Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/13148 K.2019/4902

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı ... Türk Sigorta Şirketi vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 16.04.2019 Salı günü taraflardan gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, 15/08/2008 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu ....'ne Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı araç ile davalı ... Türk Sigorta Şirketi'ne Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı aracın çarpışması sonucu davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalması kaydıyla 100,00 TL maddi tazminatın davalıya başvuru tarihini müteakip 8. iş gününün bitimi tarihinden itibaren başlayarak işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili; 21/05/2015 havale tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini toplam 51.212,85 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı .... vekili; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Türk Sigorta Şirketi vekili; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile 49.154,07 TL kalıcı işgöremezlik tazminatı ve 2.058,78 TL geçici işgöremezlik tazminatı olmak üzere toplam 51.212,85 TL ağır bedensel zarar nedeniyle maddi tazminattan 12.803,22 TL'sinin davalı ....'nden temerrüt tarihi olan 13/03/2012 tarihinden, 38.409,63 TL'sinin davalı ... Türk Sigorta A.Ş.'nden temerrüt tarihi olan 17/10/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (poliçe limitleriyle sınırlı kalmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı ... Türk Sigorta Şirketi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, ilk derece yargılamasını aşamalara ayırmıştır. Bunlar; 1) Davanın açılması ve dilekçeler aşaması, (madde 118,126-136) 2) Ön inceleme, (madde 137-142) 3) Tahkikat, (madde 143-293) 4) Sözlü Yargılama (madde 184-186) ve 5) Hükümdür (madde 294.)

Mahkemece, dilekçelerin (dava–cevap-cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri) karşılıklı verilmesinden sonra, ön inceleme için bir duruşma günü tespit ederek taraflara bildirilir.

Çıkarılacak davetiyede, duruşma davetiyesine ve sonuçlarına ilişkin diğer hususlar yanında, taraflara sulh için gerekli hazırlığı yapmaları, duruşmaya sadece taraflardan birinin gelmesi ve yargılamaya devam etmek istemesi durumunda, gelmeyen tarafın yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemeyeceği ve diğer tarafın, onun muvafakati olmadan iddia ve savunmasını genişletebileceği yahut değiştirebileceği ayrıca ihtar edilir (madde 139).

Hâkim, ön inceleme duruşmasında, dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar verebilmek için gerekli görürse tarafları dinler; daha sonra, tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit eder (HMK 140/1. madde).

Uyuşmazlık konularının tespitinden sonra hâkim, tarafları, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği davalarda sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder; bu teşvik özellikle yasak savma ya da kanuni gerekliliğin yerine getirilmesi amacıyla değil, sonuca odaklanmak suretiyle gerçekten tarafların uyuşmazlığı bitirmeleri yönünde teşvik edecek şekilde yapılarak bu konuda sonuç alınacağı kanaatine varırsa, bir defaya mahsus olmak üzere yeni bir duruşma günü tayin eder (HMK 140/2

madde). Bu yönde bir kanaat edinmediği takdirde; ön incelemeye devam ederek ön inceleme duruşmasının sonunda, tarafların sulh veya arabuluculuk faaliyetinden bir sonuç alıp almadıkları, sonuç alamadıkları takdirde anlaşamadıkları hususların nelerden ibaret olduğu tutanakla tespit edilir. Bu tutanağın altı, duruşmada hazır bulunan taraflarca imzalanır. Tahkikat bu tutanak esas alınmak suretiyle yürütülür (madde 140/3).

Ön inceleme duruşmasında, taraflara dilekçelerinde gösterdikleri, ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye sunmaları veya başka yerden getirtilecek belgelerin getirtilebilmesi amacıyla gereken açıklamayı yapmaları için iki haftalık kesin süre verilir. Bu hususların verilen kesin süre içinde tam olarak yerine getirilmemesi hâlinde, o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılmasına karar verilir (madde 140/5).

Özellikle dikkat edilmesi gereken nokta; ön inceleme duruşması tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemeyeceği hususudur (madde 137/2).

Ön inceleme duruşması tamamlandıktan sonra, hâkim tahkikata başlamadan önce, hak düşürücü süreler ile zamanaşımı hakkındaki itiraz ve def'ileri inceleyerek karara bağlar (madde 142/1). Mahkemece ön inceleme aşaması tamamlandıktan sonra tahkikat işlemine gerek olmaması halinde nihai bir karar verebilir (HMK madde 138-142).

Mahkemece ön inceleme aşamasında nihai karar verebilmesi için dava şartlarından birinin bulunmaması, ilk itirazların yerinde olması ya da hak düşürücü süre nedenlerin gerçekleşmesi gerekir. Bir başka deyişle ön inceleme duruşmasında verilecek kararlar usule ilişkin kararlar ile sınırlı olup, davanın esası hakkında (feragat, sulh, kabul gibi davayı sona erdiren taraf işlemleri hariç) karar verilemez.

Bu hususlar dışında işin esasına girilerek delillerin değerlendirilmesi sonucu bir karar verilecekse, ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra taraflar tahkikat için duruşmaya davet edilir. Taraflara gönderilecek davetiyede, belirlenen gün ve saatte geçerli bir özrü olmadan mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde, duruşmaya yokluklarında devam edileceği ve yapılan işlemlere itiraz edemeyecekleri bildirilir.

Mahkeme, tahkikatın bitiminden sonra, sözlü yargılama ve hüküm için tayin olacak gün ve saatte mahkemede hazır

bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet eder. Taraflara çıkartılacak olan davetiyede, belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bildirilir. Sözlü yargılamada mahkeme, taraflara son sözlerini sorar ve hükmünü verir.(madde 186.)

Somut olayda mahkemece hükmün verildiği 08.10.2015 tarihli son celseye, sadece davacı vekili ve davalı .... vekili katılmış, yapılan bu celsede, tahkikat aşamasının bittiği ve sözlü yargılama aşamasına geçildiği duruşmaya katılan vekillerine bildirildikten sonra taraflardan esasa ilişkin beyanları sorularak karar verilmiştir.

Sözlü yargılamaya geçileceği hususu duruşmada mevcut olmayan davalı ... Türk Sigorta Şirketi'ne kanunun aradığı şekilde ihtaratlı bir bildirim yapılmamış olup, tahkikatın bittiği ve sözlü yargılama aşamasına geçildiği bildirilmeden ve son sözü sorulmadan davanın kabulüne dair karar verildiği anlaşılmaktadır.

O halde, 6100 sayılı HMK ile öngörülen yargılama aşamalarına uyulmadan, usulüne uygun sözlü yargılama yapılmadan, davalının( Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketi) savunma hakkını kısıtlayacak ve adil yargılanma hakkını etkileyecek şekilde yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre, davalı ... Türk Sigorta Şirketi vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.