Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2017/3084 K.2017/7069

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı aracın 03/02/2014 tarihinde açık olan rögar kapağının üzerinden sol ön ve arka tekerlerin geçmesi sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini olayda sigortalının kusursuz olduğu,

kazanın davalının sorumluluğundaki rögar kapağından kaynaklandığını, müvekkil sigorta şirketinin dava konusu kaza sebebi ile davalının %100 oranındaki kusuruna tekabül eden 2.254,00 TL tazminatı 06/03/2014 tarihinde sigortalısına ödemek zorunda kaldıklarını, müvekkili sigorta şirketi adına hasarın oluşumunda tam kusurlu olan davalı idareye yazılı olarak başvurulmasına rağmen kurumca herhangibir ödeme yapılmadığını bu nedenle müvekkil şirket adına 30/01/2014 tarihinde ... 2.

İcra Müdürlüğünün 2014/10307 Esas sayılı dosyası ile ilamsız haciz yoluyla takip yapıldığını ancak borçlunun 20/11/2014 tarihinde borca itiraz ederek takibi durdurduğunu müvekkil şirketin ödemiş olduğu tazminatın tamamını kazaya sebebiyet veren kurumdan rücuen talep etme hakkı olduğu halde; davalı kurum haksız ve dayanaksız itirazlarla icra işlemlerini durdurduğunu bu sebeplerle davalının haksız olan itirazının iptali ile takibin devamına %20 icra inkar tazminatı ile yargılama ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, İdarenin meydana gelen zarardan sorumluluğunun bulunmayıp mahkemenin görevsiz olduğu davanın haksız ve mesnetsiz olarak açıldığından davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan delillere göre, davacının hak sahibi... plakalı araç maliki ... halefi sıfatı ile davalı aleyhine hizmet kusuruna dayanarak dava açtığı anlaşıldığından yargı yolunun caiz olmaması nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; kasko poliçesi gereği sigortalısına ödeme yapan davacının, ödediği bedelin rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Yargı yolu kavramı, bir hukuk sisteminde, herhangi bir davanın, o hukuk sistemine dahil yargı kollarından hangisinde bakılacağını ifade eder. Uyuşmazlığın hangi yargı kolunda bakılacağı hususu, davanın genel koşullarından olup mahkemece re'sen dikkate alınması gereklidir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 16/1. maddesinde kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek ve ticari şekilde işletilmek üzere devlet, vilayet, belediye gibi kamu tüzel kişileri tarafından kurulan teşekkül ve müesseselerin dahi tacir sayılacakları hükme bağlanmıştır.

6360 sayılı Kanun'un “Büyükşehir Belediyesi Kurulması ve Sınırlarının Belirlenmesi” başlıklı 1. maddesi “(1) ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ..., ..., ..., ... ve ... illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla Büyükşehir Belediyesi kurulmuş ve bu illerin il Belediyeleri Büyükşehir Belediyesine dönüştürülmüştür.

(2) ..., ..., ...., ..., .., ..., ..., ..., ...., ..., ..., ..., ... ve .... Büyükşehir Belediyelerinin sınırları il mülki sınırlarıdır.

(3) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır.

(4) İstanbul ve Kocaeli il mülki sınırları içerisinde bulunan köylerin tüzel kişiliği kaldırılarak bağlı bulundukları ilçe belediyesine mahalle olarak katılmıştır.

(5) Birinci, ikinci ve dördüncü fıkrada sayılan illerdeki il özel idarelerinin tüzel kişiliği kaldırılmıştır.

(6) Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illerin bucakları ve bucak teşkilatları kaldırılmıştır.” biçiminde düzenlenmiştir.

Aynı yasanın “Yürürlük” başlıklı 36. Maddesi “(1) Bu Kanunun; a) 1. maddesi. 2. maddesi. 3. maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı, yedinci, sekizinci ve dokuzuncu fıkraları. 4. Maddesi. 5. maddesi. 6. maddesi. 7. maddesiyle değiştirilen 5216 sayılı Kanunun 7. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi. 5216 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin son fıkrasının yürürlükten kaldırılmasına ilişkin hükmü hariç 13 üncü maddesi. 22 nci maddesi. 25 inci maddesi.

5779 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin değiştirilen ikinci fıkrası hariç 26. maddesi; geçici 1. maddesinin altıncı, yedinci, sekizinci, dokuzuncu, onuncu, onüçüncü, onbeşinci, onaltıncı, onyedinci ve yirmidördüncü fıkraları; geçici 2. maddesinin ikinci, üçüncü, dördüncü, altıncı, sekizinci ve dokuzuncu fıkraları ilk mahalli idareler genel seçiminde, b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer.” şeklindedir.

Dolayısı ile 30.03.2014 yerel seçimleri ile ... mülki sınırları, Büyükşehir sınırları kapsamına dahil edilmiş olup, buna göre ...'nün (MESKİ) sorumluluğunda kaldığı anlaşılmaktadır.

İSKİ’nin kuruluşu hakkındaki 2560 sayılı kanunun ek 5. maddesinde bu kanunun diğer Büyükşehir Belediyelerinde de uygulanacağı açıklanmış olup böylece ... de 2560 sayılı kanuna tabi bir kuruluş haline gelmiştir.

Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu da, bu tarihten sonra 2560 sayılı Kanuna tabi olan ... gibi kuruluşların gördüğü hizmetin kamu hizmeti olmasına rağmen, faaliyetini özel hukuk kuralları altında yapması itibariyle TTK'nın 16/I. maddesi anlamında tacir sayılacağını ve tacir olan davalı ile davacı arasındaki haksız fiilden kaynaklanan (TTK'nın 3. maddesi) davaya bakma görevinin adli yargının görevine girdiğini 21.09.1983 gün ve Esas 1980/II – 2721 Karar, 1983/323 sayılı kararında benimsemiştir.

Her ne kadar 12.02.1959 gün 1958-17E.1959-15K sayılı idari eylemlerle ilgili bir içtihadı birleştirme kararı mevcutsa da 23.11.1981 tarihinde yürürlüğe giren 2560 sayılı yasanın hükümleri karşısında anılan içtihadı birleştirme kararının ..., ..., ... vs. bakımından uygulama alanının kalmadığı sonucuna varılmalıdır. Nitekim bu hususlar, YHGK’nın 29.11.1995 gün 1995/11-647, 1043K. sayılı içtihadında da aynen kabul edilmiştir.

Bu durum karşısında, TTK'nın 3, 11, 16/1. maddeleri ve 2560 sayılı Kanun hükümleri uyarınca davalı MESKİ'nin tacir, davacının iddia ettiği olayın ise haksız fiil niteliğinde olduğu ve tacirin haksız fiilinden kaynaklanan tazminat davasının adli yargıda bakılması gerektiği nazara alınarak işin esasına girilip sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.