Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/13001 K.2018/7067

Taraflar arasındaki tazminat davasının yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Asıl davada davacı vekili, davacının cezaevi infaz koruma memuru olarak çalıştığını, 17.10.2005 tarihinde mesai çıkışı cezaevinin dava dışı servis sürücüsünün tam kusurlu olarak sebep olduğu trafik kazasında çok ağır surette yaralandığını, davacının uzuv tatili ve uzuv zaafı ile malül olarak ve bedeni sancı ve ağrılarla manevi elem ve ızdırap içinde geçireceğini, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 6.000,00 YTL iş gücü ve mutlak gelir kaybı tazminatına 17.10.2005 tarihinden itibaren yürütülecek avans faizi ile birlikte davalı ... şirketinden talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacılar vekili, asıl dava dilekçesinde anlatılan olay çerçevesinde manevi elem ve ızdırap için davacı ... yönünden 75.000,00 TL manevi tazminatın, 1.000,00 TL işgücü kaybının, kazazedenin eşi için 15.000,00 TL, çocukları olan davacılar için de 5.000,00'er TL manevi tazminatın birleşen davanın davalısından tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri ayrı ayrı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre.

92.434,12 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden dava tarihinden itibaren, davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 17/10/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... yönünden poliçede yazılı olduğu üzere 40.000,00 TL limitle sorumlu olacak şekilde davalılardan müştereken tahsili ile davacı ...'ya ödenmesine,Davacı ... lehine 30.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 17/10/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte birleşen dosyanın davalısı Adalet Bakanlığından alınarak davacı ...'ya verilmesine,

Davacı ... lehine 5.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 17/10/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte birleşen dosyanın davalısı Adalet Bakanlığından alınarak davacı Sevim ...'ya verilmesine, Davacı ... lehine 2.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 17/10/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte birleşen dosyanın davalısı Adalet Bakanlığından alınarak davacı ...'ya verilmesine,

Davacı ...'ya velayeten ... ve ... lehine 2.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 17/10/2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte birleşen dosyanın davalısı Adalet Bakanlığından alınarak davacı İrem ...'ya velayeten ... ve ...'ya verilmesine karar verilmiş; hüküm davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, ... Kurumu 3. İhtisas Kurulu raporunda belirtilen maluliyet oranının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına, birleşen dosya davacıları ..., küçükler ... ve ... için hükmolunan manevi tazminatın takdirinde özel haller dikkate alınarak hak ve nasafet kuralları çerçevesinde hüküm kurulmuş olmasına göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı ...'in çalışma gücü kaybından kaynaklanan maddi tazminatın belirlenmesinde mahkemece hükme esas alınan aktüerya bilirkişi raporunda; CSO 1980 yaşam tablosu dikkate alınarak davacı ...'in kaza tarihinden sonraki muhtemel yaşam süresi belirlenmiş ve hesaplama yapılmış olup, karara esas alınan hesaplama, ...'nun 1989/4-586 E-1990/199 sayılı kararı ve Dairemizin yerleşik içtihatlarına uygun değildir. Bu itibarla, Dairemizin yerleşik kriterlerine uygun olarak Population Masculine Et -Feminine (PMF 1931) Tablosu esas alınarak davacı ...'in muhtemel yaşam süresinin belirlenmesi gerekirken, tazminat esaslarına uygun olmayan bilirkişi raporunun hükme esas alınarak yazılı olduğu biçimde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

3-Dava, trafik kazası nedeni ile cismani zarara dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacıca göre belirlenmelidir.

Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında,

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile

birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Yukarıda belirtilen hususlar çerçevesinde, olay tarihi dikkate alındığında davacı ... için takdir olunan manevi tazminatın fazla olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

4-Davalı ... genel bütçeye dahil olup, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/J maddesi uyarınca harçtan muaf olmasına rağmen hükmedilen harç miktarından bu davalının da sorumlu tutulması doğru değil bozmayı gerekmiştir.