Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/2214 K.2016/3064

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalının zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracın müvekkiline çarparak yaralanmasına sebebiyet verdiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 3.000,00 TL maddi tazminatın faiziyle birlikte davalıdan tahsiline verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, yetki itirazında bulunmuş, yetkili mahkemenin ... Mahkemesi olduğunu bildirmiştir.

Mahkemece yapılan değerlendirme sonucunda, trafik kazasının ...'de gerçekleştiği, davalı ... şirketinin merkezinin ...'da olduğu, davacının yerleşim yerinin ... olduğu, poliçenin ise ...'de düzenlendiği, davalı ... şirketinin ... Bölge Müdürlüğü'nün tüzel kişiliği olmadığı gerekçesiyle dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine, mahkemenin yetkisizliğine, yetkili mahkemenin ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK.'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin 1. fıkrasına göre. "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir", 7. maddesinde de, "davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.

Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir." denilmektedir.

Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

Mahkemece, haksız fiilden kaynaklanan davada, davalının merkez adresinin ... olduğu, ... Bölge Müdürlüğünün tüzel kişiliği olmadığı, davalı ... şirketini temsil etme yetkisinin bulunmadığı gerekçesi ile yetkili mahkemenin ... Ticaret Mahkemesi olduğuna verilmiştir.

Somut olayda, trafik kazasında olay yeri ...'dir. Zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi araç sahibi ... ... ile ... sigorta acenteliği arasında düzenlenmiştir. Davacının yerleşim yeri .../... olup, davalı şirketin genel merkez adresi ... /...'dur. Davacı vekili, davayı bölge müdürlüğünün bulunduğu yer olan ...'da açmıştır.

HGK'nun 16.04.2014 gün, 2013/17-2098 Esas, 2014/541 sayılı ilamında “merkez veya şubenin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerini yetkili kabul eden Kanun'un, acente ve şubeyi denetleyen, üst mercisi olan, genel merkezin emir ve talimatı doğrultusunda çalışan ve yetkisi şubeye göre daha fazla olan bölge müdürlüğünün bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğunu kabul etmek gerekir. Ayrıca davalı ... şirketi tarafından yetki itirazının ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması olarak da kabul edilmesi mümkündür.” denilmek suretiyle sigorta şirketlerinin bölge müdürlüklerinin bulunduğu yer mahkemelerinin yetkili olduğu benimsenmiştir.

Bu durumda, davacı vekilinin davayı sigortacının bir acenteden daha yetkili organı olan bölge müdürlüğünün bulunduğu ...'da açtığı gözetilerek yetki itirazının reddi ile işin esasına girilmesi gerekirken, yazılı şekilde verilmesi doğru görülmemiştir.