Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2018/2938 K.2019/6033

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hüküm davalılar vekillerince temyiz edilmiş, davalı ... vekilince de duruşma talep edilmiş olmakla duruşma için tayin edilen 14.05.2019 Salı günü davacı vekili Av. ... ile davalı ... vekili Av. ... geldiler. Diğer davalılar tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf vekilleri dinlendikten sonra olup dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı borçlular İbrahim ve ... hakkında takipler başlatıldığını, takiplerin semeresiz kaldığını, borçlu İbrahim'in dava konusu taşınmazını 26.05.2014 tarihinde davalı ...'e devrettiğini belirterek, bu tasarrufun iptalini talep etmiştir. Davalı ... vekili, müvekkilinin iyiniyetli olduğunu, taşınmazın raiç bedelini ödeyerek, borçtan önce satın aldığını ve borçlu İbrahim'in taşınmazda kiracı olarak oturduğunu belirterek haksız açılan davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Davalı borçlular vekilleri, dava koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, yüksek bir bedele taşınmazı satan kişinin keşif tarihinde halen taşınmazda ikamet etmesi hayatın olağan akışına uygun olmadığı, iptali istenen tasarrufun borcun doğumundan daha sonra gerçekleştirildiği, davalı ... ile davalı ... arasında 2012 yılından 2015 yılına kadar bir ticari ilişki mevcut olduğu, büyük alışveriş yapan ve yakın iş kollarında faaliyet gösteren iki firma sahibinin birbirinin mali durumunu bilmemesinin mümkün olmadığından bahisle davanın kabulüne karar verilmiş;

hüküm, davalılar vekillerinin istinaf istemi üzerine istinaf mahkemesi tarafından, borçlu İbrahim ile davalı ... arasındaki taşınmaz satışında misli bedel farkı olmamakla birlikte, her iki davalı arasında dava konusu satıştan öncesi ve sonrasınada ticari ilişkinin mevcut olduğu ve borçlunun kiracı olarak oturduğu iddiasına karşılık kira ödemelerine ilişkin belge de sunulmadığı gerekçesi ile istinaf isteminin reddine karar verilmiş; hüküm, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK'nun 277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı ... ve Enver vekilinin aşağıda (3) nolu bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine, davalı .... vekilinin temyiz itirazlarının (2) nolu bent gereğince kabulü gerekmiştir.

2-İİK'nun 282. maddesi gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötüniyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir.

Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen dikkate alınması gerekmektedir.

Somut olayda iptali istenilen 3035 ada 18 nolu parsel borçlulardan İbrahim adına kayıtlı 26.05.2014 tarihinde onun tarafından davalı ...'e satılmıştır. İptali istenilen yani dava konusu olan satış davalılar İbrahim ve Enver arasında gerçekleşen satış olup, borçlu .... tarafından yapılmış ve bu davanın konusu olan bir tasarruf bulunmadığından, davalı Artı Mühendislik Doğ. Isı Sis. Taah. Ltd. Şti hakkındaki davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı bu husus göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

3-Tasarrufun iptali davalarından amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Davacı, iptal davası sabit olduğu takdirde, tasarruf konusu mal üzerinde cebri icra yolu ile hakkını almak yetkisini elde eder ve tasarruf konusu taşınmaz mal ise, davalı üçüncü şahıs üzerindeki kaydın düzeltilmesine gerek olmadan o taşınmazın haciz ve satışını isteyebilir (İİK.md.283/1).

Bu nedenlerle davanın kabulü halinde borçlu İbrahim hakkındaki Çorum 3. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasındaki alacak ve ferileri ile sınırlı olarak tasarrufun iptali ile davacı alacaklıya haciz ve satış isteme yetkisinin verilmesi gerekirken, bu husus dikkate alınmadan infazda kuşku uyandıracak şekilde karar verilmeside isabetsiz olmuştur.

Bu halde ilk derece mahkemesince verilen davanın kabulü hatalı olup istinaf başvurusunun kısmen kabulü gerekirken reddine karar verilmesi doğru olmamış, yerel mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.