Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2017/3841 K.2019/11462

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... Gıda Hay. Tem. Yemek Taş. Pet. San. Tic. Ltd. Şti. vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili; davalı ... Gıda Hay. Tem. Yemek Taş. Pet. San. Tic. Ltd. Şti.’nden alacaklı olduğunu, davalı borçlu aleyhine icra takibi başlatıldığını, takibin kesinleştiğini, davalı borçlunun acz halinde olduğunu, davalı borçlu firmanın askeri birliklere vermiş olduğu mallardan dolayı tahakkuk eden alacaklarını borcun doğumundan sonra davalı ... ’e devir ve temlik ettiğini öğrendiklerini beyan ile söz konusu temliklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkilinin diğer davalı şirketten aralarında mevcut ticari alım satım ilişkisi nedeni ile alacaklı olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Gıda Hay. Tem. Yemek Taş. Pet. San. Tic. Ltd. Şti. vekili davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm, süresi içerisinde davalı ... Gıda Hay. Tem. Yemek Taş. Pet. San. Tic. Ltd. Şti. vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davalı ... Gıda Hay. Tem. Yemek Taş. Pet. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin ve davalı ... vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava İİK 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1). Bu yasal nedenle iptal davası, alacaklıya alacağını tahsil olanağını sağlayan, nisbi nitelikte yasadan doğan bir dava olup; tasarrufa konu malların aynı ile ilgili değildir.

Borçlunun aciz ya da iflasından önce yaptığı iptale tabi tasarrufları, üç grup altında ve İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde düzenlenmiştir. Ancak, bu maddelerde iptal edilebilecek bütün tasarruflar, sınırlı olarak sayılmış değildir. Kanun, iptale tabi bazı tasarruflar için genel bir tanımlama yaparak hangi tasarrufların iptale tabi olduğu hususunun tayinini hakimin takdirine bırakmıştır (İİK.md.281).

Bu yasal nedenle de, davacı tarafından İİK.nun 278, 279 ve 280.maddelerden birine dayanılmış olsa dahi, mahkeme bununla bağlı olmayıp, diğer maddelerden birine göre iptal kararı verebilir (Y.H.G.K.25.11.1987 Tarih, 1987/15-380 Esas ve 1987/872 Karar sayılı ilamı).

Genelde denilebilir ki, borçlunun iptal edilebilecek tasarrufları, alacaklılarından mal kaçılmasına yönelik olarak yapılan ivazsız veya aciz halinde yapılan tasarruflar ile alacaklılarına zarar verme kastıyla yapılan tasarruflardır.

Somut olayda; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu ... Gıda Hay. Tem. Yemek Taş. Pet. San. Tic. Ltd. Şti.'nden alacaklı olduğu, davalı borçlu aleyhine Ankara 24. İcra Müdürlüğü’nün 2012/12160 ve 2012/12165 sayılı icra takiplerinin yapıldığı, davalı borçlu aleyhine yapılan takipler neticesinde aciz halinde olduğunun anlaşıldığı, davalı borçlunun borcun doğumundan sonra askeri birliklerden olan hak edişlerini, davalı borçludan alacaklı olduğunu iddia eden davalı ... ’e temlik edildiği anlaşılmıştır.

Davalı ... vekili davalı borçlu ile ticari ilişkisini temlik tarihinden öncesinde ve sonrasında devam ettirdiğini ve temlik miktarı kadar gerçek bir alacağı olduğunu iddia etmiştir.

Kural olarak para borcu nedeniyle yapılan temlik işlemlerinin geçerli kabul edilebilmesi için temlik alacaklısı ile temlik borçlusu arasında temlik öncesi ve sonrası devam eden bir ticari ilişkisinin bulunması, en azından temlik öncesi bir ticari ilişkinin bulunması, temlik miktarı ile temlik alacaklısının alacağının orantılı olması, (borç - alacak ilişkisi orantısı), taraflar tacir ise bu durumun tarafların ticari defterleri veya banka hesap hareketleri gibi resmi belgelerle ispatlanması gerekmektedir.

Gerçek bir alacağı bulunan alacaklıya borçlunun bir başkasından olan para alacağını temlik etmesi ticari örfe dayalı geçerli bir ödeme aracıdır. Temlik işlemi de mutad bir ödeme vasıtasıdır. Ancak davalı borçlu ile davalı 3. kişi arasındaki ticari ilişkinin ne zaman başladığı, temlik tarihi öncesinde ve sonrasında devam edip etmediğinin de davalı borçlunun da defterleri incelenerek araştırılması, davalı 3. kişinin ve davalı borçlunun defterlerinin karşılaştırılması, sonucuna göre temlik ile yapılan ödemelerin mutad ödeme olup olmadığının tespitinin yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde borçlunun defterleri incelenmeksizin eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.