Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/9464 K.2019/4950

Taraflar arasında görülen tazminat davasının yapılan yargılaması sonucunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davacıların çocuğu ....sevk ve idaresindeki motosikleti ile seyir halindeyken çift taraflı trafik kazası sonucu vefat ettiğini, tam kusurlu olan araç sürücüsü ...'in kullandığı aracın davalı ... adına kayıtlı ve... sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, müteveffanın ölümü ile davacıların destekten yoksun kaldığını, davalı ... şirketine yapılan başvuru sonucu ödeme yapıldığını ancak bu ödemenin gerçek zararı karşılamaktan uzak olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacıların her biri için 1.500,00'er TL maddi,

30.000,00'er TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketi maddi tazminattan, ihtar tarihinden itibaren, avans faizi ile birlikte sorumlu olmak kaydıyla) tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 03.12.2014 havale tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporunda yapılan tazminat hesabını kabul etmediklerini, maddi tazminat talebini toplam 4.260,00 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... vekili, poliçe nedeni ile sorumluluklarının ölüm halinde azami teminat limitleri ile ve sigortalının kusuru oranında olduğunu, kusur ve zarar

durumunun tespiti ve bilirkişi incelemesi neticesinde tazminatın belirlenmesi gerektiğini, davacılara ölüm nedeniyle SGK tarafından yapılmış bir ödeme olup olmadığının sorulmasını, ödeme olması halinde tazminattan tenzil edilmesini belirterek neticede davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, mülkiyeti kendisine ait olan ... plakalı aracı uzun süreli olarak dava dışı... Plastik İnş. Loj. San. ve Tic. A.Ş.'ye kiraladığını, şirket tarafından aracın kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işletildiğini, müvekkilinin olay tarihinde işleten sıfatını taşımadığını, bu nedenle tazminattan sorumlu tutalamayacağını, kazaya karışan aracın hem trafik hem de kasko sigortası ile sigortalandığını, aracın sigortalanması ile birlikte aracın sebep olduğu zararların sigorta şirketine devredildiğini, davacıların sigorta şirketinden maddi zararlarının tamamını tahsil ettiklerini, davacıların maddi manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu, kaza tarihinden itibaren faiz isteminin yasal olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulü ile davacı anne ...için 1.321,48 TL maddi, baba .... için 2.938,62 TL maddi tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bu alacağa Sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 28/02/2012'den, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 15/07/2011'den itibaren yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,

tarafların mali ve sosyal durumu, kazanın oluş şekli ve kusur durumu, murise olan yakınlıkları göz önüne alınarak davacı anne .... için 20.000,00'er TL manevi tazminatın davalılar ..., ...'dan 15/07/2011 tarihinden itibaren yasal faizi ile alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, dair karar verilmiş, hüküm, davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle maddi manevi tazminat istemine ilişkindir. Yerel mahkemenin yargılamayı sonuçlandırdığı kısa kararda davalı malik ...'ı tazminattan sorumlu tuttuğu halde, gerekçeli kararda 23.06.2011 tarihli oto kira

sözleşmesinin incelenmesinde kiraya verenin ..., kiralayanın... Plastik İnşaat Lojistik San. ve Tic. AŞ. olduğu,.... Kaymakamlığı, Emniyet Müdürlüğünün 26.03.2012 tarihli yazısı ile .... plaka sayılı aracın trafik kaydının ekli olarak gönderildiği, aracın malikinin ... olduğu, ...

İlçe Mal Müdürlüğü'nün 23.01.2014 tarihli yazısı ekinde bulunan ....plaka sayılı araca ait MTV ödemelerinin araç maliki ... adına yapıldığı, aracın 23.12.2010 tarihli Araç kira Kontratına göre araç ruhsat sahibi ... ve Savaş Ayık tarafından aracı kiralayan .... arasında akdedildiği, 23.12.2010-23.06.2011 arasında 6 aylığına kiralandığı, günlük kira bedelinin 25,00 TL, aylık 750,00 TL olduğu, bu tarihler arasında maddi manevi sorumluluğun kiralayana ait olduğu düzenlenerek aynı aracın yine kiraya verildiği birlikte değerlendirildiğinde araç malikinin aracı uzun süreliğine kiraladığı belirtilmiştir.

2918 sayılı KTK'nun "işleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu" başlığını taşıyan 85. maddesi uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

Aynı Kanun'un 3. maddesi gereğince işleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.

Bu durumda mahkemece kararın gerekçe kısmında işleten değişikliğinin kabul edilmiş olmasına rağmen, davalı ...'ın tazminattan sorumluluğuna dair karar verilmiş olması HMK'nın 297 ve devamı maddelerinin HUMK.nun 381/2.maddesine aykırılık teşkil ettiğinden, 10.4.1992 gün ve 1991/7 Esas, 1992/4 K sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı uyarınca bir hüküm kurulmak üzere kararın bozulması gerekmiştir.

2-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.