Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/11677 K.2017/6905

Taraflar arasındaki tahkim davası hakkında Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından verilen 08.06.2015 tarih, 2015/4947 sayılı karara karşı yapılan itiraz üzerine, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti tarafından verilen 31.08.2015 tarih, 2015/904 sayılı itirazın kısmen kabulüne dair kararın, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davacıya ait olup davalı tarafından ...lanan aracın, sürücü.... idaresindeyken önünde seyreden kamyona arkadan çarpmasıyla yaralanmalı ve maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, aracın kazada ağır hasar görüp pert olduğunu, davalıya başvuru yapılmışsa da ... A.5.10 maddesi gerekçe gösterilerek ödeme yapılmadığını, sürücünün can güvenliği nedeniyle olay yerinden ayrıldığını ve davalının ödememe gerekçesinin haksız olduğunu belirterek, aracın ... bedeli olan 131.300,00 TL. ve çekici bedeli 500,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, ...lu araç sürücüsünün kazadan sonra haklı sebep olmadığı halde kaza yerini terk ettiğini, sürücü kimliğinin tespitini önleyecek biçimde olay yerinden ayrılma nedeniyle ... A.5.10 maddesi gereği zararın teminat dışı olduğunu, sürücünün alkolsüz ve ehliyetli olduğunu ispat yükünün davacıya ait olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Sigorta Hakem Heyeti tarafından, benimsenen bilirkişi raporuna göre; başvurunun kısmen kabulü ile 131.300,00 TL. hasar bedeli ve 100,00 TL. çekici ücretinden oluşan 131.400,00 TL'nin davalıdan tahsiline, fazla isteğin reddine karar verilmiş; bu karara karşı davalı vekili tarafından İtiraz Hakem Heyeti nezdinde itiraz edilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti tarafından, TTK'nun 1409/2. maddesi gereği, zararın teminat dışı kaldığını ispat yükünün sigortacıda olduğu, davalı sigortacının bu yöne ilişkin itirazının yerinde görülmediği, araç hurdasının kimde kalacağının kararda yer almasının gerektiği gerekçesiyle, davalının itirazının kısmen kabulü ile sigortalı aracın hurda tescil belgesinin alınıp davalıya ibraz edilmesi ve hurda araç ile aksamının davalı sigortacıya ait olması kaydıyla, 131.300,00 TL. tazminat bedeli ve 100,00 TL. çekici ücreti olmak üzere 131.400,00 TL'nin davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin isteğin reddine karar verilmiş;

karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, ... sigorta poliçesi gereği hasar tazminatı ile çekici ücretinin tahsili istemine ilişkindir.

Davacı şirkete ait aracın, 31.12.2013-31.12.2014 vadeli poliçeyle davalı şirket nezdinde ...lu olduğu ve 25.09.2014 tarihli rizikonun poliçe yürürlük süresi içerisinde meydana geldiği uyuşmazlık konusu değildir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ...lu araç sürücüsünün kazadan sonra olay yerini terk etmesinin haklı sebebe dayanıp dayanmadığı ve kaza yerinin terki nedeniyle kazada oluşan hasarın poliçe teminatı kapsamında olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Mal sigortaları türünden olan ... sigortasının teminat kapsamını belirleyen ... A/1 maddesine göre; gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile 3. kişilerin kötüniyet ve muziplikle yaptıkları hareketler ile fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararlar, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bütününün sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, poliçe tanzim tarihi ve olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 1409/1. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2. fıkrası hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.

Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin ... Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir. İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı, ...

Poliçesi Genel Şartları'nın A.5. maddesi ve TTK 1446/2 maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde imiş gibi ihbar ederse ispat yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer.

Bu ilkeler doğrultusunda somut olaya bakıldığında; 25.09.2014 tarihinde saat 01:00'da, ...- .... karayolunda trafik kazasının meydana geldiği; kaza tespit tutanağı ile, kazada davacıya ait araç sürücüsünün önünde seyreden kamyonu yakın takip ettiği, hız levhasına uymadığı ve arkadan çarpma nedeniyle asli kusurlu olduğu hususlarının saptandığı, ancak olay yerini terk eden araç sürücüsünün kimliğinin tespit edilemediği;...'nın ilgili kolluk birimine başvurusunun kazadan 4 gün sonra olduğu ve bu suretle ifadesinin alınıp ceza soruşturmasının sürdürüldüğü dosya kapsamı ile sabittir. Uyuşmazlık Hakem Heyeti ve

İtiraz Hakem Heyeti tarafından, davacıya ait araç sürücüsü....'in, çarptığı kamyon sürücüsü ve yoldan geçen diğer kamyon sürücülerinin tepkisinden korkarak, can güvenliği nedeniyle olay yerinden ayrıldığı, olay yerini terkin haklı sebebe dayandığı, alkol ya da ehliyet durumunun saptanmasını önlemek amacıyla olay yerinden ayrılmayı ve zararın teminat dışı kaldığını ispat yükü altında olan davalı sigortacının bu hususu ispat edemediği gerekçesiyle, zararın teminat kapsamında kabul edildiği görülmektedir.

Olay tarihinde geçerli olan ...'nın A.5.10. maddesinde, "zorunlu haller (tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma vb) hariç olmak üzere bu maddenin 5.4 ve 5.5 nolu bendlerdeki ihlaller nedeniyle, sürücünün kimliğinin tespit edilmesini engellemek için kaza yerinden ayrılma" denilmek suretiyle, maddede ifade olunan haller ile benzer haller dışında olay yerini terkin, zararın teminat dışı olmasına yol açacağı kabul edilmiştir.

Yukarıda anılan kanun ve sigorta genel şartları gereği, kural olarak zararın teminat dışı olduğunu ispat yükü, davalı sigortacıda bulunsa da; somut olayın özellikleri ve bilhassa davacıya ait aracın sürücüsü olduğu savunulan...'in, can güvenliği nedeniyle olay yerinden ayrılmak zorunda kalmış olsa dahi en kısa sürede ilgili kolluk birimine başvurması gerekirken bunu yapmadığı, kazadan 4 gün sonra kolluk birimlerine başvurduğu, kazanın oluş biçimi ve meydana geldiği saat gözetildiğinde; haklı sebeple olay yerini terkin ötesine geçen bir durum bulunduğu ve sürücünün kaza anında alkollü olmadığını ispat yükünün, davacı sigortalıya geçtiğini kabulün zorunlu olduğu açıktır.

Taraflar arasında güven ve iyiniyet esasına dayanan sigorta sözleşmelerinde, gerek sigortalının gerekse sigortacının haklarını kullanırken ve yükümlülüklerini yerine getirirken iyiniyetle hareket etmesi; rizikonun gerçekleşmesinden sonra doğru ihbar yükümlülüğü altında bulunan sigortalının, bu yükümlülüğüne uyup uymadığının saptanmasında da bu ilkenin gözönünde tutulması gerekir.

Bu itibarla da, somut olayın özellikleri gereği, davacıya ait araç sürücüsünün kaza anında alkollü olmadığı ve zararın poliçe teminatı kapsamında kaldığını ispat yükünün, davacı sigortalıya geçtiği dikkate alınarak; davacının bu konudaki delillerini sunmasının sağlanması, bu husustaki davacı delillerinin toplanmasından sonra, ispat yükümlülüğünün yerine getirilmiş olup olmamasına göre, zararın teminat kapsamında olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirken; yanılgılı değerlendirme ve eksik incelemeyle, yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

2-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre; davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.