Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/3014 K.2018/8754

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; müvekkili şirketin ...

1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/256 esas 2009/158 karar sayılı ilamı ile iflasına karar verildiğini, iflas sonrası kararın kesinleşmesine müteakip 2.alacaklılar toplantısında iflas öncesi satışı yapılan taşınmazlar yönünden tasarrufun iptali davası açılmasına karar verildiğini, müflis şirketin alacaklılarınca alınan kararlar gereği iflas tarihinden evvel 04.07.2006 tarihinde mülkiyeti müflise ait olan ve müflis tarafından öncelikle davalılardan .......A.Ş ve ondan da 14 ay sonra 28.09.2007 tarihinde ...

Mob.Ağaç..Ltd.Şti'ne, yine ondan da 1 ay sonra iki davalıya satış yapıldığını, birbiri ardına yapılan satışların alacaklıları zarara uğratmak ve mal kaçırmak gayesi taşıdığının sabit olduğunu ileri sürerek, davalılar adına satışı yapılan ... ili ... ilçesi ... mahallesinde kain tapunun 13090 ada 11 parselini teşkil eden taşınmazın yapılan tasarrufunun İİK'nun 227 ve 280.maddeleri uyarınca iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili; usul yönünden zaman aşımı itirazında bulunmuş, esas yönünden ise açılan davayı kabul etmediklerini, müvekkillerinin iyi niyetli 4.kişi olduklarını, yapılan satış işleminin gerçek bir işlem olup muvazaa taşımadığını, tapuda rayici ödenerek gerçek bedel üzerinden satın alındığını ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.

... 02/01/2013 tarihli dilekçesi ile davacı yanında feri müdahale talebinde bulunmuştur.

Diğer davalılara dava dilekçesi ve duruşma günü usulünce tebliğ edilmesine rağmen davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre; davacı Müflis ... Giyim San. Ve Tic. A.Ş 'nin iflası öncesi 04.07.2006 tarihinde davalılardan ......A.Ş'ye yapmış olduğu satış işleminin gerçek bir satış olduğu, taşınmazın satışının gerçekleştiği ve sonrasında diğer davalıların da yapmış oldukları satışlarda herhangi bir muvazaanın bulunmadığı, davalı şirketler arasında muvazaaya yönelik organik bir bağ olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK.'nın 277. ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. Tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun aciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir. Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Bu davanın ön koşulları incelenmelidir. Ön koşulun bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Özellikle İİK.'nun 278.maddede akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fahiş fark bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılmalıdır.

Keza İİK.nun 280.maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmelidir.

Öte yandan İİK.'nun 279.maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır.

Öte yandan; İİK'nun 280/son fıkrasına göre ticari işletmenin veya işyerindeki mevcut ticari emtianın tamamını veya mühim bir kısmını devir veya satın alan yahut bir kısmını iktisapla beraber işyerini sonradan işgal eden şahsın, borçlunun alacaklılarını ızrar kasdını bildiği ve borçlunun da bu hallerde ızrar kasdiyle hareket ettiği kabul olunur. Bu karine, ancak iptal davasını açan alacaklıya devir, satış veya terk tarihinden en az üç ay evvel keyfiyetin yazılı olarak bildirildiğini veya ticari işletmenin bulunduğu yerde görülebilir levhaları asmakla beraber Ticaret Sicili Gazetesiyle; bu mümkün olmadığı takdirde bütün alacaklıların ıttılaını temin edecek şekilde münasip vasıtalarla ilan olunduğunu ispatla çürütülebilir.

Mahkemece dava konusu satış işleminin gerçek bir satış olduğu, taşınmazın satışının gerçekleştiği ve sonrasında diğer davalıların da yapmış oldukları satışlarda herhangi bir muvazaanın bulunmadığı, davalı şirketler arasında muvazaaya yönelik organik bir bağ olmadığı, bu yönde dosyada bir delil bulunmadığı, dolayısıyla tasarrufun iptali koşullarının gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna uygun düşmemektedir.

Somut olayda; müflis ... Giyim San.ve Tic.A.Ş’nin devrettiği dava konusu taşınmaz dışında başka taşınmazların da muvazaalı olarak devredildiği iddiasıyla açılan tasarrufun iptali davasında(... 5.Asliye Hukuk Mahkemesi 2011/19-2014/422) yargılama sırasında alınan 08/10/2013 tarihli ve eldeki davada yargılama sırasında alınan 07/04/2015 havale tarihli bilirkişi raporlarında; borçlu müflis ...

Giyim San.ve Tic.A.Ş.’nin iflasından önce ticari emtiasının önemli bir bölümünü 37 farklı firmaya aynı dönem içinde devrettiği belirtilerek Daire’nin 19/11/2009 tarih 2009/2547-2009/7730 K. sayılı ilamına atıf yaptığı anlaşılmaktadır. Dava konusu taşınmazın borçlu şirketin ticari işletmesine dahil olduğu dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Ayrıca Dairemizin 2009/2547 esas sayılı dosyasında inceleme konusu yapılan istihkak davası ile borçlu şirketin işletmesine dahil başkaca taşınmazlarını bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere farklı firmalara sattığı görülmektedir.

Bu bakımdan; belirtilen bu satışlar da değerlendirilerek, işletmenin mühim bir kısmının elden çıkarılıp çıkarılmadığı hususunun söz konusu devirlere ilişkin kayıtlar da getirtilerek inceleme yapılması ve az yukarıda belirtilen madde kapsamında ticari işletmenin tamamını veya mühim bir kısmını teşkil edip etmediği belirlenip, İİK’nun 280/son maddesindeki şartların oluşup oluşmadığı değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme neticesinde yazılı gerekçelerle hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.