Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2018/1085 K.2018/3170

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili, davalı ...Ş. vekili ve davalı ...Ş vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili; 11/04/2010 günü davalı ...'in tam kusuru ile meydana gelen kazada ...'nın vefat ettiğini, ... ve ...'nın hayati tehlike geçirecek şekilde yaralanmalarına neden olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava değerindeki alacağını olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacılar vekili; 02.05.2013 tarihinde taleplerini ... için 351.821,77-TL destekten yoksun kalma, ... için 40.682,66-TL destekten yoksun kalma, ... için 42.388,48-TL destekten yoksun kalma, ... için 78.243,71-TL destekten yoksun kalma, ... için 24.920,32-TL iş göremezlik tazminatı, ... için 46.271,98-TL iş göremezlik tazminatı olarak ıslah etmiştir.

Davalılar; davanın reddini savunmuştur.Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davanın kısmen kabulü ile ... için 249.676,24 TL maddi, 12.000,00 TL manevi;... için 16.089,37 TL maddi, 3.000,00 TL manevi; ... için 22.171,50 TL maddi, 3.000,00 TL manevi; ... için 60.539,86 TL maddi 3.000,00 TL manevi; ... için 24.920,32 TL maddi, 12.000,00 TL manevi; ...için 46.271,98 TL maddi, 12.000,00 TL manevi; ... için 10.000,00 TL manevi; ... için 2.000,00 TL manevi;... için 2.000,00 TL manevi; ... için 2.000,00 TL manevi; ... için 2.000,00 TL manevi; ... için 2.000,00 TL manevi;

... için 2.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (sigorta şirketi yönünden sadece maddi tazminat ve poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili, davalı ...Ş. vekili ve davalı ...Ş vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddine, davacılar vekili ve davalı ...Ş vekilinin ise aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, davacıların murisi ...'nın ölümü nedeni ile 6098 sayılı TBK m. 53 gereğince destekten yoksun kalma tazminatı istemine ve davacı ... ile ...'nın yaralanması nedeni ile cismani tazminat istemine ilişkindir.Davacılar ..., ..., ... ve ...'ın destekten yoksun kalma taleplerine ilişkin, hükme esas alınan hesap bilirkişisi raporunda, davalı ... şirketinin 06.05.2011 tarihinde toplam 191.500,00-TL ödeme yapıldığı göz önünde bulundurularak, davacılar için belirlenen zarar miktarından sigorta şirketinin ödemesi güncellenerek tazminat belirlenmiştir. Oysa; davalı ...Ş'nin ödemesi dava tarihinden sonra olduğundan güncelleme yapılmaksızın mahsup edilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirmeler ile yazılı şekilde karar verilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

3-Dairemizin yerleşmiş içtihatlarına göre; çocuklar için destekten yoksun kalacakları sürenin belirlenmesinde yaşları, okuldaki eğitim durumları, içinde yaşadıkları sosyal ve ekonomik koşullar değerlendirilerek ayrı ayrı değerlendirilmesi yüksek öğrenim yapacaklar ise, öğrenimlerinin sona erdiği tarih, yapmamakta ise yerleşik ve kabul gören uygulamaya göre, erkek çocukları için 18 yaşın, kız çocukları için 22 yaşın desteğin sona ereceği yaş olarak kabul edilerek hesaplama yapılması gerekmektedir.Somut olayda; hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacılardan ... için 20 yaşın sonuna kadar hesaplama yapılmıştır.

Oysa yukarıda açıklanan ilkelere göre, 22 yaşın sonuna kadar istifade süresi belirlenmesi gerekirken davacı ... için 20 yaşın sonuna kadar hesaplama yapılmış olması da bozmayı gerektirmiştir.

4-2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 93. ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik'in 24. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiği tarihte sigortaya konu motorlu aracın cinsine göre Hazine Müsteşarlığınca asgari tutarı belirlenen tarifedeki limitler uyarınca sınırlı sorumludur.

Eğer ödeme yapılmış ise bu tazminat hesabında dikkate alınacaktır.Somut olayda; "mutabakatname ve ibraname" başlıklı 06.05.2011 tarihli belge ile..., ..., ... ve ... için vefat eden ... yönünden davalı ... şirketi ve ödenen miktar kadarı ile diğer davalılar ibra edilmiştir. Banka kayıtlarına göre de ibranamede anlaşılan 191.150,00TL 16.5.2011 tarihinde ödenmiştir.

Kaza tarihi itibariyle hazine müsteşarlığınca belirlenen kişi başı limit 175.000,00TL olduğuna göre, davalı ... şirketi destek ... yönünden poliçe limitinin tamamını ödemiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporunda ödenen miktar düşülmüş ise de, destekten yoksun kalma tazminatı açısından ve kalan bakiye miktar yönünden davalı ... şirketinin sorumluluğuna hükmedilmesi doğru görülmemiştir.Yine hasar dosyası kayıtlarında ... için 04.12.2014 tarihinde 18.049,00.TL, 5.12.2014 tarihinde 53.329,00.TL ödendiği anlaşılmıştır.

Bu durumda; iş göremezlik tazminatı hesabında yapılan ödemeler mahsup edildikten sonra kalan bakiye tazminata hükmedilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm verilmesi de doğru görülmemiştir. 5-6098 sayılı TBK.'nın md. 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır.

Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır.

Zira, Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hükmedeceği öngörülmüştür.