Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2017/4342 K.2019/10094

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün temyizen tetkiki asıl ve birleşen davada davalı ... ... ile birleşen davada davalı ... Oto. Turz. ve Nak. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından talep edilmiş, birleşen davada davalı vekilince de duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 15.10.2019 Salı günü asıl ve birleşen davada davacı vekili Av. ... ile birleşen davada davalı ... Oto. Turz. ve Nak. Tic. Ltd.

Şti. vekili Av. ...geldi. Diğer davalılar tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan asıl ve birleşen davada davacı vekili ile birleşen davada davalı vekili dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; müvekkilinin babası adına kayıtlı aracı satmak için davalı ... ... ile anlaştığını, müvekkilinin babasından vekaletname alarak davalının ... Otomotiv ticari ünvanlı işyerine gittiğini, davalı ... ...'nin müvekkiline aracı; yanında çalışan davalı ... isimli şahsa satış yapılmasını söylediğini, 25.06.2014 vade tarihli 98.500,00 TL bedelli bonoyu müvekkiline verdiğini, müvekkilinin davalılara güvenerek ...

30. Noterliği'nin 25.06.2014 tarih ve 33665 yevmiye numaralı sözleşmesi ile aracı davalı ... ...'nin yanında çalışan davalı ...'a devrettiğini ve aracı davalılara teslim ettiğini, ancak ... ...’nin ödeme yapmadığını, bunun üzerine davalılar hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunduklarını belirterek davanın kabulü ile ... plakalı aracın ... adına olan kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline ve her halükarda aracın müvekkiline iadesine ve fiilen müvekkiline teslimine,

her hangi bir sebeple aracın müvekkiline iadesi mümkün olmaz ise araç bedelinin ve müvekkilinin zararlarının dava tarihinden itibaren işleyen ticari avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Otomotiv Turizm ve Nak. Tic. Ltd. Şti. vekili; müvekkilinin yaklaşık 30 yıldır oto alım ve satımıyla uğraşan bir şirket olduğunu, davaya konu ... plakalı aracın müvekkili şirketin daha önce hiç tanımadığı ve hiç ticari ilişkide bulunmadığı araç ve ruhsat sahibi ... tarafından 25.06.2014 tarihinde gelerek aracı 90.000,00 TL'ye satmak istediklerini söylediğini, müvekkili şirket tarafından aracın 80.000,00 TL bedelle alınabileceğinin beyan edilmesi üzerine aracın bedeli ödenerek satın alındığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...; ... ...'nin yanında çalıştığını, ... ...'nin dışarıdan kendisini telefonla arayıp bir aracın satılacağını söylediğini, buna istinaden aracı üzerine aldığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Diğer davalı ... ...; davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre; asıl davanın ve birleşen davanın kabulü ile dava konusu ... plakalı aracın 25.06.2014 tarihinde davalı ... Otomotiv Turizm ve Nak. Tic. Ltd.

Şti.'ne satışına ilişkin tasarrufun İstanbul Anadolu 15. İcra Dairesi'nin 2014/13239 sayılı takip dosyasındaki takip konusu alacağın 87.000,00 TL'sini karşılayacak oranda iptali ile takip konusu alacağın 87.000,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı ... Oto. Turz. ve Nak. Tic. Ltd. Şti. vekili ve davalı ... ... tarafından temyiz edilmiştir. Ancak.

Davalılardan ... ...’nin temyiz harçlarını ve posta giderini eksik yatırmış olması nedeniyle, harç ve giderlerin tamamlanması için verilen kesin sürede anılan gider ve harcın tamamlanmadığı gerekçesiyle, 04/05/2016 tarihli ek karar ile davalı ... ...’nin temyiz talebinden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş; bu ek karar da davalı ... ... tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı ... Otomotiv Turizm ve Nak. Tic. Ltd. Şti.

Vekilinin temyiz itirazlarının reddine ve eksik temyiz harçları ve posta giderinin yatırılmasına ilişkin 05/04/2016 tarihli muhtıranın, davalı ...’ye usulüne uygun biçimde tebliğ edilmiş olmasına rağmen, süresinde harç ve giderlerin yatırılmadığı dikkate alındığında, bu sebeple temyiz talebinden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş olmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre; davalı ...’nin yerinde görülmeyen temyiz isteminin reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan, temyiz talebinden vazgeçmiş sayılmasına dair 04/05/2016 tarihli ek kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.

2-İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

İİK’nın 283/II maddesine göre ise iptal davası, üçüncü şahsın elinden çıkarmış olduğu mallar yerine geçen değere taalluk ediyorsa, bu değerler nispetinde üçüncü şahsın nakden tazmine (davacının alacağından fazla olmamak üzere) mahkûm edilmesi gerekir. Bu ihtimalde 3. kişinin sorumlu olduğu miktar, elden çıkarılan malın o tarihteki gerçek değeridir.

Bir başka anlatımla dava ve tasarrufa konu malı elinde bulunduran şahsın kötü niyetli olduğunun kanıtlanamaması halinde dava tümden reddedilmeyip borçlu ile tasarrufta bulunan şahıs tasarrufa konu malı elinden çıkardıkları tarihteki gerçek değeri oranında ve alacak miktarı ile sınırlı olarak tazminata mahkum edilmeleri gerekir.

Madde metninden de açıkça anlaşıldığı gibi, taşınmaz 3.kişinin elinden çıkmış ise dava tazminata dönüşür ve 3.kişi taşınmazı elinden çıkardığı tarihteki gerçek değeri oranında ve alacak miktarı ile sınırlı olarak tazminatla sorumlu tutulur. Anılan maddede, borçlunun sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Hakim, bu yasal düzenlemeyi re'sen uygulamakla yükümlüdür. Bu husus kamu düzeni ile ilgilidir.

Bu ilke gerek doktrin gerekse Yargısal içtihatlarla benimsenmiştir (17.HD'nin 07.07.2011 gün ve 2011/5079 Esas

2011/7208 Karar sayılı ve 12.09.2013 gün ve 2013/10418E.-12081K. Sayılı Kararları). Somut uyuşmazlıkta; dava konusu edilen araç davalı ... Otomotiv Turizm ve Nak. Tic. Ltd. Şti. tarafından elden çıkarılmıştır. Davalı ... Otomotiv Turizm ve Nak. Tic. Ltd. Şti. yaptığı iş itibariyle davalı borçluların alacaklılarından mal kaçırma kastıyla hareket ettiklerini bilebilecek durumda olup, davacı vekili aracın devredildiği dava dışı 4.kişinin davaya dahil edilmesini de talep etmediğine göre; yalnızca davalı ... Oto.Turz.ve Nak.Tic.Ltd.Şti. hakkında tazminata hükmedilmesi gerekirken borçlu davalılar ... ... ve ... hakkında zaten devam eden bir icra takibi olması nedeniyle tasarrufa konu edilen aracın elden çıkarılması nedeniyle yeniden tazminat ile sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.