Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/5258 K.2016/7129

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; müvekkiline ait davalı şirkete kasko poliçesi ile sigortalı aracın dava dışı sürücü ...'in sevk ve idaresindeyken tek taraflı trafik kazası sonucu hasarlandığını, ancak meydana gelen zararın karşılanmadığını belirterek 32.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davaya konu kaza nedeniyle talep edilen tazminat talebinin hasar esnasında sürücü değişikliği yapılması ve gerçek araç sürücüsünün kaza esnasında alkollü olması nedeniyle reddedildiğini, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre, sürücü değişikliği yapılmasının Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Mal sigortaları türünden olan kasko sigortası poliçesinin teminat kapsamını belirleyen KSGŞ A/1 maddesine göre; gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile 3.kişilerin kötüniyet ve muziplikle yaptıkları hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bütününün sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 1409/1 maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2. fıkrası hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı Kasko Poliçesi Genel Şartlarının 1.5.maddesi ve TTK 1446/2 maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde imiş gibi ihbar ederse ispat yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer.

Bu ilkeler doğrultusunda somut olaya bakıldığında; 03.01.2014 tarihinde tek taraflı trafik kazasının meydana geldiği, davacı aracının sürücüsünün, davacının kardeşinin arkadaşı olan ... olduğu şeklinde kaza tespit tutanağı düzenlendiği, davalı sigortacının aldığı araştırma raporu ile davacının kardeşi ...'in yaptığı ve arkadaşını arayarak kaza yerine çağırıp sürücü değiştirdiği kanaati ile sürücü değişikliği ve alkollü sevk ihtimaline dayanarak davacıya tazminat ödemekten kaçındığı görülmektedir.

Mahkemece, sadece davalı sigorta şirketi tarafından dosyaya sunulan telefon görüşme dökümlerine ve davacının kardeşi ...'in kazadan sonra bel ağrısı şikayeti nedeniyle hastane giriş yapması ve hastane tarafından gönderilen cevabi yazıya dayanılarak kazayı yapanın kaza tespit tutanağında ismi geçen ...'in değil de aracı kullanan davacının kardeşi ...'in olduğu yönünde kanaate varılarak tespit edilemeyen bir sebeple sürücü değişikliğinin yapıldığı ve sürücü değişikliği yapılmasının Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5 maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Oysa mahkemece dinlenen ve olayı gören tek tanık ..., kaza mahallinde iki erkek şahıs gördüğünü beyan etmiştir. İfade olunan bu hususlar ve tanık anlatımları bütün olarak değerlendirildiğinde sürücü değişikliği yapıldığı sonucuna varılması doğru olmamıştır.

Yukarıda anılan Kanun hükümleri gereği ispat yükü üzerinde bulunan davalı sigortacı, aldıkları araştırma raporundaki tespitlere dayanarak olayda sürücü değişikliği yapıldığı iddiasında bulunmakta; bunun dışında ispata yarar delil getirememektedir. Davalı sigortacının oluşun farklı olduğu ve teminat dışında kalan hallerden olduğunu soyut iddialarla değil, somut delillerle kanıtlaması gerekmektedir.

Dosya kapsamına göre kazada davacı tarafın sürücü değişikliği yaptığı hususunun sabit olmadığı, kaldı ki bu husus sabit olsa bile, bunun tek başına doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmeme veya sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde imiş gibi ihbar etme anlamına gelmeyeceği, rizikonun teminat dışı kaldığını davalı sigortacının yasal mevzuat gereği somut delillerle ispat etmesi gerekir.

Bu durumda mahkemece, davaya konu rizikonun gerçekleşmesiyle davacı aracında meydana gelen hasarın, kasko poliçesi teminatı kapsamında olduğu gözetilmek suretiyle, hasar bedelinin belirlenmesi bakımında konusunda uzman bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir. (H.G.K. 1997/11-772-1043.H.G.K 1998/11-872-905, H.G.K 2010/17-655-688, H.G.K 2013/17-2303, 2015/1497 sayılı ilamları)