Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2019/2212 K.2020/8554

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya olarak incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı borçlu ... hakkında takip yaptıklarını, takibin semeresiz kaldığını, alacaklılardan mal kaçırma amacı ile dava konusu taşınmazlarını diğer davalılara sattığını belirterek, bu tasarrufların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekilleri ayrı ayrı verdikleri cevap dilekçelerinde, dava koşullarının oluşmadığını, satışların gerçek olduğunu ve raiç bedel üzerinden satın alandıklarını belirterek, davanın reddini talep etmişlerdir.

Mahkemece, davalılar ... ve ... hakkındaki davanın feragat nedeni ile reddine, diğer davalılar ..., ..., ..., ... ve ... hakkındaki davanın ise, satış bedellerinin gerçek değere uygun olduğu ve üçüncü kişilerin borçlunun mali durumunu bilebilecek şahıslardan olduğunun ispatlanmadığından bahisle davanın esastan reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK'nın 277 ve devamı maddelerine dayanılarak açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazların reddi gerekmiştir.

2-İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz ya da iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için, davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması ve davanın beş yıllık hakdüşürücü süre içinde açılmış olması gerekir.

Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280.maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Özellikle İİK.nun 278.maddesinde akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığı incelenmelidir.

Aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılmalıdır. Keza İİK.nun 280.maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmelidir.

Öte yandan İİK.nun 279.maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır.

Somut olayda borç kaynağı, 13.07.2011 tarihli kredi sözleşmesinden kaynaklanmış, takip kesinleşmiş , dava konusu tasarruflar 2013 yılından borcun doğumundan sonra yapılmış ve dava 16.07.2013 tarihinde 5 yıllık yasal sürede açılmıştır.Borçlu adreslerinde yapılan 24.07.2013 ve 18.09.2013 tarihli haciz tutanaklarının aciz belgesi niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

Aynı gün incelemesi yapılan dosyalardaki bilgilerden, davalı ...’ın borçlunun ortağı olduğu şirkette ortak oldukları, davalı ... ‘un ise borçlunun boşandığı eşi olduğu anlaşılmıştır.Bu halde davalı ... ve Sevgi’nin İİK'nın 280/1. madde kapsamında borçlunun mali durumunu bilebilecek kişilerden olduğu ve bu yönüyle de tasarrufun iptali gerekirken, aksi düşüncelerle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.