Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2018/4765 K.2020/4136

Taraflar arasındaki tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda asıl ve birleşen davanın reddine ilişkin verilen hüküm asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili asıl davada, davacı murisi ...'nın, ...'nden 08/02/2012 tarihinde 18.500,00 TL bedelli tüketici kredisi kullandığını, murisin bu kredi kullanımı ile davalı sigorta şirketi tarafından 19.425,00 TL bedelle hayat sigortası akdedildiğini, murisin 17/06/2012 tarihinde mide rahatsızlığı nedeni ile vefat ettiğini, davacının sigorta bedelinin tahsili için davalı sigorta şirketine başvurduğunu, ancak talebinin ölüm nedeni kanser olması gerekçesiyle reddedildiğini, ölüm belgesini düzenleyen hekimin hatalı beyana göre ölüm nedenini kanser olarak yazdığını, bu hususta uzman heyetten rapor alınması gerektiğini beyanla, 19.400,00 TL sigorta tazminatının 17/06/2012 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili, davacının ölüm tazminatı almak için sigorta şirketine başvurduğunu, ancak davalı banka ile arasında organik bağ bulunan sigorta şirketinin murisin kanserden ölmesini gerekçe göstererek davacıya ölüm tazminatı ödemediği gibi davacının davalı bankaya olan borcunu da ödemediğini beyanla, hayat sigortasından alınacak ölüm tazminatı alacağının yasal faizi ile davalının borcuna mahsubu ile davacının davalıya olan tüketici kredisinin ödenmiş sayılmasına, bu şekilde davacının davalıya borçlu bulunmadığının tespitine, Ankara 1. İcra Müdürlüğü'nün 2013/6564 sayılı icra takibinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ...A.Ş. vekili, davacı murisi müvekkil şirket ile banka arasında imzalanan grup sigorta sözleşmesinde sigortalanan kişi olduğunu, sigortalı olarak sözleşmenin tarafı olmadığını, sözleşmeden doğan hak ve alacakları müvekkil şirketten talep etme hakkının bankaya ait olduğunu, dava konusu tazminata ilişkin olarak hak sahibi bankanın muvafakatı olmadığından sigortalı varislerinin doğrudan başvuru yapma hakkının bulunmadığını, bu nedenle tazminat ödemesi yapılmasının mümkün olmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

Mahkmece; iddia, savunma ve toplanan delillere göre; davanın aktif husumet yokluğundan reddine, birleşen 9. Tüketici Mahkemesi'nin 2013/906 esas sayılı dosyası bakımından davanın reddine karar verilmiş; hüküm, asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Asıl dava, tüketici kredisi alan davacı murisinin kalan kredi borcunun sigorta tarafından karşılanmaması nedenine dayalı sigorta tazminat istemine ilişkin olup dava tarihi 04.03.2013 günüdür. Sigorta sözleşmelerinide (türüne göre) tüketici işlemi olarak gören yasa 28.05.2014 yürürlüğe girmiştir.

4822 sayılı Yasa ile değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun Amaç başlıklı 1. maddesinde yasanın amacı açıklandıktan sonra kapsam başlıklı 2. maddesinde “Bu kanun, birinci maddesinde belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü tüketici işlemini kapsar” hükmüne yer verilmiştir.

Yasanın 3. maddesinde mal; alışverişe konu olan taşınır eşyayı, konut ve tatil amaçlı taşınmaz malları ve elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri gayri maddi malları ifade eder. Kredi veren mevzuatları gereği nakit kredi vermeye yetkili olan banka özel finans kuruluşu ve finansman şirketlerini ifade eder.

Tüketici ise bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen kullanan veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişiyi ifade eder şeklinde tanımlanmıştır.

Bir hukuki işlemin 4077 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen taraflar arasında mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukuki işlemin olması gerekir.

Somut olayda, davacı vekili, müvekkilinin murisinin birleşen davada davalı bankadan tüketici kredisi aldığını, kredi alırken asıl davada davalı sigorta şirketi tarafından hayat sigortası yapıldığını, kredi borcu bitmeden murisin vefatı üzerine davalı sigorta şirketi tarafından sigorta tazminatının ödenmesi gerekirken ödeme yapmadığını ileri sürerek dava açmış olup, bu durumda, asıl davada taraflar arasındaki uyuşmazlığın tüketici kredisinden değil sigorta poliçesinden kaynaklandığı açıktır.

Görev, kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında res'en dikkate alınmalıdır.

Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler karşısında, asıl davada uyuşmazlık ticari dava niteliğinde olup çözümü Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girdiğinden mahkemece asıl dava ile birleşen davanın yargılama usulleri de farklı olduğu gözetilerek asıl dava tefrik edilerek HMK 114-115 md uyarınca görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasının incelenip yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

2-Birleşen dava, tüketici kredisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Mahkemece; davalı bankanın yapmış olduğu takip ile ödenmeyen kredi borcunu istemekten başka seçeneği olmadığını, bankanın mirasçının sigortaya karşı açtığı alacak davasına muvafakat vermemesi, sırf davayı beklememek adına bile kötü niyet olmadığı gibi, bu davayı beklemesine de gerek olmadığı, bankanın ödenmeyen kredi borcunu davacı mirasçıdan talep etmeye ve almaya hak kazandığı gerekçesiyle birleşen davanın reddine karar verilmişse de sigortalı murisin kullandığı kredinin asıl davada davalı sigorta şirketi ile organik bağı olan davalı Bankadan alındığı,

dava konusu poliçenin kredi kullandırımı sırasında davalı banka tarafından asıl davada davalı sigortanın acentesi olarak yaptırıldığı bankanın mirasçılar aleyhine icra takibi yaptığı dikkate alındığında Banka'nın muvafakat vermemesinin davaya etkili olmadığı gibi TMK 2. maddesi uyarınca hakların kullanılmasında kötüniyetli davranıldığı biçimde de değerlendirilecektir. Bu nedenle mahkemenin gerekçesi yerinde değildir.

Bu durumda mahkemece; tefrik edilmesi gerekli asıl dava bekletici mesele yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.