Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2015/9575 K.2018/2335

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde asıl ve birleşen davada davalı .... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; davacının desteği olan ... 'ın 02/08/2011 tarihinde meydana gelen trafik kazasında öldüğünü, davacının desteğinin içinde bulunduğu aracın davalı ... şirketince ZMMS poliçesiyle sigortalandığını, vasıta sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, davacının ... 'ın ölümü ile onun desteğinden yoksun kaldığını, 3. kişi sıfatıyla destekten kalma zararı isteyebileceğini, desteğin kusurunun davacıya yansıtılamayacağını belirterek ıslah dahil 132.304,13 TL destekten yoksun kalma tazminatın dava tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.Davalı vekili;

... plakalı aracın davalı ... şirketince 13/08/2010-2011 tarihleri arasında ZMMS poliçesiyle sigortalandığını, poliçe teminat limitinin 200.000,00 TL olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün davacının desteği ... olduğunu ve olayın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu bulunduğunu, araç sürücüsünün ehliyetsiz olması halinde sigortalıya rücu haklarının bulunduğunu bu sebeple davanın sigortalıya ihbarını istediklerini, Sosyal Güvenlik Kuruluşu tarafından yapılmış ödemeler mevcut ise bunların belirlenecek tazminattan düşülmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Birleşen 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/170 Esas sayılı dosyasında;Davacılar vekili.

02/08/2011 tarihinde meydana gelen trafik kazasında araç içinde bulunan davacıların desteği ... 'ın öldüğünü, aynı olay nedeniyle ölenin çocuklarının da destekten yoksun kaldığını, ıslah dahil davacılardan ... için 28,661,87 TL, ... için 24.532,38 TL, ... için 14.501,32 TL destekten yoksun kalma tazminatının 07/02/2014 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... şirketi davanın reddini istemiştir.Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; asıl davada davacı ...'ın davasının kabulüne, 132.304,13-TL tazminatın dava tarihinden itibaren değişen oranda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak, davacı tarafa verilmesine, birleşen 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/97 E sayılı dosyasında, davanın kabulüne, davacı ... için 28.661,87-TL, ... için 24.532,38-TL'nin, ... için 14.501,32-TL tazminatın dava tarihinden itibaren değişen oranda avans faizi uygulanmak suretiyle davalıdan alınıp adı geçen davacılara verilmesine, dair karar verilmiş;

hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2-Dava trafik kazası nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı isteminden ibarettir.

Maddi tazminatın belirlenmesinde mahkemece hükmüne esas alınan hesap raporunda davacının pasif devre zararının asgari ücret esas alınarak yapıldığı görülmektedir. Sürekli iş göremezlik nedeniyle pasif devrede de sigortalının zararının oluşacağı ve bu zararının asgari ücret düzeyinde bir zarar olacağının kabulü ile pasif devre zarar hesabının asgari ücret esas alınarak yapılması gerektiği dairemizin yerleşmiş içtihatlarındandır. Mahkemece hükme esas alınan 17.10.2014 tarihli hesap bilirkişi raporunda sigortalının pasif devre zararının da oluşacağının kabulü ile pasif devre zararının hesaplanmasında asgari ücretin esas alınması yerindedir. Ancak anılan raporda pasif devrede asgari ücretin netleştirilmesi sırasında asgari geçim indiriminin dikkate alınması hatalı olmuştur.

01.01.2008 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 5615 sayılı Yasanın 2.maddesiyle değişik 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun Asgari Geçim İndirimi başlıklı 32.maddesine göre “Ücretin gerçek usûlde vergilendirilmesinde asgarî geçim indirimi uygulanır.

Asgarî geçim indirimi; ücretin elde edildiği takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgarî ücretin yıllık brüt tutarının; mükellefin kendisi için %50’si, çalışmayan ve herhangi bir geliri olmayan eşi için %10’u, çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere; ilk iki çocuk için %7,5 diğer çocuklar için %5’idir.

Gelirin kısmi döneme ait olması halinde, ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle bu süreye isabet eden indirim tutarları esas alınır. Asgarî geçim indirimi, bu fıkraya göre belirlenen tutar ile 103 üncü maddedeki gelir vergisi tarifesinin birinci gelir dilimine uygulanan oranın çarpılmasıyla bulunan tutarın, hesaplanan vergiden mahsup edilmesi suretiyle uygulanır.

Pasif devre de herhangi bir işte çalışılmasa bile, sigortalının salt yaşamsal faaliyetlerini sürdürmesinin ekonomik bir değer taşıması nedeniyle bundan yoksun kalan hak sahipleri bakımından bir zarar oluşacağı ve bu zararın karşılanması amacıyla pasif devre zararının hesaplanması gerektiği, bu zararın hesaplanması sırasında esas alınması gereken ücretin asgari ücret olduğu Yargıtay’ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Diğer bir deyişle pasif devre zararının hesaplanması sırasında esas alınan asgari ücret, bir çalışmanın karşılığı değil ekonomik bir değer taşıyan yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesinin karşılığıdır. Bu nedenle ücretle fiilen çalışanlara uygulanmak için getirilen asgari geçim indiriminin, ücretli bir çalışmanın söz konusu olmadığı pasif devre zararının hesaplanması sırasında dikkate alınamayacağının kabulü gerekir.