Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2019/2649 K.2020/3681

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ile davalı İ.E.T.T. İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili, davalıların sürücüsü, maliki, trafik sigortacısı olduğu aracın davacı yayaya çarpması sonucunda yaralandığını belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi tazminatın 20.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, 10.000,00 TL manevi tazminatın 20.02.2013 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Davalılar, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre;davanın kısmen kabulü ile 1.000,00 TL maddi tazminatın 20.02.2013 tarihinden itibaren (Davalı ... şirketi için 06.12.2013 tarihinden itibaren) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 3.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve İETT işletmeleri Genel Müdürlüğü'nden 20.02.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin alacak talebinin reddine, davalı ... şirketi yönünden manevi tazminat talebinin reddine, karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ile davalı İ.E.T.T. İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekili ile davalı İ.E.T.T. İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

6100 sayılı Yasa’nın 184. maddesine göre, hakim tarafların iddia ve savunmalarıyla toplanan delilleri inceledikten sonra, duruşmada hazır bulunan taraflara tahkikatın tümü hakkında açıklama yapabilmeleri için söz verir. Mahkeme tarafların tahkikatın tümü hakkındaki açıklamalarından sonra, tahkikatı gerektiren bir husus kalmadığını görürse, tahkikatın bittiğini taraflara tefhim eder.

Tahkikatın bittiğinin tefhiminden sonra, sözlü yargılama aşamasına geçileceği konusunda şüphe yoktur. Sözlü yargılama 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 186. maddesinde düzenlenmiştir. Bu madde, "Mahkeme, tahkikatın bitiminden sonra, sözlü yargılama ve hüküm için tayin olacak gün ve saatte mahkemede hazır bulunmalarını sağlamak amacıyla iki tarafı davet eder.

Taraflara çıkartılacak olan davetiyede, belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunmadıkları takdirde yokluklarında hüküm verileceği hususu bildirilir. Sözlü yargılamada mahkeme, taraflara son sözlerini sorar ve hükmünü verir." hükmünü amirdir.

Bu maddede, taraflara davetiye çıkarılacağı belirtilmiş ise de, HMK'nin 184. maddesine uygun olarak, tarafların tamamının hazır olduğu yargılama sırasında, hakim, tarafların iddia ve savunmalarıyla toplanan delilleri inceledikten sonra, taraflara tahkikatın tümü hakkında açıklama yapabilmeleri için söz verip, tarafların bütün tahkikat hakkındaki açıklamalarını dinleyip, tahkikatı gerektiren bir hususun kalmadığını belirledikten sonra, yüzlerine karşı tahkikatın bittiğini tefhim etmişse, sözlü yargılama hakkında da görüşlerini sorması gerekir.

Tahkikatın bittiğinin tefhim edildiği duruşmada, taraflardan bir kısmının hazır olmaması veya hazır olan taraflardan biri ya da tamamının, mahkemeden sözlü yargılama için duruşma günü tayin edilmesini istemeleri halinde, sözlü yargılama için HMK'nin 186. maddesine uygun olarak duruşma günü belirlenmesi ve bu durumun duruşmada olmayan taraflara meşruhatlı davetiye ile tebliğ edilmesi gerekir.Tahkikatın bittiğinin tefhim edildiği duruşmada, tarafların tamamının hazır ve sözlü yargılama için yeni duruşma günü verilmesini istemediklerini beyan etmeleri halinde, bu husus duruşma tutanağına yazıldıktan sonra, sözlü yargılamaya geçilir, taraflara HMK'nin 186/2. maddesine göre son sözleri sorulur, son sözleri dinlendikten sonra, mahkeme hükmünü verir.

Somut olay incelendiğinde, 12/05/2015 tarihli duruşmada, tahkikatın bittiği taraflara tefhim edilmiş ancak sözlü yargılama ve hüküm için yeni bir duruşma günü verilmesinin istenilip istenilmediği duruşma zaptına geçirilmeden, sözlü yargılamaya geçilerek hüküm verilmiştir. Mahkemece, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33. madde hükmünü dikkate almayarak taraflara sözlü yargılama için yeni duruşma günü verilmesi istenip istenilmediği sorulmadan tahkikatın bitirilerek sözlü yargılamaya geçilmesi,186. maddesinin emredici ve açık hükmünü uygulamadan karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

3-Davacı vekilince tazminatlar için temerrüt faizi olarak ticari avans faizi istenilmiş, mahkemece tazminatta davalılar yönünden yasal faize hükmedilmiştir. Zarara neden olan aracın kullanım amacı ticaridir. Buna göre, temerrüt faizi olarak davalılar yönünden avans faize hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesi doğru değildir.

4-Yargılama sırasında makine mühendisinden alınan 23.03.2015 tarihli raporda,davacının durak üzerinde otobüs beklemesi gerekirken durağa yaklaşan otobüslerin manevra alanı, yani yol üzerinde beklemesi ayrıca perona gelen otobüslere karşı gereken dikkat ve tedbiri göstermeyerek, otobüsün önünden çekilmede geç kalmak suretiyle can güvenliğini tehlikeye atmasından dolayı %40 kusurlu olduğu,davalı sürücü,tedbirli ve dikkatli manevra yapması ve çok yavaş hızla girmesi kurallarına uymadığından %60 kusurlu bulunarak hükme esas alınmıştır. Ceza dosyasında ise 02.06.2014 tarihli trafik bilirkişisinden alınan raporda ise davalı sürücü tam kusurlu bulunmuş, temyiz edilmeden kesinleşmiştir.

Bu yönüyle ceza dosyasında hükme esas alınan trafik bilirkişisi ile dosyada bulunan makine mühendisi bilirkişisince düzenlenen raporlar arasında çelişki giderilmeden karar verilmesi doğru değildir. Bu durumda mahkemece, ATK 3.İhtisas Dairesinden, ceza dosyasında ve dosyada bulunan raporları irdeleyen, kusur durumuna ilişkin çelişki giderici, ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

5-Bozma neden ve şekline göre davacı vekili ile davalı İ.E.T.T İşletmeleri Genel Müdürlüğü vekilinin manevi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.