Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2018/415 K.2018/4529

Taraflar arasındaki tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle karar verilmesine yer olmadığına ilişkin verilen hüküm, davalı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davacı şirkete sigortalı aracın alkollü sürücü ve malik ...'in sevk ve idaresindeki iken karayollarına ait tel çitlere ve bitimindeki müştemilat çatısına çarpmak suretiyle hasara sebebiyet verdiğini, kazada zarar gören müştemilatın onarımı için üçüncü şahıs ...'e 4.600,25 TL; Karayollarına ait tel çitlerin onarımı için ... Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü hesabına 727,16 TL ödeme yaptıklarını, sürücünün kaza sırasında alkollü olduğunun tespit edildiğini,bu nedenle rücu haklarının doğduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 5.327,00 TL tazminatın ödeme tarihi olan 15/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 30/03/2016 tarihli duruşmadaki beyanında dava bedelini davacı taraf hesabına 5.351,96 TL olarak yatırdıklarını davalı tarafından rücuen ödeme yapılan kişilerin zararı olay anından sonra giderildiğini fakat zararı giderilen ... tarafından sigorta şirketine de müracaat yapılarak haksız bir ödeme alındığını, sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmadan önce zararın giderilip giderilmediği davalıya sorulmadığını belirterek karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; yapılan ödeme nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davalının 60 promil alkollü olduğu ve kazanın meydana geliş şekli nazara alındığında mevcut deliller ile münhasıran alkol etkisinde gerçekleşme halinin açık olduğu görülmekle davalı tarafın yargılama giderinden ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasına karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, ... sözleşmesine ve ... Poliçesi Genel Şartlarına dayanılarak, sigortalı hakkında açılan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

1-Görev konusu, kamu düzeni ile ilgili olup mahkemelerce yargılamanın her aşamasında resen ele alınması gereken bir husustur.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un 3/l maddesi uyarınca davalının tüketici sayıldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin tüketici işlemi niteliğinde bulunduğu, aynı yasanın 73/1 maddesi gereğince tüketici işleminden kaynaklı davalara Tüketici Mahkemelerince bakılacağı, yasanın 83/2 maddesinde de diğer kanunlarda hüküm olması halinde dahi 6502 sayılı Yasanın görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanacağı düzenlenmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık sigorta sözleşmesinden kaynaklandığından, 6502 sayılı Yasanın 3/l, 73/1 ve 83/2 madde hükümleri uyarınca; uyuşmazlıkta Tüketici Mahkemesi görevli olup, Mahkemece, ayrıca tüketici mahkemesi var ise görevsizlik, yok ise davaya tüketici mahkemesi sıfatıyla bakılarak karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırıdır.

2- 2918 sayılı ....nun 48. maddesinde; alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97. maddesinde alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra konu ile ilgili olan "b-2" bendinde "alkollü içki almış olarak kandaki alkol miktarına göre araç sürme yasağı kenar başlığı altında; alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları açıklanmıştır. Ayrıca

Zorunlu Mali Mesuliyet Sorumluluk Genel Şartlarının B.4.d maddesinde; tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır.

O halde, zararın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nun 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin saptanması durumunda, oluşan hasar poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (Bkz. YHGK 14.12.2005 gün 2005/11-624-713, YHGK 14.05.2014 gün ve 2013/17-1098, 2014-644; YHGK 13.05.2015 gün ve 2013/17-2156, 2015/1338 sayılı ilamları)

Somut olayda mahkemece sigortalının dava açıldıktan sonra ödeme yapması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş kazanın münhasıran alkol etkisinde gerçekleştiğinden bahisle yargılama giderleri ve vekalet ücreti davalı tarafa yüklenilmiştir. Ancak mahkemece münhasıranlık konusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmamıştır. Mahkemece yapılacak iş; konusunda uzman nörolog, trafik bilirkişisi ve hukukçu bilirkişiden oluşacak bilirkişi heyetinden, kazanın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin tereddüte yer bırakmayacak şekilde tespit edilerek çıkacak sonuca göre haklılık haksızlık durumu belirlenerek sonucuna göre yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken eksik araştırmayla hüküm verilmesi doğru görülmemiştir.