Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/3947 K.2019/380

Taraflar arasındaki, ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kabulüne ilişkin verilen hüküm, davalı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davaya konu olay tarihi itibariyle trafik sigortası olmayan motorsikleti sevk ve idare eden davacıların oğlu ... karıştığı kazada öldüğünü, davacıların ölen oğullarının desteğinden yoksun kaldığını, kazada davacılar yakınının tam kusurlu olduğunu, zarar gören 3. kişi konumunda olan davacıların zararından davalının sorumlu olduğunu belirterek belirsiz alacak davası olarak açtıkları davada 1.000,00 TL. tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 06.11.2015 tarihli artırım dilekçesiyle, toplam taleplerini 93.087,09 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, davaya konu alacağın zamanaşımına uğradığını, davacılar yakınının idaresindeki tescilsiz motorsikletin silindir hacmine göre ZMSS yaptırma zorunluluğu olan araç olup olmadığının araştırılması gerektiğini, ölen kazada tam kusurlu olduğundan davacıların tazminat talep hakkı olmadığını ve alacaklı borçlu sıfatlarının davacılar üzerinde birleştiğini, müterafik kusur nedeniyle de tazminattan indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kabulü ile davacı ... için 53.727,15 TL, ... için 39.359,94 TL. destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle, ölenin yakınlarının, 6098 sayılı TBK'nun 53/3. maddesi gereği destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı taraf, destekleri olan oğullarının idaresindeki motorsikletin kaza tarihini kapsar trafik sigortasının bulunmaması nedeniyle davalı ...'na husumet yöneltmiş; davalı ... vekili ise, davacılar yakınının idaresindeki motorsikletin motor silindir hacmine göre trafik sigortası yaptırması zorunlu olan araçlardan olup olmadığının araştırılması suretiyle sorumluluklarının tespiti gerektiğini savunmuştur. Mahkeme tarafından, davalı vekilinin savunmasında ileri sürdüğü bu hususta herhangi bir araştırma yapılmadan, davalı ...'nın zarardan sorumluluğuna karar verilmiştir.

...'na başvurulabilecek hallere ilişkin olarak, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesinde "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar" düzenlemesine yer verilmiş; aynı mahiyetteki düzenleme, ... Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesinde de yer almıştır. Bu düzenlemelere göre; trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle ...'na husumet yöneltilebilmesi için, bedensel zarara yol açan aracın kaza tarihi itibariyle zorunlu sigortasının yapılmamış olması gerekmektedir.

Davalı ...'na aracın trafik sigortasının bulunmayışı nedeniyle husumet yöneltildiğinden, davacılar yakınının idaresindeki motorsikletin, trafik sigortası yaptırması zorunlu olan motorlu araçlardan olup olmadığı hususunun saptanması gerekmektedir.

Zira, ZMSS Genel Şartları'nın A.6-ı maddesi gereğince "Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararlar" teminat dışı hallerden olup, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde motorsiklet ve motorlu bisikletin tanımı yapılmıştır.

Anılan düzenlemeler gereği, davacılar yakınının idaresindeki motorsikletin, KTK'nun 3. maddesindeki tanıma uyan 50 cc ve üzeri motor silindir hacmine sahip motorsiklet olup olmadığının saptanması, kanun kapsamında motorlu araç olmadığı sonucuna ulaşıldığı takdirde davalı ...'nın bu aracın neden olduğu zarardan sorumlu olmadığı gözetilip sonuca ulaşılması gerekmektedir.

Bu durumda mahkemece; trafik sigortası bulunmayan araç nedeniyle zararın doğduğu ve davalı ...'nın zarardan sorumlu olduğu davacı tarafça iddia edildiğine göre, aracın trafik sigortası yaptırması zorunlu araçlardan olduğunu ispat yükünün de davacılar üzerinde olduğu

gözetilmek suretiyle; araçla ilgili tespitlerin yer alabileceği ceza dava dosyasının mahkemesinden getirtilip incelenmesi, davacılar desteğinin idaresindeki tescilsiz ve plakasız motorsiklete ilişkin faturanın sunulması için davacı tarafa uygun bir süre verilip belgenin temin edilmesi; bahsi geçen motorsikletin davacılar elinde bulunması halinde, araç üzerinde uzman makine mühendisi marifetiyle inceleme yapılıp araç motor silindir hacminin belirlenmesi; davacılar desteğinin idaresindeki motorsikletin kanun kapsamında motorlu araç olmadığının tespiti halinde ise, davalı ...'nın zarardan sorumlu tutulamayacağı gözetilerek karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Kabule göre de; hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunda, davacılar ile desteklerinin muhtemel bakiye ömür sürelerinin TRH 2010 Tablosu'na göre saptandığı görülmekte olup; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1989/4-586 Esas- 1990/199 sayılı kararı ve Dairemiz'in yerleşik içtihatları gereği, Population Masculine Et– Feminine (PMF 1931) Tablosu esas alınarak davacılar ve desteğin muhtemel yaşam süresi belirlenip, işleyecek (bilinmeyen) devre için bilinen en son gelirin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesiyle belirlenecek gelirin peşin değeri üzerinden hesaplama yapılması gerektiği gözetilmeden, hatalı hesaplamayı içeren rapora göre karar verilmesi de doğru olmamıştır.

2-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.