Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2018/6121 K.2019/12027

Taraflar arasındaki, ölümlü trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda, kararda yazılı nedenlerle, davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm, davacılar vekili tarafından süresi içinde ve davalı ... vekili tarafından süresinden sonra temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalı ...'in işleten/ sürücüsü ve ... Sigorta A.Ş'nin trafik sigortacısı olduğu aracın, davacıların eşi/ babası ...'ın idaresindeki araca çarpmasıyla ölümlü kaza meydana geldiğini, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldığını ve manevi zarara uğradıklarını, davalı ...Ş. tarafından davacılara tazminat ödemesi yapılmış ise de ödenen bedelin gerçek zararın altında olduğunu, davacılar desteğinin idaresindeki aracın trafik sigortacısı olan ...

Sigorta A.Ş'nin de maddi zarardan sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve davalı ... şirketleri sadece maddi tazminattan sorumlu olmak kaydıyla 5.000,00 TL. maddi ve 50.000,00 TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş. 17.04.2015 tarihli ıslah dilekçesiyle, davacı ... için maddi tazminat taleplerini 6.728,41 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı ... vekili ve davalı ... şirketleri vekilleri, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 6.728,41 TL. maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş'den müteselsilen tahsiline, diğer davacıların karşılanmamış zararı kalmadığından maddi tazminat istemlerinin reddine; davacılar için 5.000,00'er TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'den tahsiline, fazla isteğin reddine; davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davalı ... vekilinin temyiz talebi yönünden; mahkemece verilen 07.05.2015 tarihli karar, temyiz eden davalı ... vekiline 10.07.2015 tarihinde tebliğ edildiği ve temyiz için geçerli son gün adli tatile denk geldiğinden, HUMK'nun 177. (HMK'nun 104/1.) maddesi gereği sürenin son günü 07.09.2015 olduğu halde, mahkeme kararıyla ilgili temyiz dilekçesinin, davalı vekili tarafından, yasal süre geçirildikten sonra 08.09.2015 tarihinde verildiği ve temyiz defterine kaydedildiği görülmektedir. Süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün ve 3/4 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca, Yargıtayca da bu yolda karar verilebileceğinden, davalı ... vekilince süresinden sonra yapılan temyiz isteminin reddi gerekmiştir.

2-Davacılar, yakınlarının ölümü nedeniyle manevi tazminat isteminde bulunmuş; mahkemece, hükümde belirtilen miktarlarda manevi tazminata hükmedilmiş ise de, bedeller somut olayın özelliklerine uygun olmamıştır.

Borçlar Kanunu'nun 47. maddesi hükmüne göre (6098 sayılı TBK m. 56), hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

O halde mahkemece; meydana gelen trafik kazası sonucu davacıların eşi/ babası olan ...'ın ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacılar yakınının kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı ve davalı kazada tam kusurlu olduğu, davacıların ölene olan yakınlıkları nedeniyle duyacakları elemin derinliği hususları gözönünde tutularak; olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen, davacılar için hak ve nasafet kuralları çerçevesinde daha yüksek manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olay ile bağdaşmayan bir miktar düşük manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiştir.