Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/12652 K.2017/3297

. Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalılar ....(...) Sigorta AŞ, ... AŞ ve ... Belediye Başkanlığı vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, müvekkili....'ın..... plakalı araçta yolcu iken 30.10.2011 tarihinde sürücü ...'ın direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda devrildiğini, sürücünün asli kusurlu olduğunu, bu nedenle sürücü ve işletenler ... Belediyesi ve ... Taşımacılık AŞ'nin maddi manevi tazminattan sorumlu olduğunu, ....plaklı otobüsün ... A.Ş. tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet sigortası ile sigortalı olması ve ...

A.Ş. nin ise koltuk sigortacısı olması nedeniyle maddi tazminattan sorumlu olduğunu, müvekkili ...'nin yolcu olarak içinde bulunduğu... plaklı aracın devrilmesinden sonra, sürücüsünün ..., işleteninin .... Tekstil Ltd.

Şti olduğu.... plakalı araç ile çarpıştığını, bu davalıların tali kusurlu olması nedeniyle maddi ve manevi tazminattan sorumlu olduklarını, müvekkili ...'nin kaza nedeniyle sol kolunun dirsekten koptuğunu ve özür oranının %57 olduğunu, heyet raporunda belirtilen protez bedelinin 202.000,00 TL olduğunu belirterek şimdilik 1.000,00.TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkili ... için 100.00,00 TL eşi için 30.000,00 TL, anne babası için ayrı ayrı 10.000,00 er TL ve kardeşleri ..., ...., ...,

... ve ... ... için ayrı ayrı 5.000,00 er TL manevi tazminatın sigorta şirketleri hariç diğer davalılardan müşterek ve müteselsil olarak dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında maddi tazminat talebini toplam 521.886,02 TL ye yükseltmiştir.

Birleşen davada davacılar vekili, aynı olay nedeniyle maddi tazminata ilişkin taleplerinin eksik kalan kısmı olan 808.000,00 TL'nin bir kısım davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş vekili,... plakalı aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Poliçesi,... plakalı aracın ise Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile müvekkil şirkete sigortalı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, sigortalısının kazadaki kusur oranı ile ve poliçe limitleri dahilinde sorumluluklarının bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

... vekili, aracın maliki ve işleteninin belediye olmadığını, müvekkilinin aracın işletilmesi ile ilgili hukuki ve fiili bağlantısı bulunmadığını belirterek davanın husumet yokluğundan reddini savunmuştur.

Davalı ... A.Ş vekili, .... plakalı aracın şirketlerince Karayolu Taşımacılık Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, sakatlık teminatlarının 125.000,00.TL ile sınırlı olduğunu, Genel Şartlarının 2.3 maddesinde belirtilen oranlarda ödeme yapılabileceğini, davadan önce kendilerine hasar ihbarında bulunulmadığı ve temerrüt oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalılar ... ve ... Tekstil Makine Orman Ürünleri Ltd. Şti'ye karşı açılan davanın reddine, maddi tazminat davası yönünden açılan davanın kabulü ile; davalı ... (....) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş.'nin sorumluluğunun rizikonun gerçekleştiği tarihdeki sigorta poliçesindeki limitler ile sınırlı olmak üzere davacı ... Kapar için 319.886,02 TL gelir kaybı ile 202.000,00 TL tedavi giderinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılar ..., ...

Taşımacılık Seyahat A.Ş., ..., ... (...) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş.' den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, manevi tazminat ile ilgili davanın kısmen kabulüne, davacı ... ...par için 25.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL, davacılar ... ve ... için ayrı ayrı 3.000,00'er TL, davacılar ..., ..., ..., ....,.... için ayrı ayrı 1.000,00'er TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ...

Taşımacılık Seyahat A.Ş., ...'ndan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ayrı ayrı ödenmesine,birleşen 2015/1842 Esas sayılı dosya yönünden; davanın kabulüne; davalı ... (Euro) Sigorta A.Ş. ve ... A.Ş.'nin sorumluluğunun rizikonun gerçekleştiği tarihdeki sigorta poliçesindeki limitler ile sınırlı olmak üzere davacı ...

Kapar için 808.000,00 TL tedavi giderinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiş, karar davalılar Ege(Euro) Sigorta AŞ, ... AŞ ve ... vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

1086 Sayılı HUMK'nun 388 ve 389. maddeleri ile 6100 Sayılı HMK'nun karşılık 297/1-2 maddeleri uyarınca, mahkeme kararında; hüküm sonucunun, taraflara yükletilen hak ve sorumlulukların şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde ayrı ayrı ve açıkça gösterilmesi gerekir.Bu kurallar yargıda açıklık ve netlik prensibinin bir gereğidir. Aksi hal, hükmün infazında tereddüt ve yeni ihtilaflara neden olur.

Somut olayda,dosya kapsamındaki poliçelerden anlaşıldığı üzere, davacının yolcu olarak bulunduğu.... plakalı otobüs, kaza tarihini kapsar şekilde olmak üzere; davalılardan ...(....) Sigorta AŞ'ye ... ve Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçeleri ile ve diğer davalı ... AŞ'ye ise Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalıdır.

Zorunlu Mali Mesuliyet (trafik) Sigortası, motorlu bir aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitlerle sigortalamaktadır. Başka bir anlatımla, bu sigortayla işletenin KTK’nun 85/1. maddesinde hükme bağlanan sorumluluğu sigorta örtüsüne alınmaktadır.

Ayrıca 4925 sayılı KTK’nun 18. maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Yasanın 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Anılan Yasanın 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır. Ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına ve varsa İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu, yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı (ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı) bakımından müştereken ve müteselsilen sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası ise sıralı sorumluluk sistemine dahil bulunmayıp can sigortası türlerinden olup, bir meblağ sigortası olması itibariyle, yaralanma halinde, yapılan tedavi giderleri bakımından buna ilişkin limiti geçmemek üzere ve yapılan harcama kadar nispi; sürekli sakatlık halinde ise, sakat kalma oranı ve sakatlığın derecesine göre limitin belli oranı olmak üzere, sigorta bedelini ödemekle yükümlüdür.

Buna göre, kaza sonucu meydana gelecek zararlar öncelikle Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasından karşılanmalı, sigorta limiti üstünde olup da karşılanmayan zararlar var ise Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası tarafından ödenmelidir. Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasının sorumluluğu ise yukarıda açıklandığı şekildedir.

Bu durumda mahkemece, davacı vekiline hangi sigorta şirketinden hangi poliçe teminatına göre talepte bulunduğunun netleştirilmesi için dava dilekçesi açıklattırıldıktan sonra, dosya içerisindeki tüm poliçeler incelenerek isteme konu maddi tazminat dilimlerinden poliçelerdeki daimi maluliyet ve tedavi gideri teminat limitleri belirlenmek, isteme konu maddi tazminat kalemlerinden, hangi teminat çerçevesinde, hangi davalının sorumlu tutulduğu infazda meydana gelebilecek karışıklığı da önleyecek şekilde tespit edilmek ve davacının uğradığı zararın teminat limiti kapsamında kalıp kalmadığı,

aşan kısım olup olmadığı belirlendikten sonra yukarıdaki düzenlemeler ışığında hüküm kurulmak gerekirken, yazılı şekilde ve infazda tereddüt uyandıracak şekilde karar tesisi isabetli olmamış ve hükmün bozulması gerekmiştir.

2-Bozma neden ve şekline göre davalılar ..(...) Sigorta AŞ, ... AŞ ve ... vekillerinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.