Yargıtay 17. Hukuk Dairesi E.2019/4258 K.2020/4607

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hüküm taraflar vekilince temyiz edilmiş, davalılar ... ve ... vekilincede duruşma talep edilmiş olmakla duruşma için tayin edilen 10.04.2019 Salı günü davalılar ... ve ... vekili Av. ... geldi. Davacı ve diğer davalı tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraf vekili dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle iade edilen dosya ikmal edildikten sonra tekrar gelmekle dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Asıl davada davacı vekili, 14.11.2005 günü davacının asıl davalıların sürücü ve işleteni birleşen davalının trafik sigortacısı olan halk otobüsünden inmek istediği esnada otobüsün hareket etmesi üzerine otobüsten düşerek yaralandığını belirterek şimdilik hastane masrafları, ulaşım giderleri, bakım masrafları ve ekstra masraflar için 7.460,00 TL, çalışma gücü kaybı nedeni için 7.800,00 TL olmak üzere toplam 15.260,00 TL maddi tazminatın, müvekkilinin uğramış olduğu elem ve keder nedeni ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini istemiştir.

Birleşen davada davacı vekili, aynı kaza nedeni halk otobüsünün trafik sigortacısından şimdilik hastane masrafları, ulaşım giderleri, bakım masrafları ve ekstra masraflar için 7.460,00 TL, çalışma gücü kaybı nedeni için 7.800,00 TL olmak üzere toplam 15.260,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasak faizi ile tahsilini istemiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 51.067,37 TL’ye yükseltmiştir.

Asıl ve birleşen davalılar vekilleri, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacının tedavi giderleri yönünden davasının kısmen kabulü ile 5.642,00 TL tedavi giderlerinin ıslah tarihi olan 06/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının maluliyete ilişkin davasının kabulü ile 45.425,37TL maluliyet zararının ıslah tarihi olan 06/10/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

davacının manevi tazminat talebinin kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın ıslah tarihi olan 06/10/2015 tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalılar ... ve ... alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili, davalı ... şirketi vekili ile davalılar ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarara dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nun 27. maddesi uyarınca davanın tarafları, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hak yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını da içerir. Bu kapsamda kural olarak, duruşma yapılması zorunlu olan çekişmeli yargıda hakim, kanunun gösterdiği istisnalar dışında tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Bu çerçevede, öncelikle tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur kişinin kendisinden habersiz yargılama yapılarak karar verilmesi, kural olarak mümkün değildir.

Savunma hakkını güvence altına alan T.C Anayasa'sının 36. maddesinde de buna paralel düzenleme bulunmaktadır.

Somut olayda; davalı ... şirketi kendini vekil ile temsil ettirmiş, hesap ve kusur raporları kendisine tebliğ edilmiştir. Ancak, ıslah dilekçesi davalı ... şirketi vekiline tebliğ edilmemiştir. Mahkemece, kendini vekil ile temsil ettiren davalı ... şirketi vekiline ıslah dilekçesi tebliğ edilip, ıslah dilekçesine karşı beyan ve itirazda bulunma hakkı verilmeyerek davalı tarafın savunma hakkı kısıtlanmıştır.

Bu durumda, mahkemece ıslah dilekçesinin davalı ... şirketi vekiline tebliği ile rapora karşı beyan ve itirazlarını bildirmesi hususunda süre verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde savunma hakkının kısıtlanması doğru değildir. Bu husus yerine getirilmeden hüküm kurulması, savunma hakkının kısıtlanmasına yönelik esaslı usul hatası olduğundan hükmün bozulması gerekmiştir.

2-Kabule göre de,

Davalı ... şirketi kazaya neden olan halk otobüsünün aracın trafik sigortacısıdır. 2918 sayılı KTK.’nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.2.b. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigorta şirketine başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir.

Davacı taraf birleşen dosya dava dilekçesinde talep ettiği tazminata olay tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesini istemiş olmasına rağmen mahkemece birleşen dosya davalısı sigorta şirketi bakımından da ıslah tarihi olan 06.10.2015 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmiş olması doğru olmayıp birleşen dosya davalısı sigorta şirketi bakımından faiz başlangıcının temerrüt tarihi araştırılarak temerrüt tarihi, dava öncesinde temerrüt oluşmamış ise dava tarihi olması gerekmektedir.

3-Bozma neden ve şekline göre, davalılar ... ve ... vekilinin tüm, davacı vekili ile davalı ... şirketi vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.