Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2018/6308 K.2019/12221

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalılar ... Sigorta A.Ş ile ... A.Ş vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, müvekkillerinin desteğinin sürücüsü olduğu araç ile karıştığı çok araçlı kazada desteğin öldüğünü, davalıların ise kazaya karışan araçların işletenleri, sürücüleri ve trafik sigortacıları olduğunu açıklayıp fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 10.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden avans faizi ile davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 13.01.2013 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini toplam 200.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

Davalılar kusura ve tazminat miktarına itiraz ederek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kabulü ile davacı ... için 56.664,49 TL, davacı ... için 8.756,12 TL, davacı ... için 16.521,18 TL, davacı Tyba Taştan için 21.092,01 TL, davacı ... için 28.765,74 TL, davacı ... için 4.687,90 TL, davacı ... için 6.826,30 TL'nin olay tarihinden itibaren yasal faiz ile tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ...Ş. vekili ile davalı ... A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Hükmü temyiz eden davalı ...Ş. vekilinin 20.03.2017 havale tarihli dilekçe ile temyiz isteğinden feragat ettiğini bildirdiği anlaşıldığından temyiz isteminin (dilekçesinin) reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

2-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

3-Dava, trafik kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun(HMK)'nın 176 ile 182. maddelerinde ıslah hususu düzenlenmiş, aynı Yasanın 177/2 maddesi hükmüne göre "ıslah, sözlü veya yazılı olarak yapılabilir. Karşı taraf duruşmada hazır değilse veya ıslah talebi duruşma dışında yapılıyorsa, bu yazılı talep veya tutanak örneği, haber vermek amacıyla karşı tarafa bildirilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda davacılar vekilinin 12.01.2013 tarihli ıslah dilekçesi davalılara tebliğe çıkarılmamıştır. Buna göre ıslah dilekçesi tebliğ edilmeden, ıslaha itiraz etme veya beyanda bulunma hakkı verilmeden Anayasa ve HMK ile koruma altına alınan hukuki dinlenilme ve savunma hakkı kısıtlanarak davalılar aleyhine hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Kabule göre de;

a-)Davacılar vekili 12.01.2013 tarihli ıslah dilekçesi ile davacılardan ... için talebini 30.000,00 TL'ye artırmış, mahkemece talepten fazla olacak şekilde bu davacı lehine 56.664,49 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmiştir. 6100 Sayılı HMK'nın 26. maddesine göre hakim, tarafların talepleri ile bağlıdır. Talepten fazlasına veya talepten başka bir şeye karar veremez. Taleple bağlılık ilkesi gereğince mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

b-)Zararın ve yararın denkleştirilmesi ve sebepsiz zenginleşmenin önlenmesi amacıyla, meydana gelen zarar nedeni ile davacılara dava dışı kişi/kurumlarca yapılan bir ödeme var ise bunların da hesaplanan gerçek zarardan indirilmesi gereklidir. Dava dilekçesi ile davacıların desteğinin otobüs şoförü olduğu bildirilmiş ve kaza, desteğin sürücüsü olduğu otobüs ile seyri sırasında gerçekleştiğine göre davaya konu kazanın trafik iş kazası olup olmadığının, Sosyal Güvenlik Kurumunca davacılara rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılmadan eksik inceleme ile karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

c-)Davaya konu kaza, desteğin sürücüsü olduğu araç da dahil olmak üzere üç ayrı aracın çarpışmaları ile gerçekleşmiş, hem desteğin sürücüsü olduğu aracın işleteni ve trafik sigortacısı aleyhine hem de dieğr araçların işleteni, sürücüleri ve trafik sigortacıları aleyhine tazminat talebi ile eldkei dava açılmıştır. Mahkemece kusurun tespiti amacı ile alınan raporda davacıların desteğinin %10, diğer araç sürücülerinin de %80 ve %10 oranlarında kusurlu olduğu bildirilmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili, aynı kaza nedeni ile Ankara 11. Asliye Ticaret mahkemesinin 2011/164 Esas sayılı dosyasından alınan raporda müvekkiline trafik sigortalı araç sürücünün %50 oranında kusurlu bulunduğunu ve bu kusur oranının kesinleştiğini ileri sürmüştür.

Yargılamada birliğin sağlanması ve yargıya olan güvenin sarsılmaması bakımından anılan dava dosya da getirtilerek kusur oranı bakımından her iki dosyadaki bilirkişi raporu arasında çelişki var ise çelişkilerin giderildikten sonra karar verilmek üzere de hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

d-) Çalışma hayatının sona erdiği pasif dönemde elde edeceği gelir düzeyinin yalnızca çalışan kişiler için öngörülen Asgari Geçim İndirimi (AGİ) uygulanmaksızın Asgari Geçim İndirimsiz asgari ücret düzeyinde gelir sağladığının kabul edilerek buna göre hesaplanma yapılması gerekmektedir. Mahkemece hükme esas alınan raporda pasif dönem hesabında asgari geçim indiriminin indirilip indirilmediği denetlememekte olup, pasif dönem hesabında AGİ eklenmiş asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmış ise Asgari Geçim İndirimsiz (AGİ) asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmak üzere de hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

e-)Davalı ... A.Ş., kazaya neden olan aracın trafik sigortacısıdır. 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddeleri ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B.2. maddesi uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir.

Davadan önce ihbar bulunmadığı takdirde dava tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü gerekir. Somut uyuşmazlıkta, davadan önce davacılar tarafından davalı ... şirketine kazanın ihbar edilip edilmediği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, rizikonun davadan önce davalı ... şirketine ihbar edilip edilmediğinin araştırılması, ihbar edilmediğinin anlaşılması halinde en erken dava tarihinde temerrüde düştüğünün kabul edilmesi gerekirken yazılı şekilde olay tarihinden itibaren faizle sorumlu tutulması da doğru değildir.