Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2018/1685 K.2020/2104

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; maliki ..., sürücüsü dava dışı... olan 10 P 5507 plakalı araç ile 02.11.2010 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle ...'nun vefat ettiğini, aracın ... sigorta poliçesi bulunmadığından davacı kurum tarafından 84.701,50 TL tazminat hak sahibine ödendiğini, ... 1. İcra Müdürlüğü'nün 2011/417 sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile alacağın %40'dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre icra takibinin yetkili yerde yapılmadığından davanın usulden reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan rücuen tazminata ilişkin itirazın iptali davasıdır. Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Davalılar hakkında icra takibinin yapıldığı 12.11.2013 tarihinde ve davanın açıldığı 05.08.2014 tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 6. maddesi gereğince genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Aynı Kanun'un 7. maddesinde "Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.

Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır. Birden fazla davalının bulunduğu hallerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak,

yetkisizlik kararı verir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.6100 sayılı HMK'nın 16. maddesi de "Haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." düzenlemesini benimsemiştir.Bir davada (takipte) birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak ya da icra takibi yapmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir.

Davacı, davasını (takibini) bu genel ve özel yetkili mahkemelerden (icra dairelerinden) hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede (icra dairesinde) açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda 110/2. maddesinde ise, motorlu araç kazalarından doğan hukuki sorumluluğa ilişkin davalarda, kazanın meydana geldiği yer mahkemesinin de yetkili olduğu düzenlenmiştir.

Somut olayda, trafik kazası...'in ... ilçesinde meydana gelmiş olup davalının yerleşim yeri adresi ... ilçesidir.İcra takibi davalı ve dava dışı sürücü... hakkında yapılmıştır. Dava dışı ...'ın yerleşim yeri Mahkemesi ...'tir. Davalı ...borca ve yetkiye itiraz ederek adresinin bulunduğu ... ilçesi İcra Müdürlüğünün takipte yetkili olduğunu belirtmiştir.İcra Müdürlüğünce öncelikle yetki itirazının kabulü ile takibin durdurulmasına karar verilmiştir.

Yetkili icra dairesinin ve mahkemenin, takip tarihi ve dava tarihine göre belirlenmesi gerekir. Davacının, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla ...'de icra takibi yaptığı ve dava açtığı, iddia ve ispat edilmiş değildir.

Davacı taraf HMK'nın 16. maddesi gereğince seçimlik hakkını kullanarak kazanın meydana geldiği yer İcra Dairesinde icra takibi yapmış ve aynı yer mahkemesinde dava açmıştır.Bu durumda mahkemece; davacının rücuen tahsili amacıyla icra takibine konu ettiği tazminatın ödenmesine sebep olan trafik kazasının ... ilçesinde gerçekleştiği; haksız fiil sorumluluğuna ilişkin yetki kuralları ile 2918 sayılı KTK'nun 110/2. maddesindeki yetki kurallarının somut olayda geçerli olduğu, davacının takip yaptığı ...

İcra Dairesi'nin, takipte yetkili olduğu gözetilerek, işin esasına girilip oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.