Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2017/3037 K.2018/5045

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair hüküm davacı ...Ş. vekili ve ..., ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine duruşmalı olarak dosya incelendi, gereği düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı ...Ş., borçlu davalı ... hakkında takip başlatıldığını, borçlunun alacağı karşılayacak mal varlığı bulunmadığı, alacaklılardan mal kaçırma amacı ile dava konusu taşınmazlarını diğer davalılar ... , ... ve ...'e devrettiğini belirterek, bu tasarrufların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı asli müdahiller, ... İnş.Tic. Ve San.Ltd.Şti, ... ve ... vekilleride yine borçlu ... hakkında takip yaptıklarını ve borçlunun mal kaçırma amacı ile aynı dava konusu taşınmazlarını diğer davalılara devrine ilişkin tasarrufların iptalini talep etmişlerdir.

Davalılar ... ve ...vekilleri, davanın görülebilmesi için gerekli aciz belgesinin sunulmadığını, müvekkillerinin taşınmazları raiç bedelden satın aldığı ve iyiniyetli olduklarını, haksız açılan davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.

Davalı Kamber vekili de, müvekkilinin borçluya tanımadığını, dava konusunu taşınmazı davalı ...'tan yatırım amacı ile aldığını iyiniyetli olduğunu belirtmiştir.

Davalı ... ve ..., cevap dilekçesi sunmamıştır.

Mahkemece, dava konusu taşınmazlardan 435 ada 11 parsel sayılı taşınmazın otel mahiyetinde, 397 ada 1 parsel sayılı taşınmazın ise yurt mahiyetinde olduğu, halen bu hali ile kullanıldığı, taşınmazların tapu kaydında da taşınmazların niteliğinin yurt ve otel olarak göründüğü anlaşıldığı. Yerleşik ...

İçtihatlarına göre otel ve yurt mahiyetindeki işletmelerin ticari işletme olarak kabul edilmesi gerektiği, bu özellikleri itibariyle İİK.'nun 280/3 maddesi kapsamında değerlendirilmesinin zorunlu olduğu dolayısıyla tapu maliki olan üçünçü kişiler ve onların devraldığı diğer davalıların bu madde kapsamı uyarınca gerekli ilan vs. bildirimleri yapmadıklarından, yapılan tasarrufların İİK.'nun 280/3 maddesi uyarınca alacaklıların haklarına zarar vermek amacıyla yapıldığı,

ayrıca davaya konu 397 ada 1 parsel sayılı taşınmazın borçlu ... ile davalı ... arasındaki ve davalı ... ile Kanber arasındaki satışlarında gösterilen satış değerleri ile mahallinde yapılan keşif sonrası alınan bilirkişi raporlarındaki değerler arasında fahiş fark bulunduğu, ilk alıcı olan Atıf'ın sosyal ve ekonomik durumu itibariyle dava konusu taşınmazı alabilecek ekonomik güçte olmaması,

borçlu ile yakın ilişki içeresinde oldukları, ikinci alacaklı Kanber'in de sosyal ve ekonomik durumunun dava konusu taşınmaz alabilecek güçte olmadığı kanaatine varıldğından bahisle davacı alacaklı bankanın ve diğer asli müdahillerinin davanın kabulüne karar verilmiş hüküm davacı alacaklı banka vekalet ücreti yönünden diğer davalılar ..., Hacı ve Kanber vekilleri tarafından esas yönünden temyiz edilmiştir.

Dava, İİK.'nun 277. ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve dava konusu taşınmazların işyeri mahiyetinde olduğu sabit olup tasarrufun İİK'nun 280.maddesi gereğince iptali gerekmesine göre davalı ... vekilinin, davalı dördüncü kişi Hacı'nın ise ...'in kardeşi olup taşınmazı 7 gün sonrasında devir aldığı, borçlunun mali durumunu bilmesi gerektiğinden, Kamber vekilinin ise delil olarak sunulan ceza ve soruşturma dosyalarındaki beyanlara göre iyiniyetli olmadığının anlaşılmış bulunmasına göre aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- ... ve İflas Kanunu'nun 277. ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır. ... ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri ... yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Borçlunun aciz ya da iflasından önce yaptığı iptale tabi tasarrufları, üç grup altında ve İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde düzenlenmiştir. Ancak, bu maddelerde iptal edilebilecek bütün tasarruflar, sınırlı olarak sayılmış değildir. Kanun, iptale tabi bazı tasarruflar için genel bir tanımlama yaparak hangi tasarrufların iptale tabi olduğu hususunun tayinini hakimin takdirine bırakmıştır (İİK.md.281).

