Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/17219 K.2017/8623

Taraflar arasındaki tazminat (itirazın iptali) davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı asıl tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; müvekkil şirkete sigortalı araç sürücüsünün alkollü araç kullanması nedeniyle meydana gelen kaza dolayısıyla müvekkil ... şirketi tarafından ödenen tazminatın poliçe genel şartları uyarınca rücuen tahsili amacıyla davalı müteveffa ...'ın mirasçısı ... aleyhine ... ...

Müdürlüğünün 2012/11 Esas sayılı dosyası ile ilamsız ... takibinin başlatıldığını, davalı tarafından başlatılmış olan ... takibine itiraz edildiğini, bu itirazın haksız ve dayanaksız olduğunu, kaza tespit tutanağında kaza sırasında sigortalı araç maliki ve sürücüsü müteveffa ...'ın alkollü olduğunu, davalının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazlarının iptali ve takibin devamına, davalı kötü niyetli olduğundan %20 den aşağı olmamak üzere ... inkar tazminatına mahkum edilmesi, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müteveffa oğlu ...'ı 30 yıl boyunca hiç görmediğini, dava konusu alacağı ödeme gücünün olmadığını, davacı ... Sigortanın davaya konu alacağın müteveffa oğlu ...'ın ... Emeklilik Sigortası primi ödediğinden davacının sigortadan söz konusu alacağı talep etmesi ve davaya dahil etmesinin gerektiğini, davacı sigortanın sebepsiz zenginleşmesine neden olacağından dolayı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kabulü ile davalının ... ... Müdürlüğünün 2012/11 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, alacağın likit olması sebebiyle asıl alacak olan 18.038,31 TL'nin %20 üzerinden hesaplanan 3.607,66 TL ... inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair karar verilmiş: hüküm, davalı asıl tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, ... poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı ...'nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde; alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.

Öte yandan, Zorunlu Mali Sorumluluk Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.d maddesinde; tazminatı gerektirin olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının ... ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Bununla birlikte, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.d maddesinin dayanağını teşkil eden ...'nun 48. maddesinin yasaklamayı düzenleyen ilk fıkrasında, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli araç sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmeleri yasaklanmış olup, aynı maddenin 2. fıkrasındaki yönetmelik düzenlenmesine olanak tanıyan hükümde, yasaklama yetkisi yönetmeliğe bırakılmış olmadığından,

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinde, yukarıda anılan yasa hükmü tekrarlandıktan ve mütakip, uyuşturucu veya keyif verici maddeler ile alkollü içkilerin oranlarının ne şekilde saptanacağı belirlendikten sonra, yasada yer alan hükmü dikkate almadan salt 0.50 promilin üstünde alınan alkol miktarına göre araç kullanma yasağı getirilmesinin yasal dayanağı bulunmadığından geçersiz bulunmaktadır.

Geçersiz yönetmelik hükümlerinin yasaya aykırı bir şekilde genel şart olarak kabulü de mümkün değildir.

O halde, zararın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına zararın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda zararın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

...'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın(zararın) poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713 sayılı ilamları)

Somut olayda, sürücünün trafik kazası esnasında alkollü olduğu iddia edilmiştir. Kaza tespit tutanağına göre kazayı yapan müteveffanın alkol koktuğu, araç içinde de yoğun bir alkol kokusu olduğu, olay yeri inceleme tutanağında da araç içinde boş ve dolu bira şişelerinin bulunduğu, aynı durumun ... Cumhuriyet Savcılığı olay yeri inceleme tutanağı ile de tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece, trafik konusunda uzman bilirkişi, sigortacı ve nöroloji uzmanı doktordan oluşturulacak bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılarak, öncelikle kusur oranları daha sonra davalı tarafın %100 kusurlu çıkması halinde olayın oluş şekli, yol, hava ve trafik durumu, savcılık dosyası, kaza tespit tutanağı, sürücüde tespit edilen(ölçüm yapılmışsa) alkol oranı, tanık beyanları, kusur durumu birlikte değerlendirilerek, kazanın münhasıran (salt) alkolün etkisi altında gerçekleşip gerçekleşmediğinin, kazaya başka unsurlarında etkili olup olmadığının belirlenmesi için gerekçeli ve denetime elverişli heyet raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre davalı asılın temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.