Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/2252 K.2017/1843

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 21.02.2017 Salı günü davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av... geldiler. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf vekilleri dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davacının maliki olduğu, davalıya ... sigortalı ... plaka sayılı aracın 08.04.2014 tarihinde davacının eşi ...'ın kullanımında iken havanın yağışlı olması sebebi ile kontrolden çıkarak tek taraflı kazaya karıştığını, meydana gelen kaza neticesinde davacının aracının ağır hasar gördüğünü ve kazanın davalı ... şirketine hasar ihbarında bulunulması üzerine davalı şirketin kazalı aracın ...İli ...Oto Yetkili Servisine sevkini sağladığını, aracın halen serviste olduğunu, davacının talep edilen evrakları davalı şirkete göndermesine rağmen iki aylık süre halde davalı tarafından ödeme yapılmayarak sürekli olarak oyaladıklarını,

şirketin cevap vermemesi üzerine davacı tarafça icra takibine girişmek zorunda kaldığını, davalı tarafın yapılan takibe itiraz ettiğini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla icra takibine karşı haksız ve dayanaksız yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, alacağın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... şirketi vekili, meydana gelen hasarın teminat kapsamında bulunup bulunmadığı iddiasının ispat külfetinin davacıda olduğunu, alacağın likit olmadığından icra inkar tazminatının talep olunamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulüne, ... İcra Dairesi'nin 2014/737 Esas sayılı dosyasının davalı tarafından yapılan 45.000,00-TL yönünden itirazın iptali ile mezkur dosyanın 45.000,00-TL üzerinden devamına,fazlaya ilişkin taleplerin reddine,şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı ... şirketi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava ... sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Mal sigortası türünden olan ... sigorta sözleşmeleri gerek kuruluşlarında, gerek devamı sırasında ve gerekse rizikonun gerçekleşmesi aşamasındaki ihbar yükümlülükleri bakımından iyiniyet esasına dayalı sözleşme türlerindendir.

... Sigortası Genel Şartlarının A/1 maddesine göre, gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile üçüncü kişilerin kötüniyet ve müziplikle yaptıkları hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, TTK. 1282. maddesi uyarınca, sigortacı, geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı Yasanın 1281. maddesi hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de, sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin ... Sigortası Genel Şartlarının A.5.maddesinde sayılan "teminat dışında kalan zararlardan" olması gerekmektedir.

Keza, ... Sigortası Genel Şartları B.1.5 maddesine göre, sigortalı, sigortacının isteği üzerine rizikonun gerçekleşmesi nedenlerini ayrıntılı şekilde belirlemeye, zarar miktarı ile delilleri saptamaya ve rücu hakkının kullanılmasına yararlı bilgi ve belgelerin geçikmeksizin sigortacıya vermekle yükümlüdür.

TTK.nun 1290 ve 1292/son madde hükümlerine göre, sigortalı rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde, sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki, teminat içinde kalmış gibi ihbar ederse, rizikonun teminat dışında kaldığını ispat sigorta şirketine düşer.Eğer sigortacı tarafından sigortalının doğru beyan yükümlülüğüne aykırı davrandığı, başka bir deyişle rizikonun teminat dışında kaldığı somut delillerle kanıtlanılırsa, bu kez ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.

Somut olaya bakıldığında; kaza tesbit tutanağında kaza sırasında aracın ... tarafından kulanıldığı belirtilmiş, olay yeri görgü ve tespit tutağında araçtaki parça kırıklarının yerde olduğu, aracın bahçe duvarı ve konteynıra çarptığı, hava yağmurlu, zemin ıslak olduğundan aracın kaydığı belirtilmiştir.

Davalı ... şirketi vekili tarafından, olayın ihbarı üzerine araştırma yapıldığı, mahalde oturan bir kısım görgü tanıklarınca aracın ... tarafından değil, oğlu ... tarafından kullanıldığının ve birkaç genç erkeğin alkollü olarak araç içinde bulunduklarının beyan edildiği, ...'ın kazadan sonraki sabah hastahane muayene olduğu, ...'ın sürücü değişikliğini gizlediği iddia edilmiştir.

Kaza sırasında araç içinde yolcu olarak bulunan ... olay akşamı kursa gitmek için evden çıktığını, ...'ın seslenmesi üzerine araca bindiğini beyan etmiş; ... ise oğlunu kurstan almak için kursa gitmek üzere hareket ettiğini, yolda komşusunun oğlu Aytaç'ın görünce gideceği yere götürmek için araca aldığını, bu sırada kazanın meydana geldiğini beyan etmiştir.

Kaza tesbit tutanakları, aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli belgelerdendir. Ancak kaza tespit tutanağını düzenleyen zabıt mümzi polis memurları dinlenmediği gibi davalı ... şirketi tarafından sürücü değişikliği olduğu iddiasını doğrulayacağı belirtilen ve delil listesinde ismi yazılan tanık .... dinlenmeden karar verilmiştir. Eksik inceleme ile karar verilemez.O halde mahkemece, davalı ... şirketinin bildirdiği tanığın dinlenmesi, gerektiğinde kaza tespit tutanağını düzenleyen zabıt mümzilerin dinlenmesi, toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.