Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2018/3501 K.2019/9276

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ... Büyüktekin vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; davalı borçlu ... tarafından davalı ...‘a ve davalı ... Büyüktekin’e yapılan tasarrufların iptali ile ... İcra Müdürlüğü’nün 2010/214 sayılı icra dosyasından alacak ve ferilerini geçmemek üzere cebri icra yetkisi verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ...’ın davaya yazılı bir cevap vermedikleri ancak vekillerinin 05/05/2010 tarihli ilk oturumda "...'ın ...'a yaptığı tasarruflar yönünden davayı kabul ediyoruz" şeklinde beyanda bulunduğu, davalı ...’ın da aynı oturumda davayı kabul ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ... Büyüktekin vekili, dava konusu edilen taşınmazların davalı ...'nin babası tarafından diğer davalı ...'tan satın alındığını, buna dair adi yazılı sözleşme olduğunu, mal kaçırma amaçlı bir tasarruf bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; bir kısım gayrımenkullerin cebri icra ile ihaleye konu edildiği, ihale neticesinde dava dışı icra dosyalarında herhangi bir atık değerin de kalmadığı gerekçesi ile bu gayrımenkuller (125 ada 32 parsel, 125 ada, 40 parsel, 125 ada, 27 parsel) yönünden karar verilmesine yer olmadığına;

davalı ... tarafından davalı kardeşi ... devredilen 125 ada, 33 parsel yönünden davanın kabulüne, tasarruf işleminin iptaline, ... İcra Müdürlüğü’nün 2010/214 sayılı dosyasına konu alacağın alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere cebri icra yetkisi verilmesine, davalı borçlu ... adına 12879/22879 hissesi kayıtlı iken 15/02/2010 tarih 640 yevmiye numaralı işlem ile davalı ...

Büyüktekin'e satışı yapılan ... ili ... ilçesi ... köyü 119 ada 44 parselde kayıtlı taşınmazın hisse satışına ilişkin tasarruflarının iptali istemi hakkında konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, İİK 283/2. maddesi gereği Kaş İcra Müdürlüğünün 2010/214 sayılı dosyasındaki alacak ve ferileri ile sınırlı olarak 119.544,01 TL kaim değerin davalı ... Büyüktekin'den tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiş, hüküm davalı ...

Büyüktekin vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, davalı borçlu ile davalı ...’nin aynı köylü olmasına ve davalı borçlunun durumunu bilen ve bilmesi gereken kişi olmasına, davalılar arasında tasarrufun iptali şartlarının olduğunun anlaşılmasına, davacının dava açmakta hukuki yararının olmasına göre davalı ... Büyüktekin lehine vekalet ücreti verilmemesinde yanlışlık bulunmamasına göre davalı ... Büyüktekin vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Dava İİK.nun 277 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

İptal davasından maksat İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazıldığı gibi alacağın tahsilini temin için borcun doğumundan sonra yapılan tasarrufların iptaline hükmettirmektir. Özellikle İİK.nun 278. maddede akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığı incelenmelidir.

Aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılmalıdır. Keza İİK.nun 280. maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmelidir.

Öte yandan İİK.nun 279. maddesinde de iptal

nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır.

İİK.nun 282. maddesi gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötü niyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir. Buradaki üçüncü kişiden maksat, borçlu ile doğrudan işlem yapan değil, borçlu ile işlemde bulunan kişiden mal veya hakkı satın alan kişi olup uygulamada buna dördüncü kişi denilir. Borçlu ile işlemde bulunmayan dördüncü veya ondan sonraki kişiler hakkında dava açılıp açılmaması davacının isteğine bağlıdır ve bu kişiler yönünden iptal kararı verilebilmesi kötü niyetli olduklarının yani borçlunun alacaklılara zarar verme kastı ile hareket ettiğini bilen veya bilmesi gereken kişilerden olduklarının kanıtlanmasına bağlıdır.

İİK’nın 283/II maddesine göre de iptal davası, üçüncü şahsın elinden çıkarmış olduğu mallar yerine geçen değere taalluk ediyorsa, bu değerler nispetinde üçüncü şahsın nakden tazmine (davacının alacağından fazla olmamak üzere) mahkûm edilmesi gerekir. Bu ihtimalde 3. kişi ... açısından sorumlu olduğu miktar, elden çıkarılan malın elden çıkardığı tarihteki gerçek değeridir.

Somut olayda davacı alacaklı tarafından, dava konusu ... İlçesi, 125 ada, 44 parselin davalı 3. kişi ... tarafından 4. kişilere satılması sebebi ile talebini nakden tazmine dönüştürmesine göre mahkemece İİK.283 maddesi uyarınca dava konusu gayrımenkulün davalı 3. şahıstan (...’den) dava dışı 4. şahsa satım tarihindeki gerçek değerinin bilirkişi marifeti ile belirlenerek, üçüncü kişi olan ... aleyhine icra dosyasındaki alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere tazminata hükmedilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.