal kaçırmak ya da alacaklılarını ızrar kastı ile hareket ettiğini bilebilecek kişilerden oldukları ispat edilemediğine göre tasarrufun iptali davalarında 3. kişinin ya da sonraki kişilerin borçludan satın aldıkları malları elden çıkarmaları ve satın alan kişilerin de iyi niyetli olduklarının anlaşılması halinde İİK’nın 283/2 maddesi uyarınca bedele dönüşen davada üçüncü kişi ya da kişilerin dava konusu malları ellerinden çıkarttıkları tarihteki gerçek değer oranında bedelle sorumlu tutulmaları gerekir.

Bu nedenle karar düzeltme talep eden davalılar öncesindeki maliklerin (borçlu hariç) taşınmazları ellerinden çıkardıkları tarihteki gerçek değer ile davacı alacak ve ferilerini geçmemek üzere bedel ile sorumlu tutulmaları yerine yazılı ve yanılgılı gerekçeyle davanın tümden kabul edilmesi doğru değildir. Bu durumda karar düzeltme itirazlarının kabulü ile Dairenin 09.12.2014 gün ve 2013/4720 – 2014/18056 sayılı onama kararının kaldırılarak hükmün bozulması gerekmiştir.