Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2018/3731 K.2020/8002

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ile dahili davalı ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı borçlular ... Tav. Yem Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... hakkında takipler yaptıklarını, takiplerin semeresiz kaldığını, borçlu şirketin alacaklılardan mal kaçırma amacı ile dava konusu taşınmazlarının diğer davalılara satıldığını belirterek, bu tasarrufların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... Tav. Yem ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili, dava koşullarının oluşmadığını, taşınmazları ekonomik sıkıntıya girmiş olmaları nedeni ile rayiç bedelden sattıklarını belirtmişlerdir.

Dahili davalı ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin taşınmazların bedelini ödeyerek satın aldığını ve üzerine masraf yaptığını, davanın haksız açıldığını, reddi gerektiğini savunmuştur.

Diğer davalılar duruşmalara katılmamış ve cevap dilekçesi vermemişlerdir.

Mahkemece, taşınmazların tapudaki satış bedeli ile gerçek değerleri arasında fahiş fark bulunduğundan bahisle davanın kabulüne karar verilmiş hüküm davacı vekili ile dahili davalı ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK 277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere ve dava konularından 678 nolu parsel ve 703 nolu parselin satıcıları ... ve ... Yumurta Yem ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile borçlu şirket ve ortakları arasında yakın organik bağ olup aslında ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin üçüncü kişi konumunda olması ve borçlular ile aynı sektörde faaliyette olup, taşınmazlar üzerinde bulunan muktesatlar dikkate alındığında satışların işyeri devri niteliğinde olmasına ve anılan şirketin borçlunun içinde bulunduğu mali durumu bilebilecek şahıslardan olması nedeni ile dahili davalı ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması ve davanın beş yıllık hakdüşürücü süre içinde açılmış olması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Somut olayda davacı alacaklı 01.06.2009 tarihinde İzmir 22.İcra Müdürlüğünün 2009/13211 sayılı, 22.06.2009 tarihinde 2009/12477 sayılı dosyasından takibe geçmiş ve borçlu şirketin taşınmazları üzerine bu tarihte haciz yazıları yazılmıştır. Dava konusu satışlar ise bu tarihten sonra 03.08.2009 ve 05.08.2009 tarihlerinde üzerlerindeki takyidatlar ile birlikte yapılmıştır. Nitekim İzmir 22.İcra Müdürlüğünün 2009/13211 sayılı dosyasından 30.06.2009 tarihinde dava konularından 298-703 ve 678 sayılı dosyalarına haciz yazısı yazılmış ve kayıtlardan 1. sırada olduğu görülmüştür. Öte yandan 298 sayılı parsel üzerinde ayrıca Akbank AŞ ipoteğinin olduğu görülmüştür. Bu halde mahkemece, davacı alacaklının her iki takip dosyası ile ilgili olarak, dava konusu taşınmazların üzerindeki ipoteğin kaldırılıp

kaldırılmadığı, hacizler nedeni ile satış yapılıp yapılmadığı, davacının alacağının tahsil imkanı dolayısı ile bu davayı açmakta hukuki yararı olup olmadığı değerlendirilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

3-Kabule göre, tasarrufun iptali davalarında dava değerinin iptale konu tasarruf bedeli ile takip konusu alacaktan hangisi az ise o değerden harç alınması ve nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekir. Davacı davayı 10.000,00 TL üzerinden açmış ancak dava değeri alacak toplamı 149.907,04 TL olmasına rağmen eksik harç tamamlanmadan karar verilmiş ve buna göre davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir. Mahkemece, davacıya eksik harcın tamamlanması için süre verilmesi, harcın tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi, aksi durumda dava değeri üzerinden davacı lehine nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi de hatalı olmuştur.