Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/5432 K.2019/1062

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili şirkete trafik sigorta poliçesi ile sigortalı aracın davalının sevk ve idaresinde iken asli ve tam kusurlu hareketi neticesinde kaza yaptığını, davalının karşı araçta maddi hasara ve sigortalı araçta yolcu olarak bulunan ...'ın kalıcı olarak maluliyetine neden olduğunu, kazadan sonra yapılan ölçümlerde sigortalı araç sürücüsü ve maliki olan davalının alkollü olduğunun ve istiap haddinin aşıldığının tespit edildiğini, karşı aracın sigortacısı olan ...

Sigorta A.Ş.'ye hasardan dolayı toplam 15.739,00 TL'nin 27.07.2012 tarihinde ödendiğini, kazada sürekli malul kalan ...'a ise tazminat olarak toplam 91.723,00 TL'nin 05.06.2013 tarihinde ödendiğini belirterek, bu bedellerin Ka...olları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın 4/D ve 4/E maddeleri ile Ka...olları Trafik Kanunun 95/2.maddesi uyarınca, davalıdan ödeme tarihi olan 5.6.2013 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, belirtilen hususların doğru olmadığını, müvekkiline atfı kabil kusur bulunmadığını, açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu, olayın alkolün etkisi nedeni ile meydana gelmediğini, dava dışı yolcu Sedat'ın kask takmamasından kaynaklı kusuru nedeniyle indirim yapılmasını, reoskont faizi istenemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulü ile 68.792,00 TL maddi tazminatın 05.06.2013 tarihinden itibaren işleyen avans faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde; "Uyuşturucu veya Uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile alkollü olan sürücülerin ka...olunda araç sürmeleri yasaktır." hükmüne yer verilmiştir.

Diğer taraftan Ka...olları Trafik Yönetmeliğinin 97. maddesinin başlığında "Alkol, Uyuşturucu veya Uyarıcı Maddeler Etkisi Altında Araç Sürme Yasağı" yazılmış olup, devamında ise "uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile kanlarındaki alkol miktarı 0.50 promilin üzerinde olan hususi otomobil sürücülerinin ka...olunda araç sürmelerinin yasak olacağı" belirtilmiştir.

Öte yandan, Zorunlu Mali Sorumluluk Genel Şartlarının (trafik sigortası) B.4.d maddesinde; "tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay, yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa" sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

Somut olayda; davacı vekili, sigortalının tam kusurlu hareketiyle gerçekleştirdiği kazada karşı aracın hasarlanması nedeniyle kasko sigortası tarafından ödenen bedelin rücu edilmesi sonucu karşı araç kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'ye toplam 15.739,00 TL ödediğini belirterek, davalı sigortalının alkollü olması nedeniyle bu bedelin davalıdan rücuan tazminine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece hükme esas alınan ve nörolog bilirkişinin de yer aldığı kurul tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda kazanın alkolün etkisi altında meydana geldiği belirtilmiştir.

Her ne kadar mahkemece, üçüncü kişinin aracına verilen zarara ilişkin belge dosyaya ibraz edilmediğinden davacının ... Sigorta A.Ş.'ye ödenen tazminatı ispatlayamadığı gerekçesiyle bu talebin reddine karar verildiği belirtilmişse de varılan sonuç dosya kapsamı ve dosya arasına alınan belgelere uygun değildir. Şöyle ki, hem davacı vekilinin ara karar ifası konulu beyan dilekçesinin ekinde yer alan hem de dava dışı ...

Sigorta A.Ş. tarafından mahkemeye gönderilen evraklar birlikte incelendiğinde, sigorta şirketleri arasındaki ödemelerin toplu listelerde belirtildiği, bu listede ... Sigorta Hasar Dosya No olarak yazılı "..." numaranın aslında ... Sigorta ile davalı arasında düzenlenen Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesinin numarası olduğu, ... Sigorta A.Ş. Hasar Dosya No olarak yazılı "..." numaranın dava dışı ...

Sigorta A.Ş. tarafından davacıya gönderilen ödeme talepli yazıda yer alan hasar dosya numarası ile aynı olduğu, hasar tarihi ile kaza tarihinin aynı ve 22.01.2012 tarihi olduğu, ibraname tutarının 15.739,00 TL ve ibraname tarihinin 20.06.2012 olduğu dikkate alındığında davacının bu talebini ispatladığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, reddine karar verilmesi doğru görülmemiş olup, bozmayı gerektirmiştir.

2-Somut olayda kaza; dava dışı ...'ın davalı sürücünün kullandığı motosiklette kask takınmaksızın yolcu olarak bulunduğu sırada gerçekleşmiş, kaza neticesinde, davacının boyun kırığı sebebi ile hayat fonksiyonlarını ağır derecede etkileyecek şekilde yaralandığı tespit edilmiş, olaya ilişkin olarak alınan heyet raporunda müterafik kusur nedeniyle %25 oranında indirim yapılması gerektiği belirtilerek buna göre tazminat hesaplanmıştır.

6098 sayılı Borçlar Yasasının, "Tazminatın belirlenmesi" üst başlıklı 51/1 maddesi ile ( 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 43.maddesi); Hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği hükme bağlanmıştır.

Tazminattan indirim sebeplerini düzenleyen, Türk Borçlar Yasasının 52.maddesinde (Borçlar Kanunu 44. madde) öngörülen sebepler, daha çok zarar görenle ilgilidir. "Hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı" yönündeki genel hukuk ilkesinin etkisiyle, maddede sayılan belirli hal ve durumlarda tazminattan indirim yapılması mümkün bulunmaktadır.

Dava dışı ..., meydana gelen kazada yolcu olup, motosiklette nizamlara aykırı ve kendi can emniyetini tehlikeye atacak şekilde koruyucu önlemler almaksızın yolculuk yapması hakim tarafından tazminattan indirim sebebi olarak kabul edilmelidir. Yolculuk yapmaya uygun olmayan araçta bulunmak, yolculuk için gerekli koruyucu önlemleri almamak veya kurallara aykırı yolculuk yapmak gibi hususlar bilirkişi tarafından kusur oranı belirlenirken dikkate alınacak hususlar değildir. Oysa mahkemece alınan bilirkişi raporunda destek kask takınmaksızın yolculuk yapmasına göre %25 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığı belirtilmiştir. Belirlenen indirim oranı fazla olduğu gibi, müterafik kusura ilişkin hususun kusur raporunda irdelenmesi de hatalıdır.

Mahkemece; öncelikle dava dışı yolcunun kask takınmaksızın yolculuk yaptığı hakim tarafından değerlendirilerek, Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusuru indirimi yapılmak üzere kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Kabule göre; Yasal düzenlemeler gereği, TBK'nun 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan ve hakimin takdirine dayalı hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle, davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti taktir edilemeyeceğinin dikkate alınmaması doğru görülmemiştir.