Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2018/5007 K.2019/3434

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün temyizen tetkiki davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiş, davacılar vekilince de duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 20.03.2019 Çarşamba günü davacılar vekili Av.... ile davalı ... vekili Av. ... geldi. Diğer davalılar tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacılar vekili ile davalı ... vekili dinlendikten sonra vaktin darlığından dolayı işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmış olup dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Asıl davada, davacı vekili; davalıların sürücüsü, işleteni ve trafik sigortacısı olduğu aracın, yaya kaldırımında bulunan davacı ...'e çarpmasıyla oluşan kazada davacının ağır biçimde yaralandığını, tedavi ve bakım gideri yapmak zorunda kaldığını, davacının ...

Üniversitesi Gastroentroloji bölümünde profesör olduğunu, kaza nedeniyle işgöremez hale geldiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL. karşılanmayan tedavi ve bakım gideri, 15.000,00 TL. geçici ve kalıcı işgöremezlik tazminatı olmak üzere toplam 20.000,00 TL. maddi ve 100.000,00 TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş.

08.09.2015 tarihli ıslah dilekçesiyle, maddi tazminat taleplerini 4.795.843,73 TL'ye yükseltmiş ve manevi tazminat taleplerini de davacı ... için 750.000,00 TL'ye yükseltmiş; ayrıca, davacının eşi ... için 250.000,00 TL, çocuk ... için 250.000,00 TL. manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Birleşen davada, davacılar vekili; asıl davaya konu kazada yaralanıp malul kalan ...in annesi/ babası/ eşi/ çocuğu olan davacıların manevi zarara uğradıklarını belirterek, davacı anne ... ve baba ... için 25.000,00'er TL, eş ... için 75.000,00 TL. ve çocuk ... için 50.000,00 TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Davalılar vekilleri, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne, davacı ... için ıslah gibi 4.795.843,73 TL. maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına,

davacı ... için 250.000,00 TL, davacı ... için 50.000,00 TL, çocuk Demir Dinçer için 25.000,00 TL, davacı baba ... için 5.000,00 TL. ve davacı anne ... için 5.000,00 TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...'ndan müteselsilen tahsiline dair verilen hükmün, tüm taraf vekillerince temyizi üzerine, Dairemiz'in 09.02.2017 tarih, 2016/10831 Esas ve 2017/1213 Karar sayılı ilamı ile; "tüm tarafların sair temyiz itirazlarının reddine; birleşen davada davacı anne babaya verilen manevi tazminatların somut olaya uygun bulunmadığı;

yargılaması devam eden bir dava içinde ıslah ile ikinci bir talepte bulunma olanağı bulunmadığı gibi, ıslahla dava dilekçesinde talep edilmeyen manevi tazminatın istenemeyeceği, dava dilekçesinde talep edilen manevi tazminat miktarının da ıslahla artırılamayacağı gözetilmeden, davacı ... için ıslahla artırılan miktar üzerinden manevi tazminata karar verilmesinin hatalı olduğu; birleşen davada, davacı eş ve çocuk yönünden talep edilen manevi tazminatların ıslahla artırılmayacağı dikkate alınmadan, tazminat takdirinde ıslah dilekçesinin dikkate alınmasına ilişkin mahkeme kabulünün hatalı olduğu;

davacı ...'in işgöremezlik tazminatı bakımından hükme esas alınan aktüer raporunda, davacının gelirinin tespitinde nazara alındığı belirtilen belgelerin açıklanmadığı, bu nedenlerle denetime elverişli olmayan rapora göre karar verilmesinin de doğru görülmediği" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada toplanan delillere göre; asıl davanın kısmen kabulü ve davacının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacı ... için 4.795.843,73 TL. maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, sigorta şirketinin poliçe limitiyle sınırlı sorumlu tutulmasına; davacı ... için 100.000,00 TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan müteselsilen tahsiline;

birleşen davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 50.000,00 TL. ve diğer davacılar için 25.000,00'er TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince yapılan yargılamada toplanan delillerin takdirinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; daha önce temyize konu edilip bozma kapsamı dışında bırakılan yönlere ilişkin temyiz itirazlarının yeniden incelenmesinin mümkün olmamasına göre; davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazları ile davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazası sonu oluşan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili birleşen davada, dava konusu kaza sonucu işgöremez hale gelen ...'in annesi/ babası olan davacılar için 25.000,00'er TL. manevi tazminat isteminde bulunmuş; mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda talebin kabulüne karar verilmiştir.

6098 sayılı TBK'nun 56. (818 sayılı BK'nun 47.) maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

O halde mahkemece; meydana gelen trafik kazası sonucu davacı ...'in yaralanması nedeniyle, annesi/ babası olan davacıların duyduğu acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın meydana geldiği tarih ve paranın alım gücü göz önünde bulundurularak davacılar ... ve ... için hak ve nasafet kuralları çerçevesinde daha düşük manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olay ile bağdaşmayan, bir miktar yüksek manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.