Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/296 K.2017/6947

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde Davalı ... vekili, Davalı ... vekili, Davalı ... vekili, Dahili Davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalılardan ...'in müvekkiline olan borcu nedeniyle hakkında yaptıkları icra takibi sırasında borcunu karşılayacak haczi kabil malının bulunmadığını ancak alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla kendisine ait olan gayrımenkullerden birini davalı ...'e sattığını, onun da diğer dahili davalı ...'e sattığı, adına kayıtlı başkaca bir gayrımenkulünü de davalı ...'e sattığını öne sürerek yapılan tasarrufların iptalini talep etmiştir.

Davalı ..., Davalı ..., Dahili Davalı ... ve davalı borçlu ... vekili ise davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece gayrimenkul satış satış tarihlerinin icra takibine konu senedin ödeme tarihinden hemen sonra olduğu ve satış bedelleri ile bilirkişi raporunda belirlenen bedellerin aralarında fahiş fiyat farkı olduğu ve hayatın olağan akışına aykırı olduğu, satışların gerçek olmadığı, muvazaalı olduğu, mal kaçırma amaçlı yapıldığı anlaşılmakla sabit olan davanın kabulüne, davacıya alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere cebri icra yetkisi verilmesine, karar verilmiş; hüküm, Davalı ... vekili, Davalı ... vekili, Davalı ... vekili, Dahili Davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere mahkeme kararının diğer gerekçe ve değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre Davalı ... vekili, Davalı ... vekili ve Davalı ... vekilinin tüm, Dahili Davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Borçlunun aciz ya da iflasından önce yaptığı iptale tabi tasarrufları, üç grup altında ve İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde düzenlenmiştir. Ancak, bu maddelerde iptal edilebilecek bütün tasarruflar, sınırlı olarak sayılmış değildir. Kanun, iptale tabi bazı tasarruflar için genel bir tanımlama yaparak hangi tasarrufların iptale tabi olduğu hususunun tayinini hakimin takdirine bırakmıştır (İİK.md.281).

Bu yasal nedenle de, davacı tarafından İİK.nun 278, 279 ve 280.maddelerden birine dayanılmış olsa dahi, mahkeme bununla bağlı olmayıp, diğer maddelerden birine göre iptal kararı verebilir (Y.H.G.K.25.11.1987 Tarih, 1987/15-380 Esas ve 1987/872 Karar sayılı ilamı).

Genelde denilebilir ki, borçlunun iptal edilebilecek tasarrufları, alacaklılarından mal kaçırılmasına yönelik olarak yapılan ivazsız veya aciz halinde yapılan tasarruflar ile alacaklılarına zarar verme kastıyla yapılan tasarruflardır.

Öte yandan, tasarrufun iptali davalarında 3. kişinin borçludan satın aldığı malı elinden çıkarması ve satın alan dördüncü kişinin davaya dahil edilmemesi ya da davaya dahil edilmekle birlikte iyi niyetli olduğunun anlaşılması halinde İİK’nın 283/2 maddesi uyarınca bedele dönüşen davada üçüncü kişinin dava konusu malı elinden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında bedelle sorumlu tutulması gerekir.

Dosya içeriğinden, dayanılan delillerden 4. kişi konumunda bulunan dahili davalı ... borçlu davalının mali durumu ile alacaklıları ızrar kastını bilen veya bilmesi lazım gelen kişilerden olup olmadığı hususunda mahkemece bir gerekçe yazılmadığı gibi dördüncü kişi konumunda olan davalı ...'in satış parası olarak ödediği miktarı gösteren banka dekontu ibraz etmiştir.

4. kişi konumunda bulunan ... in kötüniyetli olduğunun ispat edilmesi halinde mahkemece aleyhine tasarrufun iptaline, 4. kişi konumunda bulunan Dahili Davalı ... in kötüniyetinin ispat edilememesi halinde ise gayrımenkulü 4. kişiye satan davalı ... ile ilgiili dava konusu malı elinden çıkardığı tarihteki alacağı geçmemek üzere gerçek değeri oranında bedelle sorumlu tutulması yönünde karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru değildir.