Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/19894 K.2019/8692

Taraflar arasındaki ölüm nedeniyle açılan destekten yoksun kalma tazminatı davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın ... Sigorta A.Ş. yönünden kabulüne, diğer davalı yönünden reddine dair verilen hükmün süresi içinde davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

da yazılı gerekçelerle ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; ıslah edilen davanın kabulü ile 33.497,92 TL destekten yoksun kalma tazminatının 05/02/2015

tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den alınarak davacı ...'a verilmesine, 35.839,30 TL destekten yoksun kalma tazminatının 05/02/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den alınarak davacı ...'a verilmesine, davalı .... yönünden davanın reddine, dair verilen hüküm davalı ...Ş. vekili tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Dava, davacıların murisinin ölümü nedeni ile 6098 sayılı TBK m. 53 gereğince destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 88. maddesinde "Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur" düzenlemesine yer verilmiş olup; motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu; ayrıca, birden fazla kişinin zararı tazmin ile yükümlü olması durumunda, zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtilmiştir. Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir.

Yine 6098 sayılı TBK'nun 61. maddesinde "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" demekle birden çok kişinin zarardan aynı sebeple ya da çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır (818 sayılı BK'nun 51. maddesinde de paralel düzenleme mevcuttur). Bu durum iki veya daha çok kişinin şahsında sorumluluğun ya da herhangi bir tazminat yükümlülüğü şartlarının gerçekleşmesi halinde söz konusu olur. İşte bu tür durumlarda sorumlular hakkında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanacaktır.

Davalıların davacılara karşı sorumluluğu, yasadan kaynaklanan müteselsil sorumluluk ve aralarındaki münasebet ihtiyari dava arkadaşlığıdır.

Müteselsil borçluluk niteliği itibariyle bölünebilen bir edimin birden fazla borçlusundan her birinin edimin tamamını ifa etmekle yükümlü olduğu bir borçluluk türü olup borçlulardan birinin edimin tümünü ifa ederek alacaklıyı tatmin etmesi halinde, evvelce mevcut olmasa dahi ifayı gerçekleştiren borçlu ile diğer borçlular arasında bir hukuki ilişki doğacaktır.

Alacaklıyı tatmin eden bir borçlu, kendisine isabet eden paydan daha fazla bir ödemede bulunduğu takdirde bu fazlalık ölçüsünde diğer borçlulara başvurabilecektir. Bu durum bir borçlunun alacaklıyı tatmin etmesi halinde diğer borçluların da alacaklı karşısında alacaklının tatmin edilmesi ölçüsünde borçtan kurtulmalarının (BK m. 145/I) doğal bir sonucudur.

Buna bağlı olarak yasa koyucu da alacaklıyı tatmin eden borçlunun kendi payından fazla ödemede bulunması durumunda bu fazlalık ölçüsünde diğer borçlulara başvurabileceğini açıkça düzenlemiştir (BK m. 146/I). Bu şekilde belirlenen hak o borçlunun rücu hakkıdır. Yasa koyucu kendi payından fazla ödemede bulunan bir borçluya tanıdığı rücu hakkını kuvvetlendirmek amacıyla (BK m. 146/I) halefiyete de yer vermiştir.

Açıklanan maddi hukuk hükümleri usul hukukunda dava olarak tezahür etmektedir. Müteselsil borçlular arasındaki ihtiyari dava arkadaşlığı nedeniyle hükmü temyiz etmeyenler hakkında lehe ya da aleyhe verilen kararın kesinleştiği düşünülebilirse de kesinleşme, sorumluluk davasına ilişkin olup ardından görülecek rücu davası yönünden yani borçlular arasındaki iç ilişki yönünden hüküm ifade etmez.

Davalılar arasında açılabilecek rücu davası dikkate alındığında davalı ...Ş. vekilinin diğer davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine hükmü temyizde hukuki yararı bulunduğu aşikardır.

Zira görülmekte olan sorumluluk davasındaki karar, sorumlular arasındaki rücu davası yönünden kesin hüküm oluşturmaz ise de sorumluluk davasının kararı güçlü delil oluşturmaktadır. Hakkında güçlü delil oluşan davalının rücu davası yönünden sorumluluk davası hükmünü diğer müteselsil borçlu aleyhine temyiz etmesinde hukuki yararı vardır.

İhtiyari dava arkadaşlarının sonradan birbirlerine karşı açacakları rücu davasında, esas alınacak mahkeme kararı, ihtilaf henüz önünde iken doğru olarak oluşmalı ve mahkeme davalıların ne oranda sorumlu tutulup tutulmayacaklarını sorumluluk davası sırasında halletmelidir. Bu kabul tarzı rücu davasında haksız yere temyiz edenler aleyhine güçlü delil oluşturmaması yönünden doğru olduğu gibi usul ekonomisi yönünden de tarafları tatmin edecektir.

Temyiz etmeyen tarafların usulü müktesep hakları da mahkemece icrai nitelikte bir hüküm kurulmayacağı, bozma sonrası kararın gerekçesinde haklarındaki karar temyiz edilmediğinden kesinleşen davalıların da sorumluluk derecesinin tespit edilmesiyle yetinileceği dikkate alındığında ihlal edilmemiş olacaktır (YHGK., 04.11.2009 tarih, 2009/16-428 Esas, 2009/483 Karar).

Yukarıdaki açıklamalar göz önüne alınarak somut olaya bakıldığında; davalılardan .... davacıların desteğinin kullandığı aracın ZMMS sigortacısı, diğer davalı ...Ş. kazaya karışan dava dışı ... nın kullandığı aracın ZMMS sigortacısı olup, aracın neden olduğu kazada davacılar desteği ... vefat etmiş, davacılar vekili müvekkilinin uğradığı zararların davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Yargılama sırasında alınan uzman bilirkişi raporunda davacıların talep etmiş olduğu destekten yoksun kalma zararı davacı ... için 35.839,30 TL, ... için 33.497,92 TL olarak tespit edilmiştir. Mahkemece gerekçe gösterilmeden destekten yoksun kalma zararı için belirlenen miktar yönünden davalı .... yönünden davanın reddine karar verilmiş, diğer davalı ...Ş. aleyhine hüküm kurulmuştur.

Hüküm sadece davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmiş olup hükmü temyiz etmeyen davacılar vekili ve davalı .... yönünden kesinleşmiştir.

Dava konusu olayda davacıların, desteğinin kullandığı aracın zorunlu trafik sigortacısı olan ....’ye karşı zarar gören 3. kişi sıfatıyla ve dava dışı ...’nın kullandığı karşı aracın trafik sigortacısı ... Sigorta A.Ş’ye karşı dava açtığı, yukarıdaki açıklamalar ışığında davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlulukları bulunduğunun anlaşılmasına göre, davalı ...

AŞ. yönünden red kararı verilmesi uygun bulunmamış, temyiz edenin sıfatına göre bu husus bozma nedeni yapılmamakla birlikte, davalı ...

AŞ vekilinin davalılar arasındaki rücu ilişkisinde aleyhine sonuç doğuracak nitelikte olan hükmü temyiz etmekte hukuki yararı mevcut olduğundan iş bu dava yönünden icrai nitelikte olmayacak şekilde iç ilişkide gözetilecek tespit mahiyetinde olmak üzere davalı ... şirketlerinin müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları şeklinde karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.