Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/14025 K.2019/9516

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekili ve davalı ... Sigorta Şirketi vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K ARAR -

Davacı vekili; davalı ...’nın maliki ve sürücüsü olduğu, davalı ... şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek, önceden meydana gelen trafik kazasında yaralanan kazazedelere yardım eden davacıya çarpması neticesinde 25.02.2014 tarihinde meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin yaralandığını ve malul kaldığını beyanla, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, şimdilik 4.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan, 60.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Sigorta Şirketi vekili; sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusurun bulunmadığını, kaza ile davacıda meydana geldiği iddia edelin maluliyetin illiyetinin bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili; müvekkil kurum yönünden kazaya sebebiyet verecek herhangi bir kusur atfedilemeyeceğinden, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, kararda yazılı gerekçelerle ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 2.538,00 TL maddi zararın davalı ... bakımından olay tarihi, davalı ... şirketi bakımından ise dava tarihinden

itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Sigorta Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, takdiren 3.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, ... aleyhine açılan davanın reddine dair karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ile davalı ... vekili ve davalı ... Sigorta Şirketi vekili tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Dosya içerisinde mevcut olan belgelere istinaden, 6100 sayılı HMK'nun 336. maddesi uyarınca, davacı vekilinin adli yardım talebinin kabulüne karar verilerek yapılan inceleme sonunda;

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına, özellikle Adli Tıp Kurumu'ndan alınan kusur raporunun oluşa uygun oluşu nedeniyle benimsenmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalı ... Sigorta Şirketi vekilinin yerinde görülmeyen tüm, davacı vekili ile davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davalı ...’nün yol bakım ve onarımından sorumlu olduğunu belirterek dava açılmış olup, davada hizmet kusuruna dayanılmıştır. Kamu hizmeti görmekle yükümlü olan kuruluşlar, kamu hizmeti sırasında verdikleri zararlardan dolayı özel hukuk hükümlerine tabi değildirler. Kamu tüzel kişilerinin yasalar tarafından kendilerine verilen görev ve yetkilerin kullanılması sırasında oluşan zararlar niteliği itibariyle hizmet kusurundan kaynaklanan zararlar olup, bu zararların tazmini amacıyla hizmet kusurlarına dayalı olarak İdari Yargılama Usulü Hakkındaki Kanun’un 2. maddesi hükmü uyarınca idari yargı yerinde tam yargı davası ikame edilmesi gerekmektedir.

Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re'sen) dikkate alınması zorunludur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04.11.2015 tarih ve 2015/17-731, 2015/2366 K. sayılı kararı ile de; "davalının hizmet kusuruna dayalı zararın tazmini için açılan eldeki davanın tam yargı davası olması nedeniyle davada idari yargı mercileri görevli olduğundan yerel mahkemece dava dilekçesinin yargı yolu bakımından reddine karar verilmesi gerekirken önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır." denilmek suretiyle hizmet kusuruna dayanılarak açılan davalarda idari yargının görevli olduğu belirtilmiştir.

Yargı yolu kavramı, bir hukuk sisteminde herhangi bir davanın o hukuk sistemine dahil yargı kollarından hangisinde bakılacağını ifade eder. Uyuşmazlığa hangi yargı kolunda bakılacağı hususu, davanın genel koşullarından olup mahkemece re'sen dikkate alınması gereklidir. Kamu hizmeti görmekle yükümlü olan ..., kamu hizmeti sırasında verdiği zararlardan dolayı özel hukuk hükümlerine tabi değildir.

Hizmet kusurundan dolayı açılan davaların, İdari Yargılama Usulü Hakkındaki Kanun'un 2. maddesi uyarınca tam yargı davası olarak ikame edilmesi gerekmektedir. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması zorunludur. Esasen 2918 Sayılı KTK'nun hukuki sorumluluğa ilişkin 85. ve devamı maddelerinde araç işletenin sorumluluğu düzenlenmiş olup idarenin hizmet kusurundan kaynaklanan sorumluluğu bu yasa kapsamı dışında tutulmuştur.

Somut olayda; davacı vekili, davalı ...'ne karşı hizmet kusuruna dayanarak işbu davayı açmıştır.

Bu durumda mahkemece, ...'ne karşı açılan davaya bakma görevi idari yargıya ait olduğundan, hizmet kusuruna dayanılarak davalı ... aleyhine açılan davanın tefrik edilerek, HMK'nın 114 1-b maddesi gereğince yargı yolu caiz olmadığından HMK'nın 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğundan, davalı ... yönü ile davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması yerinde görülmemiştir.

3-Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporlar 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihinden sonrada Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda yargılama aşamasında mahkemece ... Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı’ndan aldırılan ve hükme esas alınan raporda davacının yaralanmaya bağlı olarak Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğün'de tanımlanan arazlardan herhangi birine neden olmadan iyileştiğinin tespit edildiği cihetle maluliyet oranı tayinine mahal olmadığı bildirilmiştir. 25.02.2014 kaza tarihi itibari ile Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği yürürlükte olup, kaza tarihinde yürürlükte olmayan tüzük ve yönetmeliğe göre rapor düzenlenmiştir.

Yapılacak iş; Adli Tıp Kurumu'ndan, olay tarihinde yürürlükte olan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine uygun, yeni bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

4-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davacı vekilinin maddi tazminat yönünden, davalı ... vekilinin manevi tazminat yönünden diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.