Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2019/1979 K.2020/6133

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davalı ...vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili; müvekkilinin vefat eden eşi ...'ın davalı bankadan tüketici kredisi kullandığını ve diğer davalı nezdinde hayat sigortası poliçesi düzenlendiğini, kredinin altıncı taksidini ödedikten sonra murisin vefat ettiğini, müvekkilinin murisin hayat sigortası poliçesinde yer alan sağlık beyanına aykırı beyanda bulunduğu gerekçesiyle geriye kalan tüm bedelleri davalı bankaya ödemek durumunda kaldığını, murisin poliçenin imzalandığı gün itibariyle poliçede yer alan kalp rahatsızlığı, kanser, böbrek yetmezliği ve sair hiçbir rahatsızlığı bulunmadığını, bu durumun 08/07/2011 tarihli rapordan ispat edilebileceğini,

bu nedenle davanın kabulü ile davacı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava konusu 4.379,00 TL'nin 19/05/2012 tarihinden itibaren kısa vadeli krediler için ön görülen reeskont faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar; davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere göre; davalı banka yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine; davalı ...yönünden davanın kabulü ile 4.379,00 TL'nin 19.05.2012 ödeme tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte bu davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı ...vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, hayat sigorta sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir.

11.10.2013 dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk

davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı açıkça düzenlenmiştir.

28.11.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un (TKHK) 2. maddesinde kanunun kapsamı “bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar” şeklinde açıklanmıştır. Kanun'un “tanımlar” başlıklı 3. maddesinde ise tüketici işlemi, “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder” biçiminde tanımlanmıştır.

6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır. Bunun yanında Kanun'un 83. maddesinde de taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenlenme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.

Ancak somut olayda; 18/02/2014 dava tarihinde 28.11.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un ilgili maddeleri yürürlükte değildir. Taraflar arasında sigorta sözleşmesi vardır, sigorta sözleşmeleri de TTK’da düzenlenmiş olup mutlak ticari dava söz konusudur.

O halde dava tarihi itibari ile yürürlükte olmayan kanun maddesinin uygulanmasının söz konusu olamayacağı, davanın mutlak ticari dava olması gözetildiğinde somut olayda davanın görülmesinde ticaret mahkemeleri görevlidir. Ancak İskenderun'da dava tarihi itibariyle özel ticaret mahkemesi bulunmadığından (03.08.2015 tarihinde faaliyete geçtiğinden) davaya Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla bakılması gerekirken Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla bakılması doğru değildir.

2-Dava tarihinde yürürlükte olan 6100 sayılı HMK'nun 27. maddesi uyarınca davanın tarafları, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup bu hak yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını da içerir. Bu

kapsamda kural olarak, duruşma yapılması zorunlu olan çekişmeli yargıda hakim, kanunun gösterdiği istisnalar dışında tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Bu çerçevede, öncelikle tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir.

Savunma hakkını güvence altına alan T.C Anayasa'sının 36. maddesinde de buna paralel düzenleme bulunmaktadır.

Somut olayda; davalı ...kendini vekil ile temsil ettirmiş, cevap dilekçesi ibraz etmiştir. Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporları davalı vekiline tebliğ edilmemiştir. Mahkemece, kendini vekil ile temsil ettiren davalı vekiline bilirkişi raporlarının tebliğ edilip beyan ve itirazda bulunma hakkı verilmeyerek davalı tarafın savunma hakkı kısıtlanmıştır.

Bu durumda mahkemece bilirkişi raporlarının davalı vekiline tebliği ile rapora karşı beyan ve itirazlarını bildirmesi hususunda süre verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde savunma hakkının kısıtlanması doğru değildir. Bu husus yerine getirilmeden hüküm kurulması, savunma hakkının kısıtlanmasına yönelik esaslı usul hatası olduğundan hükmün bozulması gerekmiştir.

2-Bozma sebep ve şekline göre, davalı ...vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.