Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2018/6145 K.2019/11675

Taraflar arasındaki itirazın iptali (rücuen tazminat) davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın açılmamış sayılmasına dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, 30.03.2006 tarihinde, müvekkili şirkete kasko sigortalı aracın yaya olan davalıya çarpması şeklinde gerçekleşen kazada aracın hasar görmesi nedeniyle müvekkili şirketin sigortalısına ödeme yaptığını belirterek davalının kusuru oranında hasar tazminatının tahsili için başlatılan Ankara 10. İcra Müdürlüğünün 2007/10721 sayılı dosyasında vaki davalının itirazının iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, sigorta şirketince, sigortalısına ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 150.maddesine göre;

"(1)Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.

(2)Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez.

(3)Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır.

(4)Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçeyle başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.

(5)İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.

(6)İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.

(7)Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır." şeklinde düzenlenme yer almaktadır.

Tüm bu açıklamalar kapsamında somut olaya bakıldığında, davacı vekili (birleşen dava) 20.12.2012 tarihli celseye mazeret dilekçesi göndermiş, mahkemece davacı vekilinin mazereti kabul edilerek, duruşmanın 09.05.2013 tarihine bırakılmasına aynı zamanda duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesine karar verilmiştir.

09.05.2013 tarihli celsede ise birleşen davacı vekiline tebligat çıkmaması nedeniyle 5 nolu ara karar ile duruşma gününün birleşen davacı vekiline tebliğine karar verilmiş, ancak bu ara karar da yerine getirilmemiş, sonraki iki celse işlem yapılmamış, 06.05.2014 tarihli celsede 1 nolu ara kararla birleşen davanın 20.12.2012 tarihi itibariyle işlemden kaldırılmasına, 2 nolu ara kararla da birleşen dosyanın tefrikine karar verilmiş, 12.05.2014 tarihinde ise dosyanın 3 ay içerisinde yenilenmemesi nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun değildir.

Tebligat Yasası ve ilgili mevzuatta duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenleme bulunmadığı gibi davacı vekiline usulüne uygun davetiye ile duruşma gün ve saatini bildirir tebligat da yapılmadığından, davacı vekiline yeniden duruşma günü bildirilerek yargılamaya devam edilmesi, usulüne uygun tebliğe rağmen gelmez ise dosyanın işlemden kaldırılması gerekirken, 06.05.2014 tarihli celseye davacı vekilinin katılmaması nedeniyle takipsiz bırakılan davanın üç ay içinde yenilenmediği gerekçesiyle HMK'nın 150. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru değildir. (Yargıtay HGK, 17.01.2018 tarihli ve 2017/14-1760 Esas, 2018/43 Karar)

Kabule göre de, 6100 sayılı HMK'nın 167. maddesi uyarınca yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için aralarında bağlantı bulunsa bile davaların ayrılmasına davanın her safhasında karar verilebilir ise de somut olayda, öncelikle tefrik kararı verilmeden dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi de doğru değildir.