Bu yasal nedenle de, davacı tarafından İİK.nun 278, 279 ve 280.maddelerden birine dayanılmış olsa dahi, mahkeme bununla bağlı olmayıp, diğer maddelerden birine göre iptal kararı verebilir (Y.H.G.K.25.11.1987 Tarih, 1987/15-380 Esas ve 1987/872 Karar sayılı ilamı).

Genelde denilebilir ki, borçlunun iptal edilebilecek tasarrufları, alacaklılarından mal kaçırılmasına yönelik olarak yapılan ivazsız veya aciz halinde yapılan tasarruflar ile alacaklılarına zarar verme kastıyla yapılan tasarruflardır.

A-Davacı ...Ş. tarafından açılan ve... 1.... müdürlüğünün 2009/725 sayılı takip dosyası ile ilgili olarak davanın kabulüne karar verilmiş ise de, anılan takip dosyasından borçlu adresinde yapılmış haciz olmadığı gibi borçlu hakkında bir aciz belgesi de sunulmadığı, dolayısı ile bu dava yönünden dava koşulu oluşmadığından davanın reddine karar verilmesi bu arada davacının bu davanın dayanağı takip dosyasındaki alacağını 23.10.2014 tarihinde dava dışı ...'a temlik ettiğide dikkate alınarak taraf teşekkülünün buna göre sağlanması gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi de isabetsiz olmuştur

B)a-Asli müdahale talebinde bulunan ...'ın müdahilliğine karar verilmiş isede, anılan tarafın müdahillik için gerekli nisbi harcı eksik yatırdığı, talep dayanağı ... 1.... Müdürlüğü'nün 2011/3286 sayılı dosyasından borçlu adresinde yapılmış haciz olmadığı gibi borçlu hakkında bir aciz belgesi de sunulmadığı, dolayısı ile bu dava yönünden dava koşulu oluşmadığı sabittir. Ayrıca belirtilen takip dosyasındaki alacak 17.01.2014 tarihinde dava dışı Asım Atıf ... ...Ltd.Şti temlik edilmiştir.

Mahkemece, bu hususlar dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmeside usul ve yasaya aykırıdır.

b-Kabule göre ise, tasarrufun iptali davalarının görülebilmesi için takip konusu alacağın gerçek olması gerekir. Davalı üçüncü kişiler, asli müdahil ...'ın takip konusu alacağının gerçek olmadığını ileri sürdüklerinden bu iddianın ön sorun olarak incelenip değerlendirilmesi gerekir. Takibin kambiyo hukukuna ilişkin olması ve kesinleşmesi alacağın gerçek olmadığı iddiasının incelenmesine engel değildir. Mahkemece bu hususda yapılan değerlendirmede isabetsiz olmuştur.

3-A)-Asli Müdahil ...'ın kendi adına usulune uygun olarak müdahalede bulunmuş ve karar gerekçesinde anılan müdahil hakkında değerlendirme de yapılmış olmamasına rağmen karar başlığında isminin yer almaması isabetsizdir. Ancak anılan şahısta 16.01.2014 tarihinde dava konusu alacağını dava dışı Lütfü ...'a temlik ettiğinden bu şahsın davayı takip edip etmeyeceğinin de değerlendirilmesi gerekmektedir. Diğer bir müdahil ... İnş.Tic.ve San.Ltd.Şti'nin dava konusu yaptığı... 1. ... Müdürlüğü'nün 2011/3326 sayılı takip dosyası hakkında bir karar verilmemiş ise de anılan tarafın temyizi olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.

B-Kabule göre ise, tasarrufun iptali davalarının görülebilmesi için takip konusu alacağın gerçek olması gerekir. Davalı üçüncü kişiler, asli müdahil ...'ın takip konusu alacağının gerçek olmadığını ileri sürdüklerinden bu iddianın ön sorun olarak incelenip değerlendirilmesi gerekir. Takibin kambiyo hukukuna ilişkin olması ve kesinleşmesi alacağın gerçek olmadığı iddiasının incelenmesine engel değildir. Mahkemece bu hususda yapılan değerlendirmede isabetsiz olmuştur.