Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/12469 K.2017/7524

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; taraflara ait araçların karıştığı trafik-iş kazasında malul kalan dava dışı sigortalı için ... Başkanlığınca ödenen peşin değerli gelir, geçici iş göremezlik ödeneği ve tedavi masrafları için olayda kusuru bulunan davacı firmaya, sürücülere ve araçların sigortacılarına karşı açılan dava sonucunda davacı şirket tarafından 20/02/2012 tarihinde 5.930,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, kusuru oranında sürücü işvereni ve araç işleteni davalı şirkete rucü edilmek üzere ödenen miktarın %90 kusur oranına tekabül eden 5.337,00 TL'si için ödeme tarihinden geçerli olmak üzere işlemiş faiz olan 18,17 TL de dahil olmak üzere toplam 5.355,17 TL tutarındaki takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin devamına ve ... inkar tazminatına hükmolunmasını talep etmiştir.

Davalı vekili; davanın zaman aşımına uğradığını, takibe dayanak teşkil eden mahkeme kararında davalının taraf olmadığını ve kendilerine husumet düşmeyeceğini belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacı tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının kabulüne, davalının ... 3. ... Müdürlüğü'nün 2012/1152 esas sayılı dosyaya yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin devamına, İİK'nun 67. Maddesi uyarınca alacak likit olduğundan davacı lehine 2.134,00 TL tutarında ... inkar tazminatına hükmolunmasına, davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, davacıya ait araç ile davalıya ait aracın kaza yapması neticesinde davacının aacında yolcu olarak bulunan sigortalı çalışanı ...'ye ...'ca ödenen tazminat (peşin değerli gelir+geçici işgöremezlik+tedavi gideri) ile ilgili rücu talebi nedeniyle yapılmış olan ödeme için başlatılan ... takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı davasını açarken davalıdan hem araç işleteni olarak, hem de adam çalıştıranın sorumluluğu hükümlerine dayanarak talepte bulunmuştur.

Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli değildir.

1-2918 sayılı ...'nin hükümlerine göre, trafik kaydı "işletenin" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alacı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı kanunun 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, moturlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda:Kazaya karışan ... plakalı mikserin davalı şirket tarafından 14/02/1999 tarihli 1 yıllık Hazır Beton Tesis Ve Araçlarının İşletilmesi, Bakım, Yedek Parça Temini Ve Temizlik İşleri sözleşmesi ile dava dışı...Ltd. Şti.'ne kiraya verilmiş olup bu husus mahkemenin de kabulündedir.

Her ne kadar mahkemece buna ilişkin kira kontratı sunulduğunda davacı tarafın savunmanın genişletilmesi yasağı gerekçesiyle itirazı söz konusu olduğundan davalı tarafın sunmuş olduğu bu delile itibar edilmediği belirtilse de, davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde husumet itirazı şeklinde ve 10.12.2012 tarihli ikinci cevap dilekçesinde aracı...Ltd. Şti.'ne kiraladıkları ve kusurlu sürücünün de davalı çalışanı olmadığı savunması ileri sürülmüştür.

H.M.K'nun 114. maddesi hükmüne göre davalı işleten sıfatı olmadığını savunduğuna göre sözleşme de dikkate alınarak pasif husumet yönünden itirazlarının değerlendirilerek bu yönde resen araştırma yapılmalıdır.

Bu durumda Mahkemece, davalı kira sözleşmesi ibraz etmiş ve aracı uzun süreli kiraya verdiği savunması nedeniyle, işleten sıfatının tespiti bakımından aracın fiilen teslim edilip edilmediği, vergi ve masraflarının hangi şirket tarafından karşılandığı, kiralayan ve kiracı şirketlerin defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak işleten sıfatı olup olmadığı belirlenmeli, yine dava dışı...’ın dava dışı...Ltd.

Şti. çalışanı olup olmadığı konusunda ...’dan araştırma yapılarak kaza tarihinde hangi şirket çalışanı olduğu belirlenmelidir. Bu nedenle dava dışı...r’ın ...Ltd. Şti. çalışanı olup olmadığı şirket defter ve kayıtları, ... kayıtları, diğer delillerle birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar vermek gerekirken eksik ve yetersiz inceleme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma neden ve şekline göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.