Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2017/829 K.2018/4077

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili; ... sevk ve idaresindeki davalı şirkete sigortalı ... plakalı araç ile ...'in sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın karışmış olduğu kaza neticesinde ...'in kalıcı olarak bedengücü kaybına uğradığını ileri sürülerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 3.000,00 TL tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep edilmiştir.

Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece; verilen kesin süre içerisinde bilirkişi ücretinin yatırılmamış olması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 120. maddesinde davacının, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorunda olduğu, avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde ise, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verileceği hüküm altına alınmıştır. Yine aynı kanunun 324. maddesinde

taraflardan her birinin ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorunda olduğu, taraflar birlikte aynı delilin ikamesini talep etmişlerse, gereken gideri yarı yarıya avans olarak ödeyecekleri hüküm altına alınmıştır.

Yargılamayı yapan mahkeme tarafından taraflara herhangi bir işlemi yapması, eksikliği gidermesi, avans ve giderleri yatırması, belgeleri sunması vb. nedenlerle süre verilmesi halinde mahkemece bu konuda yapılacak ihtarda taraflardan yerine getirilmesi istenen yükümlülüğün açıkça belirtilmesi, avans ve giderlere ilişkin harcama kalemlerinin ve miktarlarının net olarak belirlenmesi, sürenin hakim tarafından belirleneceği hallerde makul bir sürenin verilmesi, verilen sürenin kesin olup olmadığının belirtilmesi ve yapılması istenen yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde sonuçlarının ne olduğunun tereddüte yer vermeyecek şekilde ilgili tarafa bildirilmesi gerekmektedir.

Somut olayda, tensip zaptı ile davacı vekiline 600,00 TL bilirkişi ücreti yatırması hususunda 2 haftalık kesin süre verilmiş kesin süre içerisinde avans yatırılmadığı takdirde davanın usulden reddedileceği ihtar edilmiştir. Mahkemece süresinde gider avansının yatırılmaması gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Verilen kesin sürenin dosya muhteviyatına göre usule uygun olmadığı görülmektedir.

Davanın niteliği gereğince alınması gerekli olan bilirkişi raporlarının aynı anda alınması mümkün olmayıp belli bir sıra dahilinde yapılması gerekmektedir. Hesap bilirkişi raporunun alınıp alınmamasına ancak kusur raporunun sonucuna göre mahkemece karar verilebilir ayrıca kesin sürenin verildiği tarih itibariyle deliller toplanmamış dosya kapsamında henüz bilirkişi raporu alınma zamanı gelmemiştir. Bu yönüyle davacı tarafın hak arama hürriyeti ve savunma hakkı kısıtlanmıştır.

Bu nedenle somut olayın şartları ve dosyanın geldiği aşama göz önüne alınarak davacılar vekiline 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerince usulüne uygun ihtar yapılarak kanun hükmüne göre işlem yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

- KARŞI OY -

Davanın konusunun davacının bedensel zararlarının davalı ... şirketinden tazminine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece dava dilekçesi ile birlikte yatırılan gider avansının 600,00 TL eksik olduğunun tespit edilmesi üzerine davacıya bunu tamamlaması için iki haftalık kesin süre verilmiş ve süresi içinde yatırılmaması durumunda HMK 115/2 maddesi gereği davanın usulden reddedileceği hususu da tensip tutanağının 1. Maddesine ve çıkarılan tebligata ihtar şeklinde yazılarak davacıya 06.12.2013 tarihinde tebliğ edildiği, davacının eksik yargılama avansını kesin süre içinde yatırmaması üzerine mahkemece 06.01.2014 tarihli kararı ile davanın usulden reddine karar verildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Bu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle dairemiz çoğunluk kararı ile "verilen iki haftalık kesin sürenin dosya muhteviyatına uygun olmadığı, davanın niteliği gereği alınması gerekli olan bilirkişi raporlarının aynı anda alınmasının mümkün olmayıp belli bir sıra dahilinde yapılması gerektiği, hesap raporunun alınmasının kusur raporuna bağlı olduğu bu yönüyle davacının hak arama hürriyeti ve savunma hakkının kısıtlandığı,

