Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/11291 K.2019/1939

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davacıların eş/babalarının trafik kazasında vefat ettiğini, davalı ... aleyhine destekten yoksun kalma nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, bu dava sonucu kesinleşen ilama dayalı alacaklarının tahsili için davalı borçlu aleyhine başlatılan icra takibinin sonuçsuz kaldığını, davalı borçlu Mustafa'nın tapuda dava dışı...adına kayıtlı taşınmazı satın alarak üzerine 2 kat 4 daire şeklinde inşaat yaptığını, takip konusu tazminat alacağının tahsiline engel olmak için taşınmazı tapuda adına tescil ettirmediğini, dairelerde kendisi ve muvazaalı olarak boşandığı eşi ile kızı ve damadının oturduğunu,

2 dairenin ise kiraya verildiğini belirterek, Yaka Köyü Türkmen Mevkii 24 parsel 125 ada olarak tapuda kayıtlı Yaka Köy Çilek Cd. Dere Sok No: 12 adresinde inşa edilen 2 kat 4 dairenin tespitiyle davalı borçlu adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, tapu malikinin de davalı olarak gösterilmesi gerektiğini, taşınmazı satın alırken ödenen paranın müvekkiline ait olmadığını, inşaat için yapılan harcamaların da kızı, damadı ve yurt dışındaki akrabası tarafından karşılandığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava BK.'nın 19. maddesine göre açılmış muvazaa nedenine dayalı iptal davasıdır. Bir davada taraflarca ileri sürülen maddi olguların hukuki değerlendirilmesini yapmak, uygulanacak yasa maddelerini bulmak ve uygulamak hakimin doğrudan görevidir. HMK'nın 33.maddesine göre Hakim, Türk hukukunu resen uygulamak zorundadır. Bir davada olayları belirtmek ve açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme Hakime aittir. Bu nedenle tarafların hukuki nitelendirmeyi doğru yapmak zorunluluğu yoktur. Başka bir ifade ile Hakim, bildirilen hukuki sebeplerle bağlı olmayıp, nitelemeyi yapıp hukuki sebebi kendiliğinden bulup uygulamakla sorumludur.

Dava dilekçesindeki açık bir şekilde muvazaa şeklindeki ileri sürüşe ve yargılama sırasındaki sözlü ve yazılı açıklamalara göre dava niteliği itibarıyla BK'nın 18. (19. maddesi) maddesinde tanımını bulan muvazaa hukuksal nedenine dayalı iptal davasıdır.

Davacı vekili, ilama dayalı alacaklarını tahsil edemediklerini, davalı borçlunun alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak, tapuda dava dışı...adına kayıtlı taşınmazı satın aldığı ve 4 daire yaptığını, taşınmazı üzerine kayıt ve tescil ettirmediğini ileri sürerek dava açmıştır. İddianın ileri sürülüş biçimine göre, davanın yasal dayanağının 6098 sayılı Borçlar Kanununun 19. maddesi olduğu anlaşılmaktadır.

Taşınmazın satın alındığı ve üzerine daire yapıldığı hususu davalı tarafın da kabulünde bulunmakta, ödenen paranın davalıya ait olmadığı, harcamaların kızı, damadı ve yurt dışındaki akrabası tarafından karşılandığı ileri sürülmektedir.

Muvazaa nedeniyle açılmış bulunan eldeki davada gerçekleştiği ileri sürülen muvazaalı işlem (tapuda taşınmazın davalı adına kayıt ve tescil ettirilmemesi), davacılar yönünden haksız eylem niteliğinde olup, davacıların ilama dayalı alacaklarının tahsilini sağlamak bakımından eldeki davayı açmakta hukuksal yararları bulunmaktadır.

Bu nedenle, davacıların hukuki yararlarının bulunduğunun kabulü ile, taraf teşkilinin sağlanması bakımından tapu maliki dava dışı...davaya dahil edilmek suretiyle, tarafların iddia, savunma ve ileri sürecekleri deliller değerlendirilerek sonuca göre yapılan işlemler bakımından BK'nun 19.maddesindeki muvazaa olgusunun araştırılarak, bu olgunun ispatı halinde davanın kabulü ile taşınmazın borçlu adına tesciline gerek olmadan davacıya haciz ve satış isteme yetkisi verilmesine, aksi halde davanın reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş olup bozmayı gerektirmiştir.