Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2018/3818 K.2020/3816

Taraflar arasındaki hakem kararına itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı itirazın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıya ...Sigorta Poliçesi ile sigortalı müvekkiline ait işyerinde 30.10.2013-04.11.2013 tarihleri arasında hırsızlık olduğunu, davalıya yapılan başvurunun sigorta kapsamında bir zarar olmadığı gerekçesiyle reddedildiğini, taraflar arasındaki poliçenin mutabakatlı poliçe olup 14.08.2013 tarihinde davalının acentesi tarafından işyerinde demirbaşlar ile 29.07.2013 tarihli 2 adet ve 01.08.2013 tarihli bir adet faturaya konu malların görülerek poliçenin 4. sahifesine dercedildiğini, davalı tarafça yaptırılan ekspertiz raporunda müvekkilinin zararının eksik hesaplandığını, işyerinden saf arı sütü, propolis, ginko biloba,

red ginseng ürünlerinin hırsızlandığını, işyerinde bu ürünlerin muhafazası için klima ve buzdolabı bulunduğunu, çalınan hammaddelerin karışım macun çeşitleri haline getirilmek için dava dışı ... Ltd.

Şti'ye teslim edilmek üzere işyerinde bulundurulduğunu, işyerinde ürün dolum-ambalajlama yapılmadığını, malların İbrahim Halil Büyük'ten satın alındığını, zararın teminat dışı kalabilmesi için teminat dışı hallerden sayılması gerektiğini, bunu ispat yükünün de davalı sigortacıda olduğunu belirterek fazlaya dair haları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... şirketi vekili, davacı tarafından sahte fatura ibraz edilerek gerçekte olmayan mal bedellerinin tahsil edilmeye çalışılması nedeniyle talebin reddedildiğini, malların nakliyesine dair belge sunulmadığını, satış faturalarının sunulmadığını, hırsızlandığı iddia edilen miktarda arı sütünün yurtiçi imkanlarla temininin mümkün olmadığını, olay sonrası yapılan incelemede işyerinde bulunan bir kısım ürünlerin kullanım tarihlerinin geçmiş olduğunu, tahsilat belgelerinin bulunmadığını, malların temin edildiği İbrahim Halil Büyük hakkında resmi evrakta sahtecilik suç kaydının bulunduğunu, sigortalı davacı ve... hakkında Mersin Vergi Dairesine suç ihbarında bulunduklarını, yanıltıcı bilgi ve belgelerle müvekkili şirketten tazminat talep edildiğini belirterek başvurunun reddini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; mali kurallara aykırı şekilde, olmayan malların faturalarla gerçekte varmış gibi gösterilerek haksız menfaat temini hususunda işbirliği müşahade edildiği, emtiaların işyerinde bulunduğu varsayılsa dahi ticari değerlerinin bulunmadığı, imha edilmesi gerektiği bu nedenle para ile ölçülebilir bir menfaatin zarara uğraması sözkonusu olmadığı gerekçesi ile başvurunun reddine karar verilmiş; karara, davacı vekili tarafından itiraz edilmiştir. İtiraz Hakem Heyetince, davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiş; itirazın reddine dair karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, işyeri sigortasından kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

Mal sigortalarının ana ilkelerinden biri sigorta bedelinin, yasal istisnalar dışında sigorta değerine, bir başka deyişle, sigorta ettirilen menfaatin değerine eşit olmasıdır. Bu ilkenin anlamı, sigortanın hiçbir zaman haksız kazanç vesilesi olmaması, bir diğer söyleyişle sigortacı, sigorta bedeli daha yüksek olsa bile sigortalının ancak gerçek zararını ödemekle yükümlü bulunmasıdır.

Ancak, TTK’nun 1464. maddesi uyarınca mal sigortaları bakımından takseli (mutabakatlı değer) sigorta poliçesi düzenlenmesi mümkün olup, yasa maddesinde belirtilen şekilde önceden ve tarafların ittifakıyla seçtikleri bilirkişi veya bilirkişiler marifetiyle takdir ve tahmin olunup taraflarca kabul edilen sigorta değerine sigortacı itiraz edemez. Fakat bu husus, ancak yasa maddesinde belirtilen şekilde saptanan menfaat değerleri bakımından caridir.

Somut olayda, davacı vekili, müvekkilinin işyerinden hırsızlanan 29.07.2013-351/24, 29.07.2013-351/25 ve 01.08.2013-251/26 tarihli-numaralı faturalara konu malların bedellerini davalı ile aralarında düzenlenen mutabakatlı poliçe kapsamında talep etmiş, davalı ... şirketi aslında var olmayan malların varmış gibi sigortalatıldığını iddia ederek başvurunun reddini savunmuştur.

Dosya kapsamındaki soruşturma evraklarından davacı sigortalının işyerinden hırsızlık yapıldığı sabit olup taraflar arasında bu husus tartışma konusu değildir. Poliçe, davacı tarafın acentesi olan dava dışı ... Sigorta Aracılık Hizmetleri tarafından tanzim edilmiş, tanzimden önce acente yetkilisince davacı tarafın işyerine gidilerek poliçeye konu mallar görülmüş ve resimlenmiştir.

Poliçenin 4. sahifesinde de "14.08.2013 tarihinde sigortalı adayının işyerine gidilerek demirbaş ve 29.07.2013-351/24, 29.07.2013-351/25 ve 01.08.2013-251/26 tarihli-numaralı faturalarda yazan emtialar görülmüş poliçesi düzenlenmiştir." ibaresi yer almaktadır.

Davacı tarafça, olmayan malların varmış gibi sigortalatıldığı iddia edilmiş ise de dosya içerisinde mevcut davalı şirketçe sunulan hırsızlık ekspertiz raporu ekinde poliçe tanzimi öncesi faturalara konu mallara ait resimlerin yer aldığı görülmüştür.

Her ne kadar faturalara konu malların bilirkişi marifetiyle değer tespiti yapılmamış ise de; itiraz hakem heyetince alınan raporda sözkonusu üç adet fatura toplamı 393.187,80 TL'nin KDV'sinin beyan edilmiş olup kayıtlara da uygun olduğu, davacı tarafça malların alındığı belirtilen şirkete kısmi ödeme de yapıldığı tespit edilmiştir. Bunun yanında davalı ... şirketince acentesinin olmayan malları sigortalaması iddiasıyla suç duyurusunda da bulunulmamıştır.

Bu durumda davalı ... şirketi, davacının olmayan malları varmış gibi göstererek yanıltıcı belge ile haksız tazminat talep ettiği savunmasını kanıtlayamamış olup taraflar arasındaki poliçenin mutabakatlı poliçe olması karşısında başvurunun reddi bozmayı gerektirmiştir.