Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2016/9939 K.2019/7149

Taraflar arasındaki tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm, davacı vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davacının, baraj gölü üzerinde kurulu alabalık tesisi olarak işlettiği işletmenin davalı nezdinde sigortalı olduğunu, dava dışı 3. kişiler tarafından tesise ve tesisteki tekneye yapılan saldırı sonucu hasar oluştuğunu, teknenin demirbaş mahiyetinde ve sigorta kapsamında olduğunu, teknede oluşan hasar nedeniyle değer kaybı meydana geldiğini ve teknenin kullanılamaması nedeniyle davacının ek tekne kiralamak zorunda kaldığından kazanç kaybına uğradığını, davalıya başvuru yapıldığı halde ödeme yapılmadığını belirterek belirsiz alacak davası olarak açtıkları davada şimdilik 5.000,00 TL. tazminatın 18.10.2014 tarihinden işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, poliçe özel şartı gereği açıkta bulunan eşyada oluşan hasarın teminat dışı olduğunu, değer kaybı ve kazanç kaybı için poliçede teminat bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile 1.500,00 TL. zarar bedelinin 18.12.2014 tarihinden işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, bu alacak yönünden davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına; davacının kazanç kaybı ve değer kaybı talepleri teminat dışı olduğundan bu taleplerin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; davaya konu edilen hırsızlık rizikosundan kaynaklanan zararın poliçe teminatı kapsamında olduğuna ve sigortalı malda oluşan değer kaybının teminat dışı olduğuna ilişkin mahkeme kabulünde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davacı vekili ve davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, işyeri sigorta poliçesi gereği hasar bedeli, kazanç kaybı ve değer kaybından oluşan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı taraf, davalı tarafından sigortalı olan işletmesine 3. kişiler tarafından yapılan saldırı ve hırsızlık sonucu zarara uğradığı iddiası ile tazmin talebinde bulunmuştur. Mahkemece, poliçe kapsamında kalan zarar miktarlarının belirlenmesi bakımından herhangi bir bilirkişi raporu almadan, zararın poliçede yer alan hırsızlık teminatı kapsamında kaldığını kabul ederek, davacıya ait tekne ve diğer unsurlarda oluşan hasara ilişkin 04.06.2015 tarihli faturadaki bedel ile davalı sigortacının aldığı eksper raporundaki bedellerin uyumlu olduğu gerekçesiyle, davacının alacağının 44.604,00 TL. olduğunu kabul etmiş ve taleple bağlılık gereği 1.500,00 TL. hasar bedelinin tahsiline karar verilmiştir.

Davaya konu edilen olaya ilişkin olarak davacı tarafından yapılan şikayet üzerine açılan Bulanık C. Başsavcılığı'nın 2014/1269 soruşturma sayılı dosyası incelendiğinde; davacının, sigortalı işletmesinden urgan, pompa, bota ait motor ve teknedeki mazot ile yüzer platforma ait PVC camların çalındığı; tekne ve yüzer platforma kırılmak suretiyle zarar verildiği şeklinde şikayette bulunduğu.

07.10.2014 tarihli olay yeri inceleme raporunda da, teknenin camlarının kırık, kapısının zorlanmış ve tekne içine taşların atılmış olduğu, teknenin motor kapısının açılmış olduğu şeklinde tespitler yapıldığı; ceza soruşturmasının hırsızlık ve mala zarar verme suçları yönünden sürdürüldüğü görülmektedir.

Gerek davacının şikayeti gerekse olay yeri inceleme raporu ve ceza soruşturma dosyasına göre, davaya konu edilen zararın, hırsızlık ve poliçedeki kötüniyetli hareketler klozu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği açıktır.

Davalı tarafından düzenlenen poliçede yer alan hırsızlık teminatı yönünden müşterek sigorta ya da muafiyet hükmü bulunmadığı halde, kötüniyetli hareketler teminatı yönünden % 20 müşterek sigorta ile % 2 muafiyet hükmünün bulunduğu görülmektedir. Davaya konu edilen zararın meydana gelme biçimi ile zararın hırsızlık ve kötüniyetli hareketler olmak üzere iki ayrı teminatı ilgilendirdiği dikkate alındığında, bu yön üzerinde durulmadan ve tüm zarar hırsızlık sonucu gerçekleşmiş gibi bir kabulle hüküm tesisi eksik inceleme mahiyetindedir.

3-Davacı taraf, olay sonucu teknesinde oluşan hasar nedeniyle başka tekne kiralamak zorunda kalıp zarara uğradığını iddia ederek "kazanç kaybı" adı ile 2.500,00 TL. zarar giderim talebinde de bulunmuş; mahkeme ise, kazanç kaybı için poliçede teminat bulunmadığı gerekçesiyle, bu istemin reddine karar vermiştir.

Oysa, taraflar arasında imzalı poliçede "iş durması teminatı" da bulunmaktadır. Anılan teminata ilişkin klozda "poliçede belirtilen tehlikelerin gerçekleşmesi sonucu, sigortalı mahalde meydana gelen hasarlardan dolayı, ödenecek tazminatın % 10'u ayrıca sigortalıya iş durması tazminatı olarak ödenecektir. Sigortacının bu konuda ödeyeceği iş durması tazminatı 25.000,00 TL'yi aşmayacaktır" düzenlemesi yapılmıştır.

Davacının balık yetiştiriciliği işine ait işletmesinde kullandığı teknesini, hasarı nedeniyle kullanamayıp uğradığı zarar, iş durması teminatının kapsamında kalmaktadır. Davacı yanın zararını ifade etmesi yeterli olup, zararını adlandırma biçiminin bir önemi olmadığı dikkate alınarak, kazanç kaybı şeklinde ifade edilen zarar için, poliçedeki iş durması teminatı kapsamında gerekli incelemenin yapılmamış olması da doğru değildir.

Açıklanan tüm bu vakıalar karşısında mahkemece; davacıya ait sigortalı işletmede oluşan hasarların, hırsızlık ve kötüniyetli hareketler klozları kapsamında değerlendirilmesi suretiyle, her iki teminat sebebine ilişkin poliçe hükümleri de dikkate alınıp zarar miktarının hesaplanması; yine, poliçedeki iş durması klozu kapsamında değerlendirme yapılıp bu zarara ilişkin hesaplamanın yapılması hususlarında, konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı biçimde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.