somut olayın şartları ve dosyanın geldiği aşama göz önüne alınarak davacı vekiline 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerince usulüne uygun ihtar yapılarak kanun hükmüne göre işlem yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken.." gerekçesi ile bozma kararı verilmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 120. Maddesi "Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan

tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır." Şeklinde düzenlemesi gereği Adalet Bakanlığı 26.09.2013 tarihli Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi yayınlamıştır. Bu tarifenin 1. Maddesinde "Bu Tarifenin amacı, 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu gereğince dava açılırken mahkeme veznesine yatırılacak olan gider avansının miktarı ile avansın ödenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir." Şeklinde ifade edilmiştir.

Tarifenin dayanağı ise 2. Maddesinde "Bu Tarife, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 120 nci maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır." Şeklinde ifade edilmiştir. Tarifenin 3. Maddesinde gider avansının yatırılma zorunluluğu ve kapsamı " Davacı, bu Tarifede gösterilen gider avansını dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Gider avansı her türlü tebligat ve posta ücretleri, keşif giderleri, bilirkişi ve tanık ücretleri gibi giderleri kapsar." Şeklinde gösterilmiştir. Ayrıca tarifenin Gider Avansı Miktarı başlıklı 4. Maddesinde ise "Davacı;

a) Taraf sayısının beş katı tutarında tebligat gideri,

b) Dava dilekçesinde tanık deliline dayanılmış ve tanık sayısı belirlenmiş ise tanık sayısınca tanık asgari ücreti ve tebligat gideri; tanık sayısı belirtilmemiş ise en az üç tanık asgari ücreti ve tebligat gideri,

c) Dava dilekçesinde keşif deliline dayanılmış ise keşif harcı avansı ile birlikte 75 TL ulaşım gideri,

ç) Dava dilekçesinde bilirkişi deliline dayanılmış ise Bilirkişi Ücret Tarifesinde davanın açıldığı mahkeme için öngörülen bilirkişi ücreti,

d) Diğer iş ve işlemler için 50 TL,

toplamını avans olarak öder.

(2) Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir." Şeklinde gider avansının nelerden ibaret olduğu ve miktarları belirtilmiştir.

Ayrıca yine aynı tarihli çıkartılan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Bilirkişi Tarifesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Tanık Ücreti Tarifesi ile 2013 yılı ekim ayından 2014 yılı ekim ayına kadar bilirkişi ücreti ve tanık ücreti tutarları belirlenmiştir.

Somut dava bedensel zarardan doğan tazminat davasına ilişkindir. Bedensel zararın belirlenmesi için maluliyet raporu, kusur raporu ve hesap raporu alınması gerekecektir. HMK 120. Maddesinin yollaması ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 3. Maddesinde gider avanslarının nelerden ibaret olduğu açıkça gösterilmiştir. Buna göre davacı, bu Tarifede gösterilen gider avansını dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Gider avansı her türlü tebligat ve posta ücretleri, keşif giderleri, bilirkişi ve tanık ücretleri gibi giderleri kapsar. Dosya incelendiğinde davacının sadece diğer işlem ve işler için yatırılması gereken 50 TL ücret ile taraf tutarının beş katı kadar tebligat ücretini avans olarak yatırdığı davanın niteliği gereği yatırılması gereken keşif avansı, vasıta gideri ve bilirkişi ücreti yatırılmadığı görülmektedir.

Mahkemece HMK 120 maddesi gereği eksik yargılama gider avansını yatırması için davacıya iki haftalık kesin süre verilmiş ve yatırılmamasının sonuçları yazılarak davacı vekiline 06.12.2013 tarihinde tebliğ olunmasına rağmen eksik yargılama gider avansı yatırılmadığına göre HMK 114/g maddesinde ki dava şartı gerçekleşmediğinden yerel mahkemece verilen karar HMK 120.

Maddesi, Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesi, HMK 114/g ve 115/2 maddelerine uygun olup onanmasına karar vermek gerektiği düşüncesi ile çoğunluğun düşüncesine katılmamaktayım.