Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/9615 K.2019/2369

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın davalı şirket ve Harun yönünden kabulü davalı ... yönünden reddine dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; davacı ... Folyo Ticaret ve Sanayi A.Ş ile davalı ... Reklam Endüstriyel Ürünler Sanayi Ticaret Ltd. Şirketi'nin yıllardır süren bir ticari ilişkilerinin bulunduğunu, ancak davalının ödemelerinin aksatılması üzerine davacı tarafından malzeme gönderilmeyerek ticari ilişkilerin askıya alındığını ve ödenmeyen borcun tahsili için ... 17. İcra Müdürlüğü'nün 2014/15126 ve 2014/15127 esas sayılı dosyaları ile takip başlatılmış olduğunu ve takip kesinleşmeden bir kaç gün önce davalı şirket yetkilisi ... tarafından ... plakalı ... marka aracı önce davalı ... ...'na sonra da diğer davalı ...'a satışının yapıldığını, yapılan bu satışın muvaazalı olduğunu ileri sürerek davacının alacağına isabet eden miktar yönünden tasarrufun iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili; davacı tarafından dava şartı olan aciz vesikasının alınmadığı, davalının aracı ihtiyacı olduğundan bankadan kredi çekmek suretiyle almış olduğunu, iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili; davalının Emlak Danışmanı ve Sigorta aracısı olarak çalışan bir iş adamı olduğunu, davalının zaman zaman uygun bedelli gayrimenkul ve menkul bulduğunda alıp sattığını, davaya konu aracı da uygun bedelli olduğu ve kar edeceği düşüncesiyle alınarak diğer davalıya satıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalı; davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre;Davalı ...'a karşı açılan davanın reddine, Davalılar ... Reklam Endüstriyel Ürünler Sanayi Ticaret Ltd. Şirketi ve ...'na karşı açılan davanın kabulüne, Kartal 6. Noterliğinin 24/07/2014 tarih 21577 sayılı araç satış sözleşmesi ile ilgili satış tasarrufunun iptali ile satış bedeli 26.180,00 TL bedelle sınırlı olarak davalı ...'nun mal varlığıyla sorumlu sayılmasına,karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, İİK 277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

Tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır. Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278,279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Somut olayda, davalı ... dava konusu aracı 24/07/2014 tarihinde diğer davalı borçlu şirketten satın almış, daha sonra 17/09/2014 tarihinde diğer davalı ...’a devretmiştir. Yargılama sırasında dinlenen tanık ...; davalı ... Reklam isimli şirkete mal tanıtım ve satışı için gittiğini, davalı şirketin bilinen adresine gittiğinde ... Reklam yerine ... Reklam isimli bir şirketin faaliyet gösterdiğini, içeride eski şirketten tanıdığı insanların bulunduğunu, ancak binanın önünde ...

Reklamın sahibi ... Beyin kullandığı dava konusu ... plakalı ... marka aracın bulunduğunu çeşitli defalar gördüğünü, hatta bu durumu fotoğrafladığını, ancak aracın satıldığı ... isimli kişiyi ve diğer davalı ...’ı tanımadığını aralarında bir ilişki olup olmadığını bilmediğini beyan etmiştir.

Mahkemece; dava konusu tasarruftan sonra aracın davalı şirket önünde tanık tarafından görülmesi ve ...'un bu aracı nerede görerek almaya karar verdiği konusunda açıklama yapmamış olması, bedeli nasıl ödediğini kanıtlamaması karşısında bu satışın mal kaçırma amaçlı yapıldığı sonucuna varılarak davanın kabulüne karar verilmişse de. Salt dava konusu aracın borçlu şirketin önünde görülmesi dava konusu tasarrufun mal kaçırma kastıyla yapıldığının ispatı için yeterli değildir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak,davanın tüm davalılar yönünden reddi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

3-Kabule göre de; Tasarrufun iptali davalarında 3. kişinin borçludan satın aldığı malı elinden çıkarması ve satın alan dördüncü kişinin davaya dahil edilmemesi ya da davaya dahil edilmekle birlikte iyi niyetli olduğunun anlaşılması halinde İİK’nın 283/2 maddesi uyarınca bedele dönüşen davada üçüncü kişinin dava konusu malı elinden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında bedelle sorumlu tutulması gerekir.

Somut olayda, dava konusu araç davalı üçüncü kişi tarafından elden çıkarıldığından, bu aracın elden çıkarıldığı tarihteki değerinin, davacının alacak ve ferilerini geçmeyecek şekilde davalı 3.kişiden(...) tahsiline karar verilmesi gerekirken davacının alacak ve ferileriyle sınırlı olarak sorumlu tutulmaması da isabetsizdir.