Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/2305 K.2019/919

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalılar .....San. ve Tic. Ltd. Şti. Ve ... vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 05.02.2019 Salı günü davacılar vekili Av. ... ile davalılar .....San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili Av. ... geldiler. Diğer davalı taraftan gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf vekilleri dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili,müvekkillerinin eşi ve babaları olan ...'nın kullandığı araçla davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu/ihtiyari mali mesuliyet sigorta şirketi oldukları aracın 02/04/2009 tarihinde çarpışması sonucunda ...'nın vefat ettiğini ileri sürerek ıslahla birlikte davacı ... için 186.620,77 TL, davacı ... için 14.127,54 TL, davacı ... için 26.268,50 TL maddi tazminat ile davacıların her biri için 75.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekilleri, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, maddi tazminat isteminin kabulüne manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne davacı eş için ../...

8.000,00 TL, davacı çocuklar için 6.000,00' er TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve... Mad. ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, dair verilen karar, davalılar ... ve .....San. ve Tic.Ltd. Şti. vekili ile davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 19/03/2013 günlü 2013/3823 E 2013/3658 K sayılı ilamı ile bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda,davanın maddi tazminat yönünden kabulüne, ... için 186.620,77 TL maddi tazminatın, ... için 14.127,54 TL maddi tazminatın, ... için 26.268,50 TL maddi tazminatın, olay tarihi olan 02/04/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (davalı ... şirketinin poliçe limiti dahilinde sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile,davacılardan ... için takdiren 25.000,00 TL manevi tazminatın, ... için takdiren 25.000,00 TL manevi tazminatın, ... için takdiren 25.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 02/04/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, karar verilmiş,hüküm davalılar ... ve .....San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar ... ve .....San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin aşağıdaki bentlerin dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2-Dava, trafik kazası sonucunda ölüm nedeniyle maddi (destekten yoksunluk zararı)ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Destekten yoksunluk zararının hesabında müteveffanın gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır.

Somut olayda, müteveffa inşaat ustası olup, mahkemece bozma öncesinde verilen karara dayanak alınan hesap raporunda, müteveffanın günlük 55,00 TL yevmiye ile çalıştığı kabulü ile hesap yapılmış ancak yapılan hesaplamada gerek inşaat sektöründeki çalışma süreleri ve gerekse resmi tatil ve hafta tatilleri dikkate alınmadan yılın 365 günü çalışılacağı kabulü ile hesaplama yapılmış, Dairenin bozma ilamında; müteveffanın gelirinin belirlenmesi noktasında, günlük yevmiye ücretlerinin ortalaması belirlenerek hesaplamaya baz alınmasında bir isabetsizlik olmadığı,

ancak günlük belirlenen ortalama ücretin 365 günle çarpılmak suretiyle yıllık ücretlere ulaşılmasının hatalı olduğu, inşaat faaliyetlerine genellikle 15 Aralık-15 Mart tarihleri arasında ara verildiğinin meslek odası cevabında belirtildiği, ayrıca müteveffanın mutlaka hafta tatili, bayram ve resmi tatillerden faydalanacağı gibi hususların birarada değerlendirilerek müteveffanın ortalama yıllık gelirinin hakkaniyete ve hayatın gerçeklerine uygun olarak ortalama bir değer olarak belirlenmesi ve buna göre hesaplama yapılması gerektiği,hususlarına değinilmiştir.

Bozma sonrasında alınan 28/7/2015 tarihli hesap raporunda ise, bozma ilamında değinilmiş olmasına rağmen, inşaat sektöründeki fiili çalışma sürelerinin(inşaat sezonu) ne olduğu belirlenmeden ve müteveffanın hafta tatili, bayram tatili ve resmi günlerden faydalanma durumları gözetilmeksizin sonuç olarak bozma ilamına aykırı şekilde hesaplama yapılmıştır.

Bu durumda, inşaat sektöründeki fiili çalışma sezonu ve ayrıca müteveffanın hafta tatili, bayram ve resmi tatillerden faydalanacağı gibi hususlar birarada değerlendirilerek müteveffanın ortalama yıllık gelirinin hakkaniyete ve hayatın gerçeklerine uygun olarak belirlenmesi gerekirken eksik, hatalı ve önceki bozma ilamına aykırı bilirkişi incelemesine itibar edilerek hüküm verilmiş olması doğru görülmemiştir.

3-Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370) Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, takdir olunan manevi tazminatların bir miktar fazla olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun şekilde manevi tazminatlara hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.