Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/4117 K.2019/2384

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı ... Motorlu Araçlar Tic. A.Ş. vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 26.02.2019 Salı günü davalı ... Motorlu Araçlar Tic.A.Ş. vekili Av....geldi. Davacılar ile diğer davalılar tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davalı ... Motorlu Araçlar Tic. A.Ş. vekili dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu araçların karıştığı kaza sonucu savrulan davalı aracının davacı ...'e ait araca çarpmasıyla oluşan kazada davacıların yaralandığını, davacıların tedavi, yol, araç çekme bedeli ve yardımcı gideri ödemek zorunda kaldıklarını, yaralanmaları nedeniyle manevi açıdan da zarar gördüklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.318,00 TL. maddi ve 15.000,00 TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... Motorlu Araçlar Tic. A.Ş. vekili, davaya konu alacakların zamanaşımına uğradığını, araç kiralama işi yapan davalıya ait olup kiralanan bir aracın arızalanması nedeniyle ikame araç olarak dava dışı .... Lt. Şti'ye teslim ettikleri aracın sebep olduğu zarardan sorumlu olmadıklarını, işleten sıfatlarının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, kazanın diğer davalı sürücünün asli kusuruyla gerçekleştiğini, tutanaktaki kusur tespitini kabul etmediklerini, istenen manevi tazminatların fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, davalıya atfedilen kusuru kabul etmediklerini, kaza yapan araç dışında başka bir aracı daha olan davacı tarafın yol masrafı talebinin yersiz olduğunu, istenen manevi tazminatların fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davalı ... Motorlu Araçlar Tic.

A.Ş'nin aracını uzun süreli kiraya verdiği ve işleten sıfatı bulunmadığından, bu davalı hakkındaki davanın husumetten reddine; diğer davalılar hakkındaki davanın kısmen kabulü ile 988,05 TL. maddi tazminatın davalılar ... ve...'dan, 329,05 TL. maddi tazminatın ise davalı ...'tan kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte müteselsilen tahsiline; davacı ... için 5.000,00 TL. ve Yüksel için 3.000,00 TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline dair verilen hükmün, davacılar vekili tarafından temyizi üzerine,

Dairemiz'in 07.07.2014 tarih, 2013/10570 Esas ve 2014/10824 Karar sayılı ilamı ile; "davalı ... Motorlu Araçlar Tic. A.Ş. ile dava dışı.... Ltd.

Şti. arasında tanzim edilen kira sözleşmesi olup olmadığı, uzun süreli ve 3. kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesinin bulunup bulunmadığı, aracın fiilen teslim edilip edilmediği, ekonomik yararlanmanın kime ait olduğu, kira sözleşmesi ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği, gerektiğinde işleten ve kiracının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği,

davalının işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle hüküm kurulmasının hatalı olduğu" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada toplanan delillere göre; diğer davalılar hakkında bozmadan önce verilen karar kesinleştiğinden yeniden hüküm tesisine yer olmadığına; davalı ... Motorlu Araçlar Tic. A.Ş. hakkındaki davanın kısmen kabulü ile 329,05 TL. maddi ve davacı ... için 5.000,00 TL. ile davacı ... için 3.000,00 TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte, ilk kararda hüküm altına alınan meblağlar ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla bu davalıdan tahsiline, davalı ... Motorlu Araçlar Tic. A.Ş'nin diğer davalılar ile birlikte müteselsilen sorumlu tutulmasına karar verilmiş; hüküm, davalı ... Motorlu Araçlar Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkeme tarafından Dairemiz'in bozma ilamına uyulmasına karar verilip yargılamaya devam edilerek hüküm tesis edilmiş ise de; davalı ... Motorlu Araçlar Tic. A.Ş'nin araç işleteni sıfatının devam edip etmediğinin tespiti bakımından, adı geçen davalı ile aracını kiraya verdiği.... Ltd.

Şti'nin ticari defter ve kayıtları ile mali kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak kira sözleşmesinin denetlenmesi gerektiği bozma ilamında belirtildiği halde, bu hususta herhangi bir inceleme yapılmadan karar verildiği görülmektedir.

Bozma ilamında bahsi geçen vergi dairelerinden araştırma yapılmasına ilişkin işlemler mahkemece yerine getirilmiş olmakla birlikte, gelen cevabi yazıların somut olayı aydınlatmaya yarar vasıfta olmadığı; ayrıca, davalı tarafından, kazaya karışan aracın kiralanması nedeniyle kesilen fatura örneklerinin dosyaya sunulduğu dikkate alındığında, yapılan araştırma yetersizdir.

Bozma ilamına uyulmasına karar veren mahkemenin, lehine uyulan taraf yönünden usuli kazanılmış hak olduğu gözetilerek bozma gereklerine uygun biçimde gerekli tüm araştırmaları yapması, teknik yönlere ilişkin olarak alınacak bilirkişi raporunda bozma konusu edilen hususların detaylı irdelenmesini talep ve takip etmesi gerekir.

Açıklanan vakıalar karşısında mahkemece; uyulmasına karar verilen bozma ilamında bahsi geçen, davalı ve kiracısı olan şirketin ticari defter ve kayıtları ile mali kayıtları üzerinde gerekli incelemenin yapılması için uzman mali müşavir bilirkişiden rapor alınması, davalı tarafın dosyaya sunduğu kira sözleşmesi, ikame araç teslim tutanağı ve kira bedeline ilişkin olarak düzenlenen faturalar bir bütün olarak değerlendirilip, davalının işleten sıfatının tartışılmasıyla oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

2-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı ... Motorlu Araçlar Tic. A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.