Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2018/3621 K.2019/2381

Taraflar arasındaki trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda kararda yazılı nedenlerle, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm, davacı vekili, davalı Güvence Hesabı vekili ve davalı ... Group Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Asıl davada, davacı vekili; davalıların trafik sigortacısı olduğu araçların karıştığı kazada, ... Sigorta tarafından sigortalanan araçta yolcu olarak bulunan davacının ağır biçimde yaralandığını, geçici ve sürekli işgücü kaybına uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Birleşen davada, davacı vekili; asıl davaya konu kazaya karışan ve davacının yolcu olduğu aracın trafik sigortası bulunmadığı için davacının işgücü kaybı zararlarından davalının sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 16.10.2014 tarihli ıslah dilekçesiyle, davalı Güvence Hesabı ve ... A.Ş. yönünden taleplerini 51.644,00 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... Group Sigorta A.Ş. vekili, davaya konu edilen kaza tarihini kapsayan poliçeleri bulunmadığından kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... A.Ş. vekili, poliçe limitiyle sınırlı biçimde ve kusur oranında zarardan sorumlu olduklarını, kusur ve maluliyet ile zarar konusunda uzman kurullardan rapor alınması gerektiğini, kaza tarihinden faiz isteminin yersiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Güvence Hesabı vekili, kaza tarihinde geçerli limitle sınırlı biçimde ve sigortasız araç sürücüsünün kusuru oranında zarardan sorumlu olduklarını, faiz isteminin yersiz olduğunu, ehliyetsiz sürücü aracına binen davacının müterafik kusurlu olduğunu, sigortasız araçta yolcu olan davacı hatır için taşındığından bu nedenle de tazminattan indirim yapılması gerektiğini, araç maliki ve sürücüsüne davanın ihbarı gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; asıl davada, davalı ... Group (Starr) Sigorta A.Ş. yönünden davanın husumetten reddine, davalı ... A.Ş hakkındaki davanın kısmen kabulü ile 25.822,00 TL tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazla isteğin reddine; birleşen davanın kısmen kabulü ile 20.657,00 TL tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı Güvence Hesabı'ndan tahsiline, fazla isteğin reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili, davalı Güvence Hesabı vekili ve davalı ... Group Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; oluşa ve dosya kapsamına uygun biçimde, kazaya karışan araç sürücülerinin eşit kusurlu olduğuna ilişkin mahkeme kabulünde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davalı Güvence Hesabı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle, 818 sayılı BK'nun 46. (6098 sayılı TBK'nun 54.) maddesi gereği, işgücü kaybı tazminatı istemine ilişkindir.

Davalı Güvence Hesabı vekili, tüm yargılama boyunca davacının, sigortasız araçta hatır için taşındığı savunmasında bulunarak bu sebeple tazminatta indirim yapılmasını talep etmiştir. Mahkemenin ise, davalının bu savunması ile ilgili olarak herhangi bir değerlendirme yapmaksızın, bilirkişi raporuyla saptanan miktar üzerinden, sadece müterafik kusur indirimi yaparak tazminata hükmettiği görülmektedir.

Kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun "tazminatın tayini" başlıklı 43. maddesinde (6098 sayılı TBK'nun 51. md.); hakimin, tazminatın kapsamını, durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş; "tazminatın tenkisi" başlıklı 44. maddesinde (TBK'nun 52. md.) ise; zarar gören taraf, zarara razı olduğu veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olduğu yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırdığı takdirde hakimin, tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği açıklanmıştır.

Somut olayda; ceza dosyasında alınan beyanlardan, davacının sigortasız araçta yolcu olduğu, araç sürücüsü olan ... ile davacının arkadaş oldukları, davacının arkadaşı olan sürücünün aracında yolculuk ettiği, taşımanın davacının menfaatine uygun biçimde yapıldığı ve araç sürücüsünün taşımada bir menfaatinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında; tazminattan hatır taşıması nedeniyle indirim yapılıp yapılmayacağının değerlendirilmesi, indirim yapıldığı ya da yapılmadığı takdirde bunun gerekçelendirilmesi gerekirken, davalı Güvence Hesabı vekilinin hatır taşıması savunması konusunda hiçbir değerlendirme yapılmayışı doğru görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.

3-Davalı ... Group Sigorta A.Ş'nin düzenlediği trafik sigorta poliçesi bulunmadığından, bu davalının zarardan sorumlu olmadığı kabul edilerek davanın husumetten reddine karar verilmiş olmasına rağmen; davada vekille temsil edilen davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 7/2. maddesi gereği maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, vekalet ücretine hükmedilmeyişi doğru olmamıştır.

4-Davacı taraf asıl ve birleşen davalarda, kazaya karışan her iki aracın sigortacısı konumunda olan davalılardan işgücü kaybı tazminatı isteminde bulunmuş; benimsenen aktüer raporunda hesaplanan 51.644,00 TL üzerinden davasını ıslah ederek, davalı Güvence Hesabı ve ... A.Ş'den anılan bedelin tahsilini istemiştir. Mahkeme tarafından, kusur oranları dikkate alınarak davalıların tazminattan % 50'şer oranında sorumlu olduğu kabul edilmek suretiyle hüküm tesis edilmiş ve herbir davalı lehine, reddolunan miktar üzerinden red vekalet ücretine hükmedilmiş; ayrıca, davacının yolcu olduğu araç nedeniyle sorumluluğuna karar verilen davalı Güvence Hesabı için % 20 müterafik kusur indirimi yapılıp, indirilen bedel de dahil edilerek davalı için vekalet ücreti hesaplanmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 88/1. maddesi gereği, davacının oluşan maddi zararından müteselsil sorumlu olan davalılar için kusur oranında tazminattan sorumluluğa karar verilmesi hatalı olmakla birlikte, davacı tarafın bu hususta temyizi bulunmadığından, bu yön bozma sebebi yapılmamıştır.

Ancak; esasen müteselsil sorumlu olan davalıların kusur oranında sorumluluğuna hükmedilip kısmi redde karar verilerek vekalet ücretine karar verilemeyeceği; ayrıca, BK'nun 44. maddesi gereği davacının müterafik kusuru nedeniyle tazminattan indirilen miktar, yasal düzenlemelerden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirim mahiyetinde olduğundan, davalı Güvence Hesabı yönünden bu kısım üzerinden de vekalet ücreti takdir edilemeyeceğinin gözönüne alınmayışı doğru görülmemiştir.

Bu itibarla; davacının ıslah yoluyla artırdığı tazminat miktarının kabul edildiği ve hakkaniyet gereği indirilen miktar için verilen red kararı nedeniyle davalı yararına red vekalet ücretine hükmedilemeyeceği dikkate alınıp, (davacı vekilinin temyizdeki talebiyle bağlı kalındığından) davalı ... A.Ş. ve Güvence Hesabı lehine maktu vekalet ücreti yerine nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi de bozmayı gerektirmiştir.