Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2019/3216 K.2020/3396

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün temyizen tetkiki davacılar vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından talep edilmiş, davalı ... vekilince de duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 03.04.2019 Çarşamba günü davalı ... Sigorta A.Ş. vekili Av. ... geldi. Davacılar ile diğer davalılar tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davalı ... Sigorta A.Ş. vekili dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahkemesine iade edilen dosya eksiklik tamamlanıp tekrar gelmekle, incelendi, gereği düşünüldü.

-K A R A R-

Davacılar vekili, davalıların maliki, işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın davacı ...'in idaresindeki bisiklete çarpmasıyla oluşan kazada çocuğun ağır biçimde yaralanıp malul kaldığını, bakıma muhtaç hale geldiğini, aile bireyi olan diğer davacıların da manevi zarara uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve davalı ... sadece maddi tazminattan sorumlu olmak kaydıyla 30.000,00 TL. maddi ve toplam 240.000,00 TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal (sigortacı için avans) faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş; 11.01.2016 tarihli ıslah dilekçesiyle, maddi tazminat taleplerini 128.029,49 TL'ye yükseltmiştir.

Davalılar vekilleri, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 106.251,07 TL. maluliyet tazminatı ve davacı ... için 6.257,70 TL. ek ders ücreti bedelinin davalı ... için 07.07.2008 ve diğer davalılar için kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte müteselsilen tahsiline; davacı ... için 15.520,72 TL. tedavi giderinin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan müteselsilen tahsiline; davalı ... şirketine yönelik tedavi gideri talebinin reddine;

davacı ... için 50.000,00 TL, ... ve ... için 25.000,00'er TL, ... ve ... için 5.000,00'er TL. manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; sorumluluğunda bulunan yolcu taşımacılığı işini, verdiği hat izni ile yerine getiren ve teşebbüs sahibi konumunda olan davalı ... ile araç işleteni sıfatı devam eden davalı ...'nın zarardan sorumlu olduğuna ilişkin mahkeme kabulünde bir isabetsizlik bulunmamasına; davacı ...'in maluliyet tazminatına ilişkin hesaplamaları içeren raporun, Dairemiz içtihatlarına uygun olduğu dikkate alındığında, bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının yerinde görülmemesine;

davacı baba ...'in talep ettiği ve "ek ders ücreti" adıyla hüküm altına alınan bedel, çocuğunun tedavi sürecindeki refakat giderleri kapsamında olduğundan, davalı trafik sigortacısının bu zarardan sorumlu tutulmasında bir usulsüzlük bulunmamasına; davacı ... için manevi tazminatın takdirinde, TBK'nun 56. (BK'nun 47.) maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nasafet kuralları çerçevesinde hüküm kurulmuş olmasına göre; davacılar vekili, davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazası sonucu oluşan cismani zarar nedeniyle maluliyet tazminatı, tedavi gideri ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacının tedavi giderlerini de davaya konu ettiği; hükme esas alınan 18.11.2015 tarihli doktor bilirkişi raporuyla, davacı tarafça ödenen ve SGK'nın sorumluluğu dışında kalan tedavi giderlerinin 15.520,72 TL. olarak hesap edildiği; mahkemece, bu bedelden davalı trafik sigortacısının sorumlu tutulmadığı görülmektedir.

25.02.2011 tarihinde yürürlüğe giren ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 98. maddesinde değişiklik yapan 6111 sayılı Kanun'un 59. maddesi ve geçici 1. maddesi gereği, trafik kazasından kaynaklanan tedavi giderleriyle ilgili asli sorumluluk dava dışı SGK'ya geçmişse de; SGK'nın sorumlu olduğu tedavi giderleri, anılan düzenlemelerde yer alan belgeli tedavi giderlerine ilişkindir. Belgesiz tedavi giderleri ve 6111 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik kapsamında olmayan (SGK'nın sorumlu olmadığı) tedavi giderleri yönünden trafik sigortacısının sorumluluğu devam etmektedir.

Açıklanan vakıalar karşısında; davalı trafik sigortacısının sorumlu olmaya devam ettiği (SGK sorumluluğu dışındaki) tedavi giderlerini usulünce belirleyen 18.11.2015 tarihli rapordaki bedelden (kusur indirimi yapılarak) davalı trafik sigortacısı ... Sigorta A.Ş'nin de sorumlu tutulması gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle, adı geçen davalının sorumlu olmadığına karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-Davaya konu edilen kazada davalı sürücünün % 25 ve davacı çocuk Enes Malik'in % 75 kusurlu olduğu kabul edilerek hüküm tesis edildiği mahkeme kararının gerekçesinde belirtilmiştir. Ancak; hüküm altına alınan 15.520,72 TL'lik tedavi gideri ile 6.257,70 TL'lik ek ders ücreti hesaplamaları sırasında, bilirkişi tarafından kusur indiriminin yapılmadığı gözden kaçırılarak anılan bedellere (kusur indirimi yapılmadan) hükmedilmiştir. Bu suretle, kararın gerekçesiyle hüküm fıkrası arasında çelişkiye yol açıldığı gibi, davacının olaydaki kusuru oranında tazminat talep hakkını kaybedeceği ilkesine de aykırı karar verilmiştir.

Bu durum karşısında; davaya konu edilen 15.520,72 TL'lik tedavi gideri ile 6.257,70 TL'lik ek ders ücreti bedellerinden, davacı yanın kusuru oranında indirimle belirlenecek tutarların hüküm altına alınmayışı hatalı olmuştur.

4-Davacılar vekili, dava konusu kaza sonucu davacı ...'in yaralanmasından duyulan üzüntü nedeniyle, bu davacının annesi/ babası/ kardeşi olan davacılar için toplam 140.000,00 TL. manevi tazminat isteminde bulunmuş; mahkemece

talebin kısmen kabulüne karar verilerek hükümde belirtilen miktarlarda manevi tazminata karar verilmiştir.

6098 sayılı TBK'nun 56. (818 sayılı BK'nun 47.) maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

O halde mahkemece; meydana gelen trafik kazası sonucu davacı ...'un yaralanması nedeniyle, yakını olan davacıların duyacağı acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın meydana geldiği tarih ve paranın alım gücü, kazada davacılar yakınının asli kusurlu olduğu göz önünde bulundurularak davacılar ..., ..., ..., ve ... için hak ve nasafet kuralları çerçevesinde daha düşük manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olay ile bağdaşmayan, bir miktar yüksek manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.

5-Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından trafik sigortalı aracın ticari yolcu taşımacılığında kullanılan araç olduğu; davacıların davalı sigortacıya yönelik maddi tazminat için ticari faiz isteminde bulunmakta haklı olduğu gözetilmek suretiyle; (davacıların talebiyle de bağlı kalınarak) davalı ... yönünden, temerrüt faizi olarak avans faizine karar verilmeyişi doğru görülmemiştir.