Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2018/5916 K.2019/657

Taraflar arasındaki, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm, davacılar vekili ve davalı şirket vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı ...'in sevk ve idaresindeki, davalı şirket adına kayıtlı araçla davacı ... sevk ve idaresindeki motorsikletin kaza yaptığını, kazada davalı ...'in tam kusurlu olduğunu, davacı ...'in kaza nedeni ile yaralandığını, davacı ...'in eşi ... kaza nedeni ile manevi olarak etkilendiğini belirterek davacı ... için 25.000,00 TL manevi davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ...' dan tahsilini,

müvekkil ... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, 20.10.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin talebini 264.269,65 TL ye yükseltmiştir.

Davalılar davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davacı ... için 6.000,00 TL, davacı ... için 3.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 16/10/2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara

verilmesine, davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne 5.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 16/10/2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacı ...'a verilmesine karar verilmiş hüküm, davacılar vekili ve davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı şirket vekilinin 3 nolu bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle, maddi manevi tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı KTK'nun 109. maddesinde, haksız fiil niteliğindeki trafik kazalarından doğan tazminat taleplerinin, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı; davanın cezayı gerektiren bir fiilden doğması ve ceza kanununun bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş olması halinde, bu sürenin maddi tazminat talepleri için de geçerli olacağı hüküm altına alınmıştır.

Ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için, eylemin aynı zamanda bir suç oluşturması yeterli olup, bunun dışında fail hakkında ceza davasının açılması ya da mahkumiyet kararı verilmesi gibi bir koşul aranmamaktadır. Ceza zamanaşımının uygulanması ilişkin kural, hem dava hem de kısmi dava olarak açılan davada ıslah yoluyla talep edilen miktarın artırılması (ıslahı) durumunda uygulama alanı bulacaktır.

Somut olayda; dava konusu çift taraflı kaza nedeniyle davacı yaralanmıştır.Kaza 16.10.2007 tarihinde olmuş olup, olayda 5237 sayılı TCK uyarınca 8 yıllık ceza zamanaşımı süresinin uygulanacak olması karşısında ıslah edilen kısım yönünden talebin zamanaşımına uğrayıp uğramadığının tespiti önem arz etmektedir. Davacı taraf kısmi davaya konu ettiği tazminat istemini 20.10.2015 tarihli ıslah dilekçesiyle artırmış; davalı vekili tarafından, yasal süre içinde ıslaha karşı zamanaşımı def'i ileri sürülmüş; mahkeme tarafından ıslah edilen kısım için zamanaşımı süresinin dolmuş olması nedeniyle talebin kısmen kabulüne, ıslah edilen kısmın ise reddine karar verilmiştir.

Davacıya ait tıbbi belgelere göre, davaya konu kazada, davacıda pelvis kırığı yaralanması meydana gelmiştir.

Zamanaşımı süresinin işlemeye başlaması için, zarar gören tarafından failin yanında zararın da öğrenilmesi gerekir. Bedensel zararlarda, uğranılan zararın tespit edilebilmesi için, meydana gelen yaralanmanın niteliği de nazara alınarak, öncelikle zarar nedeniyle gerekli tedavi sürecinin bitmiş olması gerekir. Zira, tedavi devam ederken zarar gören kişinin sürekli ve geçici işgöremezlik durumu tam olarak tespit edilemez. Daha açık bir ifade ile, tedavi devam ederken kişinin yaralanma nedeniyle maluliyeti olup olmadığı ve varsa oranının ne olduğu tam olarak tespit edilemez.

Bu durumda mahkemece.

ATK 3. İhtisas Kurulu'ndan, davacının maluliyetine neden olan pelvis kırığının ne zaman oluştuğu, davacının kazadaki yaralanması ile sonraki tarihli muayene sonuçları ve dosya kapsamında alınan tüm raporları değerlendirilmek suretiyle, kazadaki yaralanmaya bağlı gelişen yeni durum olup olmadığının tespiti, gelişen yeni durum olduğunun saptanması halinde ise bu yeni durumun ne zaman ortaya çıktığı, tedavi sürecinin ne zamana kadar devam ettiği ve hangi tarihte bittiği konularında, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli bir rapor alınması; bu rapor da irdelenerek,

zararın (maluliyetin) ne zaman öğrenildiği ya da öğrenilmesi gerektiği değerlendirilip, zamanaşımı süresinin dolup dolmadığının belirlenmesiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle, hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

3- Pasif devre zararının hesaplanması sırasında esas alınan ücret, bir çalışmanın karşılığı değil, ekonomik bir değer taşıyan yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesinin karşılığıdır. Hal böyle olunca da ücretle fiilen çalışanlara uygulanmak için getirilen asgari geçim indiriminin, ücretli bir çalışmanın söz konusu olmadığı pasif dönem (devre) zararının hesaplanmasında dikkate alınamayacağı açıktır. Zira, asgari geçim indirimi (AGİ), ücretin eki olmadığından, tazminat alacaklarının hesaplanmasına esas ücrete dahil edilemez.

Somut olayda, hükme esas alındığı belirtilen bilirkişi raporunda aktif ve pasif dönem ayrımı yapılmamış her iki dönem için de net ücret üzerinden hesap yapılmıştır. davacının pasif dönemine ilişkin tazminata esas geliri belirlenirken AGİ dahil edilmiş ücret üzerinden hesaplama yapılması hatalıdır. Bu nedenlerle, pasif döneme ilişkin hesaplamanın, AGİ dahil edilmemiş ücret üzerinden yapılması konusunda, ek rapor alındıktan sonra, varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması da doğru değildir.

4-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davacı vekilinin manevi tazminata dair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.