Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/16018 K.2019/8050

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün temyizen tetkiki davalılar vekilleri tarafından talep edilmiş, davalı ... vekilince de duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 25.06.2019 Salı günü taraflardan gelen olmadı. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; davalı borçlu ... hakkında Iğdır İcra Dairesinin 2010/2851 numarasıyla takip başlattıklarını, davalılar arasında yapılan icra takibine dayalı alacağın devrinin hileli olarak yapıldığını, Medeni Kanuna ve Borçlar Kanununa aykırı olarak Iğdır İcra Müdürlüğündeki 2013/1541 esas sayılı dosyada yapılan ve Iğdır İcra Müdürlüğünce de 26/09/2014 tarihinde kabul edilen alacağın temliki kararının iyiniyetten yoksun ve tamamen kötü niyetli olduğunu, alacaklarının alınması için yapılmış yasal dayanaktan yoksun ve zamanaşımına da uğramış olan ve Iğdır İcra Müdürlüğünce de kabul edilen bu alacağın muvazaalı temlikinin iptal edilmesini,

dosyanın borçlusu ...'ın Iğdır İcra Müdürlüğünün 2013/1541 sayılı dosyasındaki alacağın devri ile kazandığı hileli alacakla, borçlu olduğu Iğdır İcra Müdürlüğünün 2010/2851 sayılı dosyasına ilişkin takas beyanı hakkında işlem yapılmamasını talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili; davanın reddini savunmuştur. Davalı ... vekili; davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre; davanın kabulü ile Iğdır İcra Dairesinin 2013/1541 sayılı takip dosyasında davalılar ... ve ... arasında yapılan Ankara 60. Noterliğinin 32426 yevmiye nolu 19.09.2014 tarihli alacağın devri işleminin iptaline, karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, İİK 277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

İİK.nun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1 ). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

İİK.nun 282. maddesi gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötü niyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir.

Borçlunun aciz ya da iflasından önce yaptığı iptale tabi tasarrufları, üç grup altında ve İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde düzenlenmiştir. Ancak, bu maddelerde iptal edilebilecek bütün tasarruflar, sınırlı olarak sayılmış değildir. Kanun, iptale tabi bazı tasarruflar için genel bir tanımlama yaparak hangi tasarrufların iptale tabi olduğu hususunun tayinini hakimin takdirine bırakmıştır (İİK.md.281).

Bu yasal nedenle de, davacı tarafından İİK.nun 278, 279 ve 280.maddelerden birine dayanılmış olsa dahi, mahkeme bununla bağlı olmayıp, diğer maddelerden birine göre iptal kararı verebilir (Y.H.G.K.25.11.1987 Tarih, 1987/15-380 Esas ve 1987/872 Karar sayılı ilamı) Genellikle, borçlunun iptal edilebilecek tasarrufları, alacaklılarından mal kaçırılmasına yönelik olarak yapılan ivazsız veya aciz halinde yapılan tasarruflar ile alacaklılarına zarar verme kastıyla yapılan tasarruflardır.

İİK’nın 283/II maddesine göre de iptal davası, üçüncü şahsın elinden çıkarmış olduğu mallar yerine geçen değere taalluk ediyorsa, bu değerler nispetinde üçüncü şahıs nakden tazmine (davacının alacağından fazla olmamak üzere) mahkûm edilmesi gerekir. Bu ihtimalde 3. kişinin sorumlu olduğu miktar, elden çıkarılan malın o tarihteki gerçek değeridir.

İİK.nun 277. maddesinin birinci fıkrasında iptal davasının konusu 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı tasarruflar olarak belirtilmiştir. Tasarruf malvarlığını doğrudan doğruya etkileyen, malvarlığında eksilmeye yol açan, yani malvarlığının aktifini etkileyen işlemlerdir. Diğer bir anlatımla borçlu davalının mal varlığında eksilmeye yol açan işlemler diğer koşulların bulunması halinde iptale tabidir.

Davacı alacaklının tasarrufun iptali davasını açtığında borçlu davalıların hangi tasarrufi işlemleri ile mal kaçırdıklarını açıkça bildirmeleri gerekmektedir. Somut olayda alacaklı davacı.

Medeni Kanuna ve Borçlar Kanununa aykırı olarak dava konusu Iğdır İcra Müdürlüğündeki 2013/1541 sayılı dosyada 19/09/2014 tarihinde davalı ... ile ... arasında yapılan alacağın temliki işleminin iyiniyetten yoksun ve tamamen kötü niyetli olduğunu ve İptal edilmesi gerektiğini, yasal dayanaktan yoksun ve zamanaşımına da uğramış olan bu alacağın muvazaalı temlikinin iptal edilmesini, dosyanın borçlusu ...'ın Iğdır İcra Müdürlüğünün 2013/1541 sayılı dosyasındaki alacağın devri ile kazandığı hileli alacakla, borçlu olduğu Iğdır İcra Müdürlüğünün 2010/2851 sayılı dosyasına ilişkin takas beyanı hakkında işlem yapılmamasını talep etmiştir.

İİK. 277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali davalarında; borçlunun malvarlığını, aktifini azaltacak bir tasarrufta bulunması dava şartlarından biri olarak kabul edilmektedir. Eldeki davada; davacı alacaklı Iğdır ... Polikliniği ... Sağlık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. davalı borçlu ... aleyhine Iğdır İcra Müdürlüğünün 2010/2851 sayılı dosyasında ilama dayalı icra takibi yapmıştır. Davacı alacaklı şirketin, iptalini istediği dava konusu tasarruf ise.

Iğdır İcra Müdürlüğündeki 2013/1541 sayılı icra takip dosyasında 19/09/2014 tarihinde davalı ... ile ... arasında yapılan alacağın temliki işlemidir. Iğdır İcra Müdürlüğünün 2013/1541 sayılı icra takip dosyasında; ilk olarak 23/01/2008 tarihinde dava dışı alacaklı ... Bankası A.Ş. tarafından Iğdır ... Polikliniği ... Sağlık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. ve dava dışı ... aleyhine takip başlatılmış, daha sonra 23/01/2008 tarihinde bu dosya borcunu davalı ...

ödemiş ve sözü edilen icra dosyasını temlik almıştır. Ankara 60. Noterliğinin 19/09/2014 tarih 32426 yevmiye nolu işlemle ise; temlik alan ... tarafından icra dosyasındaki alacak eldeki davada davalı borçlu ...’a devredilmiş ve ... iptali istenilen icra takip dosyasında alacaklı konumuna gelmiştir. Buna göre; eldeki davada; dava konusu 19/09/2014 tarihli alacağın temliki sözleşmesi ile davacı alacaklı Iğdır ... Polikliniği ... Sağlık Hizmetleri Tic. Ltd.

Şti.’nin takip hakkını engeller nitelikte borçlu ... tarafından malvarlığının aktifini azaltmaya yönelik bir işlem yapılmadığından, aksine alacağı temlik alarak malvarlığını artırmaya yönelik bir işlem yapıldığının kabulüyle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.